GELİR/AYLIKLARDAN PRİM BORCU KESİNTİSİ HAKKINDA 24.07.2026 TARİHLİ VE 2026/19 SAYILI GENELGE

Özet

24/07/2026 tarihli, E-95474873-100100-146056844 sayılı bu Genelge (Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce yayımlanmış, Kurum Başkanı Yunus ELİTAŞ imzalı), 5510 sayılı Kanuna eklenen Ek 24. maddeye göre Kurumdan gelir/aylık alanların kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığından doğan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçlarının, icra takibi veya borçlunun muvafakati aranmaksızın %25'i geçmemek üzere gelir/aylıklarından kesinti yoluyla tahsil edilmesini düzenler. 1. Genel Açıklamalar: bu kesintinin kanuni dayanağını aktarır. 2. Kesinti Yapılacak Kişiler: 5510'un 3. maddesindeki sigortalı/hak sahibi tanımlarına göre, sürekli iş göremezlik geliri/malullük/vazife malullüğü/emekli veya yaşlılık aylığı bağlananların aylık öncesi döneme ait GSS ve kendi prim borçlarının kendi ödenen gelir/aylıklarından; aktif sigortalıyken veya aylık bağlandıktan sonra vefat edenlerin borçlarının, hak sahibi eş/çocuk/ana-babaya bağlanan ölüm gelir/aylığından; hak sahibi olarak ölüm geliri/aylığı alanların kendi prim borçlarının kendilerine ödenen ölüm gelir/aylığından (birden fazla statüden alınıyorsa tümünden) kesileceğini altı örnekle açıklar — önemli istisna: vefat eden borçlunun hak sahibi yakınının KENDİ sigortalılığına bağlı gelir/aylığından veya BAŞKA bir sigortalıdan hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm gelir/aylığından bu borç için kesinti yapılmayacağı, yalnızca borçlu kişi üzerinden bağlanan gelir/aylıktan kesinti yapılabileceği vurgulanır. 3. Kesinti Yapılacak/Yapılmayacak Gelir-Aylıklar: 3. maddenin 16-17 nolu bentlerindeki gelir (iş kazası/meslek hastalığı sürekli ödemesi, ölüm geliri) ve aylık (malullük/yaşlılık/ölüm aylığı) kavramlarından kesinti yapılacağını, ancak Geçici 18. madde, 5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması Kanunu ve 5233 sayılı Terör Zararlarının Karşılanması Kanunu kapsamında Hazineden karşılanan aylıklardan kesinti yapılmayacağını düzenler. 4. Kesinti ile Tahsil Edilecek Borç Türleri: 60/1-g, 60/1-d, 60/7 ve Ek 13 GSS'si; 4/1-a kapsamındaki mülga 506/85 isteğe bağlı, mülga 506/86 topluluk sigortası, 2925 tarım sigortası, Ek 5-Ek 6 sigortalılığı; 4/1-b zorunlu sigortalılık; 4/1-c kapsamındaki 5434 sayılı Kanuna göre tamamlanmamış borçlanmalar, ilgi devamı sonlandırılanların GSS primi ve intibak tashihinden doğan prim/kesenek borçlarını sayar. 5. Kesinti Oranı: kanunda üst sınır %25 (dörtte bir) olmakla birlikte uygulanacak kesinti oranının gelir/aylığın %10'u olduğunu iki örnekle (aynı kişinin hem kendi aylığından hem hak sahibi olduğu ölüm aylığından ayrı ayrı %10 kesinti yapılabileceği dahil) açıklar. 6. Kesinti Sıralaması: birden fazla borç türü varsa GSS (60 ve Ek 13) → mülga 506/85-86, 2925, Ek5-Ek6 → 4/1-b → 4/1-c sırasıyla ve zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacağını; 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen borçlarda önce nafaka alacaklarının, sonra Kurum alacaklarının tahsil edileceğini; 96. madde kapsamında devam eden bir kesinti varsa önce onun tamamlanacağını, Ek 24 kesintisi başladıktan sonra oluşan 96. madde kesintilerinin ise beklenmeksizin birlikte yürütüleceğini düzenler. 7. İtirazlar: GSS kaynaklı borçlara itirazın sigortalının son ikametgahındaki il müdürlüğü/merkezce, mülga 506/85-86, 2925, Ek5-Ek6 ve 4/1-b borçlarına itirazın sigortalı dosyasının bulunduğu il müdürlüğü/merkezce, 4/1-c borçlarına itirazın ise Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü/Primler Daire Başkanlığınca değerlendirileceğini düzenler. 8. Yanlış/Yersiz Kesintilerin İadesi: yanlış/yersiz tahsil edilen primlerin 5510'un 89. maddesi genel hükümlerine göre ilgili birimlerce iade edileceğini, iade tutarlarına 88. maddenin 16. fıkrasına göre işlem yapılacağını; kesintiye esas gelir/aylığın kendisinin yersiz bağlanmış olması halinde Ek 24 kesintisine bakılmaksızın gelir/aylığın tamamı için 96. madde hükümlerine göre işlem yapılacağını iki örnekle açıklar. Dağıtım: Tüm Merkez Teşkilatına, Tüm Taşra Teşkilatına (gereği); Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına (bilgi).