İçeriğe geç
Güncel BilgilerAsgari Ücret: 33.030,00 ₺Günlük: 1.101,00 ₺Azami Ücret (A.Ü 9 Katı): 297.270,00 ₺Net Asgari Ücret: 28.075,50 ₺Sigortalının Teşviksiz Normal Primi: 12.799,13 ₺%5 teşvikli (imalat): 11.147,63 ₺%2 Teşvikli: 12.138,53 ₺Asgari Ücret Desteği: 1.269,90 ₺Esnaf Bağkur: 11.808,23 ₺Esnaf Bağkur %5 İndirimli: 10.156,73 ₺Tarım Bağkur: 11.808,23 ₺Tarım Bağkur %5 İndirimli: 10.156,73 ₺İsteğe bağlı Bağkur: 10.899,90 ₺2925 Tarım (15 günlük): 5.367,38 ₺Ek-5: 11.725,65 ₺Ek-6 işsizlik hariç: 11.065,05 ₺Ek-6 işsizlik dahil: 12.055,95 ₺GSS primi: 1.981,80 ₺GSS Yabancı uyruklu: 7.927,20 ₺GSS Yabancı Öğrenci: 1.321,20 ₺Yurtdışı Borçlanma Günlük: 495,45 ₺Doğum Borçlanma Günlük: 352,32 ₺1 Çocuk 720 Gün: 253.670,40 ₺Diğer 41. Madde Borçlanmaları: 495,45 ₺18 ay askerlik Borçlanması (540 gün): 267.543,00 ₺İhya Borçlanma Günlük (ESNAF): 495,45 ₺İhya Borçlanma Günlük (TARIM): 495,45 ₺Emzirme Ödeneği: 1.621,00 ₺Cenaze Ödeneği: 6.398,00 ₺Aile Yardımı İstisna: 3.303,00 ₺Çocuk Yardımı İstisna: 660,60 ₺Ev Hiz. 10 Gün. Az Kısavade Günlük: 22,02 ₺Ev Hiz.10 Günden Az 30 Gün (işsizlik yok): 11.065,05 ₺İşkur Kursiyer Primi: 1.816,65 ₺Çırak primi: 990,90 ₺İşsizlik Ödeneği Asgari: 13.111,72 ₺
Reklam
Reklam

İsteğe Bağlı Sigortalı Nasıl Olunur? (Başvuru, Prim, Kapsam)

İsteğe bağlı sigortaya kimler başvurabilir, başvuru nasıl yapılır, sigortalılık hangi gün başlar, Bağ-Kur mu SSK mı sayılır, aylık prim kaç lira ve ne zamana kadar ödenir? 5510 sayılı Kanun ile 2013/11 sayılı Genelgeye göre adım adım.

Bu sayfa tarihinde güncellenmiştir.

İsteğe bağlı Bağkur
10.899,90 ₺
Paylaş:
İsteğe Bağlı Sigortalı Nasıl Olunur? (Başvuru, Prim, Kapsam)
Reklam

Çalışmadığınız ya da ay içinde tam gün çalışmadığınız dönemlerde sigortalı gününüzün durmasını istemiyorsanız, primini kendiniz ödeyerek sigortalı kalmanın yolu isteğe bağlı sigortadır. Bu rehberde kimlerin başvurabileceğini, başvurunun nasıl yapıldığını, sigortalılığın hangi gün başladığını, ne kadar prim ödendiğini ve önemli hususlardan biri olan — 12 ay kuralını — adım adım anlatıyoruz.

Anlatım 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 50, 51 ve 52 nci maddeleri ile bu maddelerin uygulamasını gösteren 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi'nin isteğe bağlı sigortalılık kısmına dayanıyor.

İsteğe bağlı sigorta nedir?

Kanunun 50 nci maddesindeki tanımıyla isteğe bağlı sigorta, kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır.

Bunu iki cümleyle ayırmak gerekir:

  • Uzun vadeli sigorta kolları — malullük, yaşlılık ve ölüm. Yani ödediğiniz primler emeklilik gününüze ve emekli aylığınıza yazılır.

  • Genel sağlık sigortası (GSS) — ödediğiniz primin içinde sağlık primi de vardır; siz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler sağlık hizmetinden yararlanır.

Kapsamda olmayan kolu da bilmek gerekir: iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kolları isteğe bağlı sigortaya dâhil değildir. Bu yüzden isteğe bağlı sigortalıya rapor (iş göremezlik) parası ödenmez.

1. Adım: Şartları taşıyor musunuz?

Kanunun 50 nci maddesi, Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşları için dört şart arar. Dördü birlikte aranır; biri eksikse başvuru reddedilir.

Şart

Ne demek?

Zorunlu sigortalı olmamak

Kanuna tabi zorunlu sigortalı (4/a, 4/b, 4/c) olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak. Sigortalı çalışıyor olsanız bile ay içinde 30 günden az çalışıyor ya da tam gün çalışmıyorsanız, eksik günlerinizi isteğe bağlı prim ödeyerek 30 güne tamamlayabilirsiniz.

Kendi sigortalılığınızdan aylık almamak

Kendi çalışmanız nedeniyle malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmamış olmak. Genelge şunu ayrıca belirtir: sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile ölen sigortalıdan dolayı ölüm geliri/aylığı alanlar diğer şartları taşıyorsa isteğe bağlı sigortalı olabilir.

18 yaşını doldurmuş olmak

Başvuru tarihinde 18 yaş dolmuş olmalı. Yaş, başvuru tarihinden doğum tarihinin çıkarılmasıyla bulunur.

Kuruma başvuruda bulunmak

İsteğe bağlı sigorta talebini yazılı olarak (ya da e-Devlet üzerinden) SGK'ya iletmek. Sigortalılık kendiliğinden başlamaz, talep şarttır.

Türkiye'de ikamet şartının istisnaları

Kural Türkiye'de ikamet etmektir ve ikamet adresi olarak Kimlik Paylaşım Sistemindeki (KPS) adres esas alınır. Genelgenin saydığı istisnalar şunlardır:

  • Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri için Türkiye'de ikamet şartı aranmaz.

  • İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri gereği Fransa, İngiltere, İsveç ve İsviçre'de bulunanlar ya da bu ülkelerde sigortalı olanlar, Türkiye'de ikamet şartı aranmaksızın isteğe bağlı sigortaya prim ödeyebilir.

2. Adım: Başvuruyu yapın

Genelgenin 2019/9 sayılı Genelge ile değişik hâline göre başvuru yolu, ilk defa başvuranlar ile tekrar başvuranlar için farklıdır:

  1. İlk defa isteğe bağlı sigortalı olacaklar: e-Devlet üzerinden veya "İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi" ile ikametinizin bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne / sosyal güvenlik merkezine başvurulur.

  2. Tekrar isteğe bağlı sigortalı olacaklar: Daha önce isteğe bağlı sigortalılığı olanlar için talep dilekçesi yeterlidir, yeniden giriş bildirgesi istenmez.

  3. Ay içinde 30 günden az çalışanlar: Başvuruda ay içinde zorunlu sigortalı olacağınız gün sayısını beyan etmeniz zorunludur.

  4. Yabancı uyruklular: Türkiye'de yerleşik olma hâlinin belgelendirilmesi istenir.

  5. Ceza infaz kurumunda / tutukevinde bulunanlar: Talep, mahkemece tayin edilen vasi tarafından yapılır.

Dikkat: Genelge, imzasız talep dilekçelerinin ve giriş bildirgesi dışındaki taleplerin kabul edilmeyeceğini açıkça söylüyor. İmzasız bir bildirimle başvurulmuşsa, belgenin usulüne uygun bildirgeyle değiştirilmesi ve varsa diğer eksikliklerin giderilmesi sağlanır.

3. Adım: Sigortalılık hangi gün başlar?

Kanunun 51 inci maddesi tek cümlede söylüyor: isteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. Yani başvurduğunuz gün değil, ertesi gün.

Genelge, başvurunun Kuruma hangi yolla ulaştığına göre iki ayrı başlangıç tarihi belirler:

Başvuru yolu

Esas alınan tarih

Sigortalılık başlangıcı

Elden verme veya adi posta

Kurum gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi

İntikal tarihini takip eden gün

Taahhütlü, iadeli taahhütlü, APS, PTT Alo Post / Kargo

Postaya veya kargoya verildiği tarih

Postaya verildiği tarihi takip eden gün

Örnek (genelgeden): Giriş bildirgesini 1/2/2009'da Kuruma elden veren sigortalının isteğe bağlı sigortalılığı 2/2/2009 tarihinde başlatılır.

Ay içinde 30 günden az çalışanlarda: Zorunlu çalışmanın prim ödeme gün sayısı ayın başından başlanarak mal edilir; isteğe bağlı sigortalılık zorunlu sigortalılığa ait son günü takip eden günden başlatılır. Genelgenin örneği: ay içinde 12 gün çalışan ve bunu beyan ederek 7/5/2009'da başvuran sigortalının 12 günlük çalışması ayın 1–12'si arasında geçmiş kabul edilir, isteğe bağlı sigortalılığı 13/5/2009'da başlar ve kendisinden 18 gün isteğe bağlı prim alınır.

Ay içinde 30 günden az çalışanlar hariç, zorunlu sigortalılığı devam ederken isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanların talepleri kabul edilmez.

4. Adım: Bağ-Kur mu, SSK mı? Prim ödediğiniz süre hangi statüde sayılır?

En çok karıştırılan konu bu. Kanunun 51 inci maddesinin son fıkrasına göre isteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, kural olarak 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi — yani Bağ-Kur kapsamında sigortalılık süresi sayılır. Ama istisnaları var:

Durumunuz

Sayıldığı statü

Hiç çalışmayıp isteğe bağlı prim ödeyenler (genel kural)

4/b — Bağ-Kur

Ay içinde 30 günden az çalışıp eksik günlerini isteğe bağlı primle tamamlayanlar

4/a — SSK (25/2/2011 tarihinden itibaren; öncesi 4/b)

Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelere çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri (5/1-g)

4/a — SSK (1/10/2008'den itibaren)

Kamu idaresinde ssk lı çalışıp iş sözleşmesi askıda olanlar

4/b — Bağ-Kur

Bu ayrım önemsiz bir detay değil: 4/a mı 4/b mi olduğunuz emeklilik şartlarınızı ve aylığınızın hesabını etkiler.

Ayrıca genelge, 30 günden az çalışırken isteğe bağlı prim ödeyenlerin zorunlu çalışması sona erdiğinde statülerinin kendiliğinden kaydığını söylüyor: 4/a kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık zorunlu sigortalılığın bittiği tarihte sonlandırılır, ertesi günden itibaren yazılı talep aranmaksızın 4/b kapsamında isteğe bağlı sigortalılık devam ettirilir. Bu durumda 30 güne tamamlanacak şekilde prim farkı doğar ve gecikme cezası/zammı ile tahsil edilir.

5. Adım: Ne kadar prim ödenir?

Kanunun 52 nci maddesine göre isteğe bağlı sigorta primi, prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında sigortalının kendisinin belirlediği (beyan ettiği) aylık kazancın %33'üdür. Bu oranın %21'i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, %12'si genel sağlık sigortası primidir.

Aşağıdaki tutarlar Güncel Bilgiler sayfasından canlı gelir; asgari ücret değiştiğinde kendiliğinden güncellenir.

Kalem

Oran

Aylık tutar

Prime esas kazanç alt sınırı (taban beyan)

33.030,00 ₺

Prime esas kazanç üst sınırı (tavan beyan)

297.270,00 ₺

Tabandan ödenecek aylık asgari prim

%33

10.899,90 ₺

— bunun malullük, yaşlılık ve ölüm payı

%21

6.936,30 ₺

— bunun genel sağlık sigortası payı

%12

3.963,60 ₺

Tavandan ödenecek aylık azami prim

%33

98.099,10 ₺

Beyanla ilgili üç kural:

  • Beyanda bulunmazsanız prime esas kazancınız, günlük kazanç alt sınırının otuz katı (yani aylık asgari ücret) olarak dikkate alınır — en az primi ödersiniz.

  • Primi artırma ya da azaltma beyanınız, beyanın yapıldığı aydan başlanarak dikkate alınır ve değiştirmediğiniz sürece sonraki aylar için de yapılmış sayılır.

  • On iki aydan fazla prim ödemezseniz beyanınızın geçerliliği ortadan kalkar; sonrasında yeniden alt sınır esas alınır.

6. Adım: Primi zamanında ödeyin — 12 ay kuralı

Bu rehberdeki en kritik başlık burasıdır, çünkü geri dönüşü yoktur.

  1. Normal süre: Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 94 üncü maddesi gereğince isteğe bağlı sigorta primi, ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenir.

  2. Son sınır 12 aydır: Kanunun 52 nci maddesine göre ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte primi ödenmeyen süreler sigortalılık süresinden sayılmaz. Bu 12 aylık süreden sonra ödenen primler iade edilir.

  3. Tam ay zorunluluğu: Ay içinde 30 günden az çalışanların yaptığı ödemeler hariç, isteğe bağlı sigortalıların her ay için otuz tam gün prim ödemesi zorunludur. Beyan ettiğiniz tutardan daha az ödeme yaparsanız o ay hizmet olarak değerlendirilmez; eksik ödenen tutarlar biriktiğinde en eski aydan başlamak üzere prim borçlarına mahsup edilir.

Örnek (genelgeden): 1/1/2009'da isteğe bağlı sigortalılığı başlayan sigortalı, 2009 yılı Mart ayı primini 2010 yılı Şubat ayı sonuna kadar ödemezse 2009 Mart ayı hizmet süresi olarak değerlendirilmez.

Önceki borç varsa öncelik sırası değişir: Kanunun 52 nci maddesinin son fıkrasına göre zorunlu sigortalılık nedeniyle prim borcunuz varsa, isteğe bağlı sigortaya yaptığınız ödemeler öncelikle o borca mahsup edilir. Genelgenin örneğinde, 4/b zorunlu sigortalılığından 3.500 TL borcu bulunan kişinin ödediği primler önce bu borca sayılmış ve borç bitmeden isteğe bağlı hizmet kazanımı mümkün olmamıştır.

Sağlıktan (GSS) ne zaman yararlanılır?

İsteğe bağlı sigortalılar, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır ve bakmakla yükümlü olunan kişi olsalar dahi GSS primini ödemekle yükümlüdür.

Sağlık hizmetinden yararlanmak için iki şart birlikte aranır:

  • Sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğunuz tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi ödemiş olmak,

  • Prim ve prime ilişkin borcunuzun bulunmaması.

Yabancı uyruklular için ayrı kural vardır: Türkiye'de yerleşik olma hâli bir yılı doldurmadıkça GSS primi alınmaz ve bu kişiler genel sağlık sigortalısı sayılmaz. Oturma süresi bir yılı geçtiğinde, talep olup olmadığına bakılmaksızın GSS primi alınmaya başlanır.

İsteğe bağlı sigortalılık nasıl sona erer?

Kanunun 51 inci maddesi üç sona erme hâli sayar; genelge bunlara uygulamadaki diğer hâlleri ekler.

Sona erme hâli

Sona erme tarihi

Sonlandırma talebi (yazılı)

Talep ayının primi ödenmemişse, talepten önceki primi ödenmiş ayın sonu; ayın primi ödenmişse dilekçenin Kuruma intikal tarihi (istenirse ay sonu); primi kısmi ödenmişse ödenen primin karşıladığı gün

Aylık talebi

Aylığa hak kazanmış olmak ve talep ayı dahil prim borcu bulunmamak şartıyla talep tarihi

Ölüm

Prim borcu yoksa ölüm tarihi; borç varsa hak sahiplerince 12 ay içinde ödenirse yine ölüm tarihi, ödenmezse primi ödenmiş ayın sonu

Zorunlu sigortalı olmak (4/a, 4/b, 4/c veya geçici 20 nci madde sandıkları)

Çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce

İkameti yurt dışına taşımak

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanan ülkelere (Fransa, İngiltere, İsveç, İsviçre hariç) taşıyanlarda taşıma tarihi; sözleşme imzalanmamış ülkelere taşıyanlarda aksine talep olmadıkça sigortalılık devam eder

Yurt dışındaki çalışmanın bitmesi (5/1-g kapsamındakiler)

Çalışmanın sona erdiği tarih — yeniden talep gerekir

Hiç prim ödemesi olmayanların sonlandırma talebinde sigortalılık başlangıç tarihi itibarıyla sona erdirilir. Ancak 1/1/2012'den sonra başvurup prim ödememesi nedeniyle sigortalılığı tescil tarihi itibarıyla sona erenlerden bakmakla yükümlü olmayanlar, başvuru tarihi itibarıyla 60/1-(g) kapsamında re'sen GSS'li sayılır ve gelir testine göre işlem yapılır.

Sigortalılığın 51 inci maddedeki hâllerle sona ermesi ile zorunlu sigortalı olunması hâlini karıştırmamak gerekir: ikincisi Kanunun 53 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca Kanunun 5 inci maddesinin (a), (b) ve (e) bentlerine tabi çalışmalar (çırak, stajyer, kursiyer, hükümlü ve tutuklular gibi) isteğe bağlı sigortalılığın sona erdirilmesinde zorunlu sigortalılık sayılmaz.

Zorunlu sigortalılıkla çakışırsa ne olur?

Kanunun 51 inci maddesinin ikinci fıkrası açık: isteğe bağlı prim ödenen tarihlerde zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek çalışma tespit edilirse, çakışan isteğe bağlı süreler iptal edilir ve bu süreye ilişkin primler iade edilir (ya da talep hâlinde doğacak borçlara mahsup edilir).

  • Başlangıçtaki çakışma: Sigortalılığın başlayacağı tarihte zorunlu sigortalı olduğu tespit edilenlerin talebi reddedilir. Sonradan tespit edilirse, isteğe bağlı sigortalılık zorunlu sigortalılığın sona erdiği tarihi takip eden günden başlatılır.

  • Devam ederken çakışma: Çakışan süreler iptal edilip sigortalılık, zorunlu sigortalılığın başladığı tarihten bir gün önce sona erdirilir. Zorunlu sigortalılığın bitiminden itibaren 12 ay içinde prim ödemesi olanların isteğe bağlı sigortalılığı kendiliğinden ertesi günden devam eder; 12 ay içinde ödeme yoksa yeniden yazılı talep gerekir.

Özel durumlar

Ay içinde 30 günden az çalışanlar

Kısmi süreli (part-time) çalışanlar ile ay içinde 30 günden az çalışan diğer sigortalılar, eksik günlerini isteğe bağlı primle 30 güne tamamlayabilir. Genelge, başvuruda aylık prim ve hizmet belgesindeki eksik gün nedeninin esas alındığını söylüyor: 06 (kısmi istihdam), 07 (puantaj kayıtları), 17 (ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma). Eksik gün nedeni 12 (birden fazla) veya 13 (diğer) olanlarda, çalışmanın bu üç nedenden birine girmesi hâlinde prim ödenebilir.

Bu gruptaki prim oranı da farklıdır: 4447 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi gereğince 25/2/2011'den itibaren kısmi süreli çalışıp isteğe bağlı sigortaya başvuranlardan %32, bunlardan işsizlik sigortası da ödemek isteyenlerden ayrıca %3 (sigortalı ve işveren hissesi dahil) olmak üzere toplam %35 oranında prim alınır. Yani bu grup, isteğe bağlı sigortada isteyerek işsizlik sigortası primi ödeyebilen tek gruptur.

Zorunlu çalışma gün sayınız beyan ettiğinizden az çıkarsa, eksik aylara ait hizmet prim farkını ödemeniz hâlinde dikkate alınır; fazla çıkarsa fazla ödenen tutar prim borçlarına mahsup edilir ya da talebiniz hâlinde iade edilir.

Yurt dışına götürülen Türk işçileri (5/1-g)

Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri, bu kapsamdaki sigortalılıkları sürdüğü müddetçe isteğe bağlı sigortalı olabilir. Bunlardan genel sağlık sigortası primi alınmaz; bu nedenle prim oranları %20'dir. Sigortalılık yurt dışında çalışmaya başladıkları tarihten başlatılıp çalışmanın bittiği tarihte sona erdirilir.

Gelir vergisinden muaf kadın sigortalılar

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında evinde üretim yapan (havlu, örtü, çorap, halı, kilim, örgü, dantel, nakış, hasır, sepet, tarhana, erişte, mantı ve benzeri) ve bu işi vergi dairesinden alacağı yazıyla belgeleyen kadın sigortalılar için Kanunun geçici 16 ncı maddesiyle kademeli bir kolaylık getirilmişti: prime esas gün sayısı 2008'de 15 günden başlayıp her yıl bir puan artacak şekilde uygulanıyordu. Bu oran 2023 ve sonraki yıllarda 30 olarak sabit kalmıştır — yani bugün için tam ay prim ödenir, kademeli indirim fiilen sona ermiştir.

5434 sayılı Kanuna tabi isteğe bağlı iştirakçilik (memurlar)

Memuriyetten istifa edenler için işleyen ayrı bir yol vardır ve başvurusu farklı birime yapılır. Kısaca şartları: en az 10 yıl çalışmış olmak, görevden istifa etmek veya müstafi sayılmak ve ayrıldıktan sonra altı ay geçmeden (4/a veya 4/b'ye tabi çalışmaya başlamışsa zorunlu sigortalılığın bittiği tarihten itibaren altı ay içinde) yazılı olarak başvurmak. 10 yılın hesabında fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet süresi, ücretsiz izinli süreler ve hizmet borçlanmaları dikkate alınmaz. Başvuru, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığına yapılır. Ödenecek tutar, %16 emeklilik keseneği ve %20 kurum karşılığı olmak üzere toplam %36, ayrıca 1/1/2012'den itibaren %12 GSS primidir.

Sık yapılan hatalar

  • Primi 12 ayı aşırmak. Geciken ay geri alınamaz; o ay hiç sigortalı olmamış sayılır. Ödemeyi ayı takip eden ay sonuna yaymak en güvenli yol.

  • Beyan ettiğinden az ödemek. Eksik ödenen ay hizmet sayılmaz — ödediğiniz para kaybolmaz ama o ayı kazanmazsınız.

  • 12 aydan uzun ara verip beyanın düştüğünü bilmemek. Ara verince yüksek beyanınız geçerliliğini yitirir, alt sınıra döner.

  • Eski zorunlu sigortalılık borcunu görmemek. Ödemeleriniz önce o borca mahsup edilir; borç bitmeden hizmet kazanamazsınız.

  • Statüyü (4/a — 4/b) karıştırmak. Hiç çalışmıyorsanız 4/b sayılırsınız; ay içinde 30 günden az çalışıp tamamlıyorsanız 4/a.

  • Rapor parası beklemek. Kısa vadeli sigorta kolları kapsamda olmadığı için isteğe bağlı sigortalıya iş göremezlik ödeneği ödenmez.

  • Zorunlu sigortalılık sürerken başvurmak. 30 günden az çalışanlar dışında bu talepler reddedilir.

  • İkameti yurt dışına taşırken haber vermemek. Sözleşmeli ülkelere taşınmada sigortalılık taşıma tarihinde kendiliğinden sona erer; dönüşte yeniden başvuru gerekir.

Dayanak ve kaynaklar

Tutarlar, Güncel Bilgiler sayfasındaki yürürlükteki asgari ücret ve prim oranlarından otomatik hesaplanır. Kişiye özel durumlarda (çakışan hizmetler, yurt dışı süreleri, eski kanunlara tabi sigortalılık) bağlı bulunduğunuz sosyal güvenlik il müdürlüğüne / merkezine başvurmanız gerekir.

Sık sorulan sorular

İsteğe bağlı sigortalı nasıl olunur?

18 yaşını doldurmuş, zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayan (ya da ay içinde 30 günden az çalışan) ve kendi sigortalılığından aylık almayan kişiler, e-Devlet üzerinden veya "İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi" ile ikametlerinin bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/merkezine başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabilir. Daha önce isteğe bağlı sigortalılığı olanlar için talep dilekçesi yeterlidir.

İsteğe bağlı sigorta ne zaman başlar?

Müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. Başvuru taahhütlü, iadeli taahhütlü, APS veya PTT kargo ile gönderildiyse postaya verildiği tarihi takip eden gün esas alınır.

İsteğe bağlı sigorta Bağ-Kur mu, SSK mı sayılır?

Kural olarak 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalılık süresi sayılır. Ay içinde 30 günden az çalışıp eksik günlerini isteğe bağlı primle tamamlayanların süreleri ise 25/2/2011 tarihinden itibaren 4/a (SSK) kapsamında sayılır.

İsteğe bağlı sigorta primi kaç lira?

Prim, beyan edilen aylık kazancın %33'üdür (%21 malullük-yaşlılık-ölüm, %12 genel sağlık sigortası). Prime esas kazancın alt sınırından beyanda bulunan bir sigortalının ödeyeceği aylık asgari prim 10.899,90 ₺, üst sınırdan beyanda bulunanın ödeyeceği azami prim ise 98.099,10 ₺ tutarındadır.

İsteğe bağlı sigorta primi ne zaman ödenir?

Prim, ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenir. Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte ödenmeyen süreler sigortalılık süresinden sayılmaz; 12 aylık süreden sonra ödenen primler iade edilir.

İsteğe bağlı sigortada prim tutarını kendim belirleyebilir miyim?

Evet. Prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında bir tutar beyan edebilirsiniz. Beyanda bulunmazsanız prime esas kazancınız alt sınır (aylık asgari ücret) olarak dikkate alınır. On iki aydan fazla prim ödemezseniz beyanınızın geçerliliği ortadan kalkar.

İsteğe bağlı sigortalı sağlık hizmetinden yararlanır mı?

Evet. İsteğe bağlı sigortalılar 60/1-(b) kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır. Sağlık hizmetinden yararlanmak için başvuru tarihinden önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün GSS primi ödemiş olmak ve prim borcu bulunmamak gerekir.

Çalışırken isteğe bağlı sigortaya prim ödeyebilir miyim?

Ay içinde 30 günden az çalışıyor ya da tam gün çalışmıyorsanız, eksik günlerinizi isteğe bağlı prim ödeyerek 30 güne tamamlayabilirsiniz. Bunun dışında, zorunlu sigortalılığınız devam ederken yapılan isteğe bağlı sigorta talepleri kabul edilmez.

İsteğe bağlı sigortalıya rapor parası ödenir mi?

Ödenmez. İsteğe bağlı sigorta yalnızca uzun vadeli sigorta kollarını (malullük, yaşlılık, ölüm) ve genel sağlık sigortasını kapsar; iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kolları kapsam dışındadır.

İsteğe bağlı sigortalılığı nasıl sona erdirebilirim?

Kuruma yazılı sonlandırma talebinde bulunmanız yeterlidir. Talepte bulunduğunuz ayın primi ödenmemişse sigortalılık, talepten önceki primi ödenmiş ayın sonu itibarıyla; ayın primi ödenmişse dilekçenin Kuruma intikal ettiği tarih itibarıyla sona erdirilir.

Yurt dışına taşınırsam isteğe bağlı sigortam devam eder mi?

İkametinizi sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış bir ülkeye (Fransa, İngiltere, İsveç ve İsviçre hariç) taşırsanız sigortalılığınız taşıma tarihinde sona erer. Sözleşme imzalanmamış bir ülkeye taşınmanız hâlinde ise aksine bir talebiniz olmadıkça isteğe bağlı sigortalılığınız devam eder.

Emekli aylığı alırken isteğe bağlı sigortalı olabilir miyim?

Kendi sigortalılığınız nedeniyle malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmışsa olamazsınız. Ancak sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile ölen sigortalıdan dolayı ölüm geliri veya aylığı alanlar, diğer şartları taşımaları hâlinde isteğe bağlı sigortalı olabilir.

İçeriği Hazırlayan: SGKPort Ekibi

Yorumlar

Reklam