MALULİYET VE ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI TESPİTİ İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ

Özet

28/9/2021 tarihli ve 31612 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan bu Yönetmelik, 5510 sayılı Kanuna göre sigortalıların maluliyet, çalışma gücü kaybı, erken yaşlanma ve bunların hak sahibi/bakmakla yükümlü çocuklarının maluliyet veya başkasının sürekli bakımına muhtaç ağır engellilik durumlarının tespiti ile bu tespitlere esas sağlık kurulu raporlarının usul ve esaslarını düzenleyerek 3/8/2013 tarihli Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğini yürürlükten kaldırır. Ağır düzeyde çalışma gücü kaybı (en az %60, birden fazla hastalıkta en ağır sekel esas alınır, Balthazard formülü uygulanmaz) ve 4/1-(c) sigortalıları için vazifesini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücü kaybı veya kanunda öngörülen hastalık izin sürelerinin (TSK, Emniyet, özel güvenlik personeli için ilgili sağlık yeteneği yönetmelikleri; vazife malullüğünde 1953 tarihli Nizamname esas alınarak) doldurulması Kurum Sağlık Kurulunca hastalık listesine (Ek-1) göre tespit edilir; sigortalı olmadan önce oluşan haller malullük aylığına esas alınmaz.

Orta (%50-59) ve hafif (%40-49) düzeyde çalışma gücü kaybı (28. madde/geçici 4. madde kapsamında yaşlılık sigortası için), hak sahibi/bakmakla yükümlü çocuğun maluliyeti, 55 yaşını doldurmuş sigortalılarda erken yaşlanma (bilişsel/fizyolojik/psikolojik yaşlanma, ilgili branş raporlarıyla) ve kadın sigortalı çocuğunun ağır engellilik tespiti (ilgili engellilik değerlendirme yönetmelikleri esas alınarak) de aynı yöntemle yapılır; 10. madde başkasının sürekli bakımına muhtaçlık hallerini (kuadripleji/parapleji, tam görme kaybı, uzuv kaybı, tedavi edilemeyen ağır hastalıklar vb.) sayar.

Sağlık kurulu raporları yalnızca yetkili devlet/eğitim-araştırma/üniversite hastaneleri (veya hayati risk nedeniyle nakli mümkün olmayanlar için yattığı hastane) tarafından, ilgili dal uzmanları dahil en az 7 (tek dal hastalıkta 3) daimi üyeli kurulca, ayrıntılı muayene bulguları ve tetkik belgeleriyle düzenlenir (Kurum sevkiyle düzenlenenlerde oran belirtilmez, "Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenecektir" yazılır); sağlık hizmeti sunucusunun belirttiği oran Kurum Sağlık Kurulu/Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararlarını bağlamaz, usulsüz raporlar iade edilir, gerekirse ek rapor istenir.

Malul sayılanlar/çalışma gücü kaybı veya ağır engellilik tespit edilenler; Kurumca yürütülen soruşturma, önceki karar gereği, malullük artışı/bakıma muhtaçlık talebi veya ihbar-şikayet halinde ilk karara esas mevzuata göre kontrol muayenesine tabi tutulabilir. Kurum Sağlık Kurulu kararlarına Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilebilir (kararları Kurum Sağlık Kurullarını bağlar); hastalık listesi en geç 3 yılda bir güncellenir. Yönetmelik ekindeki (Ek-1) Hastalık Listesi, nörolojik, kardiyolojik ve diğer tıbbi branşlara göre ağır/orta/hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterlerini onlarca sayfada ayrıntılı klinik ölçütlerle (epilepsi nöbet sıklığı, bilişsel test skorları vb.) tanımlar.

Bu yönetmelik en çok malulen emeklilik ve çalışma gücü kaybı oranına bağlı (engelli) erken emeklilik başvurusu yapacaklar için önemlidir: hangi hastanelerden ve nasıl bir sağlık kurulu raporu alınması gerektiği, raporda yazan oranın SGK'yı bağlamadığı ve karara nasıl itiraz edileceği burada düzenlenir. Çalışma gücü kaybı oranına göre emeklilik için gereken yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını görmek için sitedeki Emeklilik Kuralları tablosunu ve Emeklilik Hesabı aracını kullanabilirsiniz.