TÜRKİYE-POLONYA SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI HAKKINDA 21.06.2021 TARİHLİ VE 2021/22 SAYILI GENELGE

Özet

21/06/2021 tarihli ve 2021/22 sayılı bu Genelge, 17/10/2017'de imzalanıp 1 Haziran 2021'de yürürlüğe giren Türkiye-Polonya Sosyal Güvenlik Anlaşması ile aynı tarihli İdari Anlaşmanın uygulanmasını açıklar (formüler henüz ihdas edilmediğinden yazışmalar resmi yazıyla yapılır). Anlaşma Kanunun 4/1-(a),(b),(c) sigortalıları ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesindeki emekli sandıklarını kapsar; 4/1-(a) ve geçici 20. madde için malullük/yaşlılık/ölüm/iş kazası-meslek hastalığı/işsizlik, 4/1-(b) için malullük/yaşlılık/ölüm/iş kazası-meslek hastalığı, 4/1-(c) için malullük/yaşlılık/ölüm sigortalarını içerir. Uygulanacak mevzuat esas olarak çalışılan ülke mevzuatıdır: bir işin icrası için gönderilen ücretliler ve bağımsız çalışanlar ilk 24 ay (ücretliler için önceden onayla toplam 60 aya kadar uzatılabilir, bağımsız çalışanlarda uzatma yok) kendi ülke mevzuatına (Ek-1/Ek-2 belgeleriyle) tabi kalır; diplomatik misyon özel hizmetlisi üçüncü ülke/ev sahibi ülke vatandaşı değilse ve kendi ülkesinde sigortalıysa muaf tutulur (tercih hakkı yok); nakliyat firması personeli işveren merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına, gemi adamları geminin bayrağını taşıdığı ülke mevzuatına (ücreti karşı ülkede ödenip orada ikamet edenler hariç) tabidir. İşsizlik yardımlarında süre birleştirme ve önceki 12 ayda alınan yardım süresinin mahsubu İŞKUR'ca uygulanır; hastalık/analık nakdi yardımlarında karşı ülke sigortalılık süreleri gerektiği kadar birleştirilir. Aylık işlemlerinde SGİM/SGM ve EHGM (4/1-c için KGEDB) rolleri, malullük aylığında sağlık kurulu raporu süreci anlatılır; iki ülke süreleri (çakışmamak kaydıyla) birleştirilerek aylığa hak kazanma değerlendirilir — Türkiye süreleri tek başına yeterli ve müstakil aylık kısmi aylıktan yüksekse müstakil aylık, aksi halde formülle (teorik aylık x Türk prim günü / toplam prim günü) hesaplanan kısmi aylık (ikisinden yükseği) bağlanır, örneklerle gösterilmiştir; 12 aydan az süreler tek başına yardım hakkı doğurmaz ama birleştirmede dikkate alınır; kısmi aylıklarda ek 19. madde asgari ödeme yükseltmesi uygulanmaz. İş kazası/meslek hastalığı yardımlarında olay/teşhis yeri mevzuatı, maruziyet sürelerinin birleştirilmesi ve hastalığın ağırlaşması hükümleri; cenaze yardımında en son tabi olunan/aylık ödeyen ülke mevzuatı; karşılıklı tıbbi kontrol masraflarının üstlenilmesi; kişisel verilerin gizliliği ve yalnızca açık rızayla paylaşılması; yardımların Türk Lirası üzerinden ödenmesi; yürürlük öncesi sürelerin (tasfiye edilmemişse) birleştirmede dikkate alınabileceği ve yazışma dilinin Türkçe/Lehçe olduğu belirtilmiştir.