TÜRKİYE-MOĞOLİSTAN SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI HAKKINDA 22/03/2021 TARİHLİ VE 2021/7 SAYILI GENELGE

Özet

22/03/2021 tarihli ve 2021/7 sayılı bu Genelge, 07/03/2018'de imzalanıp 01/03/2021'de yürürlüğe giren Türkiye-Moğolistan Sosyal Güvenlik Anlaşması ile aynı tarihli İdari Anlaşmanın uygulanmasını açıklar (Türkçe/Moğolca/İngilizce eşit geçerli, yorum farkında İngilizce esas alınır; TR/MN-MN/TR rumuzlu 13 formüler ihdas edilmiştir). Anlaşma Kanunun 4/1-(a) için malullük/yaşlılık/ölüm/iş kazası-meslek hastalığı/hastalık-analık, 4/1-(b) için aynı sigorta kolları ile analık, 4/1-(c) için malullük/yaşlılık/ölüm sigortalarını kapsar; 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesindeki emekli sandıkları da dahildir. Uygulanacak mevzuat esas olarak çalışılan ülke mevzuatıdır: bir işin icrası için gönderilenler ilk 24 ay (TR/MN veya MN/TR 101 belgesiyle), süre aşımında karşılıklı mutabakatla toplam 60 aya kadar (102 formüleriyle) kendi ülke mevzuatına tabi kalır; diplomatik misyonda mahallinden istihdam edilenler ev sahibi ülke mevzuatına tabidir ama Türk/Moğol vatandaşları işe alındıktan sonraki 3 ay içinde kendi ülke mevzuatını tercih edebilir (103 belgesi); nakliyat firması personeli işveren merkezi ülke mevzuatına, gemi adamları geminin bayrağını taşıdığı ülke mevzuatına (yükleme/tamir işçileri liman/karasuları ülkesine, ücreti diğer ülkeden ödenen ve orada ikamet edenler o ülkeye) tabidir. Geçici iş göremezlik yardımı ödemeyi yapan ülke mevzuatına göre belirlenir; meslek hastalığı teşhis yeri ve maruziyet süresi birleştirmesi, ağırlaşma halinde masraf paylaşımı düzenlenir; cenaze yardımı ikamet edilen ülke (üçüncü ülkede ölümde en son tabi olunan ülke) mevzuatına göre verilir. Aylık işlemlerinde SGİM/SGM ve EHGM (4/1-c için KGEDB) rolleri ile TR/MN 001/202-205/207/210/213 formülerinin kullanımı ayrıntılı anlatılır; iki ülke süreleri (çakışmamak ve üçüncü ülke sözleşmeleriyle de çakışmamak kaydıyla) birleştirilerek aylığa hak kazanma değerlendirilir — Türkiye süreleri tek başına yeterliyse müstakil aylık, yetmiyorsa formülle (teorik aylık x Türk prim günü / toplam prim günü) kısmi aylık bağlanır, örneklerle gösterilmiştir; 12 aydan az süreler diğer ülkece müstakil aylık hesabına gün olarak dahil edilir; kısmi aylıklarda ek 19. madde asgari ödeme yükseltmesi uygulanmaz. Ayrıca prim alacaklarının karşılıklı icra yoluyla tahsili, tıbbi kontrol masraflarının talep eden ülkece karşılanması, kişisel verilerin gizliliği, yersiz ödemelerin karşı ülke ödemesinden mahsuben geri alınması ve yıllık istatistik paylaşımı hükümleri yer almaktadır.