YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ HAKKINDA 10.01.2021 TARİHLİ VE 2021/2 SAYILI GENELGE (2021/37 VE 2023/20 SAYILI GENELGELER İLE GÜNCELLENMİŞ HALİ)

Özet

10/01/2021 tarihli ve 2021/2 sayılı bu Genelge (2021/37 ve 2023/20 sayılı Genelgelerle güncellenmiş hali), 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun uyarınca yurt dışı hizmet borçlanması işlemlerinin usul ve esaslarını 53 sayfada kapsamlı biçimde düzenler; önceki 2147 sayılı Kanun dönemi uygulamaları ile 3201 sayılı Kanunda 5754, 6552, 7186 sayılı Kanunlar ve 700 sayılı KHK ile yapılan değişikliklerin tarihçesini anlatır. Borçlanma dört şarta bağlıdır: Türk vatandaşı olmak (borçlanılan dönemde; doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler hariç), belirli nitelikte yurt dışı süresi bulunmak (sigortalılık süreleri, bunlar arasında/sonunda birer yıla kadar işsizlik süreleri, ev kadınlığı süreleri; 18 yaş altı, vatandaşlık öncesi/sonrası, Libya'da 1/9/1985 sonrası ve Almanya istisna akdi kapsamındaki süreler hariç), yurt dışı sürelerini (sözleşmeli/sözleşmesiz ülke, gemi adamlığı, ev kadınlığı durumuna göre farklı belge setleriyle) belgelendirmek ve Ek-34/Ek-35 dilekçeleriyle yazılı istekte bulunmak (e-Devlet başvurusunda işlem tarihi esas alınır).

Borç tutarı, başvuru tarihindeki günlük prime esas kazancın alt-üst sınırı arasında seçilen tutarın %45'i x gün sayısı formülüyle hesaplanır, tebliğden itibaren 3 ay içinde (kısmi ödeme kabul edilir, tutar/gün sayısına bölünerek orantılı gün belirlenir) Kurum hesabına ödenir; 1/8/2019'dan itibaren borçlanılan süreler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamında geçmiş hizmet sayılır. Genelgede ayrıca ayrıntılı sayısal örneklerle işlenen "Basamak İntibakı" ve "Borçlanılmış Sürelerin İlgili Aylara Mal Edilmesi" başlıklı hesaplama prosedürleri (prime esas kazancın oranlanması, ilgili yıllara dağıtımı) yer alır; bu bölümler, borçlanılan sürelerin hangi yıllara ve hangi kazançla mal edileceğini örnek hesaplarla gösterir.

Diğer başlıklar: borçlanmadan vazgeçme ve iade (aylık bağlananlar vazgeçemez; ölüm halinde hak sahipleri sigortalının borçlanmasından vazgeçemez), İsviçre'den transfer edilen primlerle borçlanma bedelinin mahsubu, hak sahiplerinin borçlanma hakkı (talep tarihinde Türk vatandaşı olmaları yeterli), sosyal güvenlik sözleşmesine göre kısmi aylık alanların tam aylığa dönüştürme borçlanması, farklı sigortalılık statüsünde borçlandırılan sürelerin durumu, borçlanma talep tarihinden sonra statü değişmesi, 1/1/1989-8/5/2008 arası zorunlu göçle gelen soydaşların (Türk vatandaşlığı şartı aranmaksızın, yalnızca yaşlılık aylığı için) borçlanma hakkı, yabancı belgelerde apostil uygulaması ve önceki genel yazı/talimatların yürürlükten kaldırılması.

Yurt dışında çalışmış ya da yurt dışında ev kadını olarak bulunmuş kişilerin en çok sorduğu "borçlanma ne kadar tutar ve ne zaman ödenmeli" sorusunun cevabı bu genelgededir: borç, seçilen günlük kazancın %45'i ile gün sayısının çarpılmasıyla bulunur ve tebliğden itibaren 3 ay içinde ödenir. Tutarı önceden görmek için sitedeki Borçlanma Hesabı aracını, başvuru adımları için Nasıl Yaparım bölümündeki "Yurt Dışı Borçlanması Nasıl Yapılır?" rehberini kullanabilirsiniz.