İçeriğe geç
Güncel BilgilerAsgari Ücret: 33.030,00 ₺Günlük: 1.101,00 ₺Azami Ücret (A.Ü 9 Katı): 297.270,00 ₺Net Asgari Ücret: 28.075,50 ₺Sigortalının Teşviksiz Normal Primi: 12.799,13 ₺%5 teşvikli (imalat): 11.147,63 ₺%2 Teşvikli: 12.138,53 ₺Asgari Ücret Desteği: 1.269,90 ₺Esnaf Bağkur: 11.808,23 ₺Esnaf Bağkur %5 İndirimli: 10.156,73 ₺Tarım Bağkur: 11.808,23 ₺Tarım Bağkur %5 İndirimli: 10.156,73 ₺İsteğe bağlı Bağkur: 10.899,90 ₺2925 Tarım (15 günlük): 5.367,38 ₺Ek-5: 11.725,65 ₺Ek-6 işsizlik hariç: 11.065,05 ₺Ek-6 işsizlik dahil: 12.055,95 ₺GSS primi: 1.981,80 ₺GSS Yabancı uyruklu: 7.927,20 ₺GSS Yabancı Öğrenci: 1.321,20 ₺Yurtdışı Borçlanma Günlük: 495,45 ₺Doğum Borçlanma Günlük: 352,32 ₺1 Çocuk 720 Gün: 253.670,40 ₺Diğer 41. Madde Borçlanmaları: 495,45 ₺18 ay askerlik Borçlanması (540 gün): 267.543,00 ₺İhya Borçlanma Günlük (ESNAF): 495,45 ₺İhya Borçlanma Günlük (TARIM): 495,45 ₺Emzirme Ödeneği: 1.621,00 ₺Cenaze Ödeneği: 6.398,00 ₺Aile Yardımı İstisna: 3.303,00 ₺Çocuk Yardımı İstisna: 660,60 ₺Ev Hiz. 10 Gün. Az Kısavade Günlük: 22,02 ₺Ev Hiz.10 Günden Az 30 Gün (işsizlik yok): 11.065,05 ₺İşkur Kursiyer Primi: 1.816,65 ₺Çırak primi: 990,90 ₺İşsizlik Ödeneği Asgari: 13.111,72 ₺
Genelge

YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ HAKKINDA 10.01.2021 TARİHLİ VE 2021/2 SAYILI GENELGE (2021/37 VE 2023/20 SAYILI GENELGELER İLE GÜNCELLENMİŞ HALİ)

Yükleme tarihi: 10 Ocak 2021 · Belge No: 2021/2 · 2021-2

Sayı: 2021/2
YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ HAKKINDA 10.01.2021 TARİHLİ VE 2021/2 SAYILI GENELGE (2021/37 VE 2023/20 SAYILI GENELGELER İLE GÜNCELLENMİŞ HALİ)

Belge görünmüyorsa yeni sekmede açın → veya Google görüntüleyici ile açın →

Özet

10/01/2021 tarihli ve 2021/2 sayılı bu Genelge (2021/37 ve 2023/20 sayılı Genelgelerle güncellenmiş hali), 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun uyarınca yurt dışı hizmet borçlanması işlemlerinin usul ve esaslarını 53 sayfada kapsamlı biçimde düzenler; önceki 2147 sayılı Kanun dönemi uygulamaları ile 3201 sayılı Kanunda 5754, 6552, 7186 sayılı Kanunlar ve 700 sayılı KHK ile yapılan değişikliklerin tarihçesini anlatır. Borçlanma dört şarta bağlıdır: Türk vatandaşı olmak (borçlanılan dönemde; doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler hariç), belirli nitelikte yurt dışı süresi bulunmak (sigortalılık süreleri, bunlar arasında/sonunda birer yıla kadar işsizlik süreleri, ev kadınlığı süreleri; 18 yaş altı, vatandaşlık öncesi/sonrası, Libya'da 1/9/1985 sonrası ve Almanya istisna akdi kapsamındaki süreler hariç), yurt dışı sürelerini (sözleşmeli/sözleşmesiz ülke, gemi adamlığı, ev kadınlığı durumuna göre farklı belge setleriyle) belgelendirmek ve Ek-34/Ek-35 dilekçeleriyle yazılı istekte bulunmak (e-Devlet başvurusunda işlem tarihi esas alınır). Borç tutarı, başvuru tarihindeki günlük prime esas kazancın alt-üst sınırı arasında seçilen tutarın %45'i x gün sayısı formülüyle hesaplanır, tebliğden itibaren 3 ay içinde (kısmi ödeme kabul edilir, tutar/gün sayısına bölünerek orantılı gün belirlenir) Kurum hesabına ödenir; 1/8/2019'dan itibaren borçlanılan süreler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamında geçmiş hizmet sayılır. Genelgede ayrıca ayrıntılı sayısal örneklerle işlenen "Basamak İntibakı" ve "Borçlanılmış Sürelerin İlgili Aylara Mal Edilmesi" başlıklı hesaplama prosedürleri (prime esas kazancın oranlanması, ilgili yıllara dağıtımı) yer almakta olup, bu genelgenin kapsamı ve karmaşıklığı nedeniyle bu iki bölümdeki tüm hesaplama kuralları ve örnekleri tek tek özetlenmemiştir. Diğer başlıklar: borçlanmadan vazgeçme ve iade (aylık bağlananlar vazgeçemez; ölüm halinde hak sahipleri sigortalının borçlanmasından vazgeçemez), İsviçre'den transfer edilen primlerle borçlanma bedelinin mahsubu, hak sahiplerinin borçlanma hakkı (talep tarihinde Türk vatandaşı olmaları yeterli), sosyal güvenlik sözleşmesine göre kısmi aylık alanların tam aylığa dönüştürme borçlanması, farklı sigortalılık statüsünde borçlandırılan sürelerin durumu, borçlanma talep tarihinden sonra statü değişmesi, 1/1/1989-8/5/2008 arası zorunlu göçle gelen soydaşların (Türk vatandaşlığı şartı aranmaksızın, yalnızca yaşlılık aylığı için) borçlanma hakkı, yabancı belgelerde apostil uygulaması ve önceki genel yazı/talimatların yürürlükten kaldırılması.

Belge Metni

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü 10 1/53 Sayı : E-40552758-010.06.01-17819796 10.01.2021 Konu : Yurt Dışı Boçlanma İşlemleri GENELGE 8/6/2011 tarihli ve 2011/48 sayılı Genelgede yer alan tahsis işlemlerine ilişkin bölümler 6/11/2018 tarihli ve 2018/38 sayılı Genelgeye, sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin uygulamalar ilgili sözleşme genelgelerine ve yurt dışı sürelerinin yurt içi hizmet süreleri ile çakışmasına ilişkin bölümler 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge ile 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı Genelgeye aktarılmıştır. 19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanmaya ilişkin yapılan düzenlemelere istinaden yürütülecek iş ve işlemlerin usul ve esasları yeniden belirlenmiştir. 7186 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeler 1/8/2019 (dahil) tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup anılan tarih itibariyle yapılacak iş ve işlemler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir. BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1. Tanımlar Bu Genelgede geçen; (1) Borcun tamamının ödenmesi; aylık talep tarihinden önce en az aylığa hak kazanmaya yetecek süre karşılığı ödenen miktarı, (2) İşsizlik süresi; yurt dışında geçen çalışma sürelerinin arasında veya sonunda 1 yıla kadar olan ve yurt dışında geçen işsizlik sürelerini, (3) Kanun; 3201 sayılı Kanunu, (4) Kısmi aylık; sosyal güvenlik sözleşmesine istinaden birleştirilmiş süreler üzerinden ilgili mevzuata göre bağlanan aylıkları, (5) Kurum; Sosyal Güvenlik Kurumunu,

10 2/53 (6) Sigortalılık süresi; borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğu ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreleri, (7) Sosyal güvenlik kanunları; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi ile 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun ile bu kanunlara ait ek ve değişiklikleri, (8) Sosyal güvenlik kuruluşları; Sosyal Güvenlik Kurumu ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarını, (9) Sosyal güvenlik sözleşmesi; Ülkemizin taraf olduğu sosyal güvenlik alanındaki ikili veya çok taraflı anlaşmaları, (10) Sosyal yardım; bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımları, (11) Sürelerin değerlendirilmesi; Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen sürelerin Türk vatandaşları veya doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkanlar ile bunlardan vefat edenlerin Türk vatandaşı olan hak sahiplerinin istekleri halinde borçlandırılmasını, (12) Tam aylık; sosyal güvenlik sözleşmelerine istinaden hizmet birleştirilmesi yapılmadan bağlanan aylıkları, (13) Yönetmelik; 6/11/2008 tarihli ve 27046 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliği ifade etmektedir. 2. Genel Açıklamalar Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen belirli sürelerinin borçlandırılarak Ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarında geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla bugüne kadar iki borçlanma kanunu yürürlüğe girmiştir. Bunlardan ilki 7/6/1978 tarihinde yürürlüğe giren 30/5/1978 tarihli ve 2147 sayılı Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Çalışma Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, ikincisi ise 22/5/1985 tarihinde yürürlüğe giren 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanundur. 2.1. 2147 Sayılı Kanun Yurt dışında çalışan vatandaşlarımızın çalıştıkları ülkelerin sosyal güvenlik mevzuatı ile Türkiye’deki sosyal güvenlik mevzuatı arasındaki emekli aylığına hak kazanma koşullarının farklılığından doğan sorunları çözmek, Anayasamızda vurgulanan “Sosyal Devlet” anlayışının somut örneklerinden biri olan herkese sosyal güvenlik hakkını sağlamak ve bunu kitlelere yaygınlaştırmak

10 3/53 amacı ile 2147 sayılı Kanunla yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarına, yabancı ülkelerde geçen çalışma sürelerini sosyal güvenlikleri bakımından borçlanarak değerlendirme hakkı tanınmıştır. Her ne kadar 2147 sayılı Kanun yürürlükte bulunmasa da, bu Kanun kapsamında borçlandırılan süreler bugün itibariyle bağlanacak aylıklarda değerlendirildiğinden, 2147 sayılı Kanunun öngördüğü borçlanmaya ilişkin iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır. (1) Borçlanma hakkından, yurt dışında işçi veya işveren olarak çalışanlardan, yazılı isteklerine bağlı olarak 2147 sayılı Kanunun yürürlükte bulunduğu 7/6/1978-21/5/1985 tarihleri arasında başvuruda bulunanlar yararlandırılmıştır. (2) 7/6/1978 tarihinde yurt dışında çalışmakta olanlarla bu tarihten önce yurda kesin dönüş yapanlara, yurt dışındaki çalışma sürelerinin değerlendirilmesini istemeleri halinde yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma sürelerinin borçlandırılması imkânı tanınmıştır. (3) Borçlanma tutarının başvuru sahibinin yurda kesin dönüş tarihindeki yabancı ülkede kazandığı son aylığının o tarihteki Türk Lirası karşılığından mı yoksa başvuru tarihindeki prime esas kazancın tavan sınırı üzerinden mi ödeneceği, ilgilinin tercihine göre belirlenmiştir. Bu şekilde tespit edilen prime esas kazancın borçlanılan ay sayısı ile çarpımının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim oranı uygulanarak toplam borçlanma miktarı hesaplanmıştır. 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu kapsamında yapılan hizmet borçlanmalarında başvuru tarihindeki en yüksek basamak üzerinden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi tahsil edilmiştir. Bu hesaplamada 7/6/1978-1/4/1981 tarihleri arasında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim oranı olarak geçerli olan prime esas azami kazancın %15'i, 1/4/1981 tarihinden sonra ise geçerli olan prime esas azami kazancın % 20' si esas alınmıştır. Borç tutarı, borcun Kurumca bildirildiği tarihten itibaren toptan veya en çok 3 yılda yıllık eşit taksitlerle ödenmiştir. (4) 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapmış olanlardan, yurt dışında geçen çalışmalarını değerlendirmek isteyenlerin borçlanma işlemleri, dönüş tarihinden itibaren altı ay içinde, yurt dışına gitmeden önce veya yurda dönüşlerinden sonra çalışmaları bulunuyorsa bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumunca, hiçbir sosyal güvenlik kurumuna bağlı değillerse Sosyal Sigortalar Kurumunca sonuçlandırılmıştır. 7/6/1978 tarihinde yurt dışında bulunanlardan Türkiye’de sosyal güvenlik kurumlarına tabi çalışması bulunanlar istekleri halinde Sosyal Sigortalar Kurumuna borçlanmışlardır. Yurt dışında geçen çalışma sürelerinin borçlanılabilmesi için bu sürelere ait belgelerin de ilgili Kuruma verilmesi zorunlu tutulmuştur. Borç tutarı, borcun bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde döviz olarak yine başvurulan sosyal güvenlik kurumuna ödenmiştir. Borç tutarı hesaplanırken başvurulan sosyal güvenlik kurumu mevzuatındaki esaslar veya başvuru tarihindeki en yüksek (tavan) aylık kazanç esas alınmıştır. (5) 2147 sayılı Kanuna göre 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapanların yurt dışındaki çalışma sürelerini değerlendirmek istemeleri halinde, kesin dönüş tarihinden itibaren altı ay içinde ilgili sosyal güvenlik kurumuna başvurmaları ve prim borçlarını döviz olarak borcun tebliğ tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yatırmaları zorunlu tutulmuştur. Bu nedenle, 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapanlardan 2147 sayılı Kanundan yararlanmak isteyenlerin, döviz olarak ödeyecekleri primleri karşılayacak miktardaki dövizin T.C. Merkez Bankasına veya milli bir

10 4/53 bankaya yatırıldığını gösteren belgeyi de borçların ödenmesi sırasında, ilgili sosyal güvenlik kurumuna borç miktarındaki Türk Lirası ile birlikte vermeleri gerekmekteydi. Bu takdirde, borç tutarının döviz olarak ödendiği kabul edilmiştir. 2.2. 3201 Sayılı Kanun 2147 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak, 8/5/1985 tarihli 3201 sayılı Kanun 22/5/2008 tarihinde yürürlüğe konulmuştur. Kanunun 4 üncü maddesine göre yurt dışı sigortalılık sürelerine ait borçlanma miktarı, borçlanılacak sürenin her bir günü için 1 ABD Doları üzerinden hesaplanmıştır. Ancak, borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek ABD Doları miktarı Bakanlar Kurulunun değişik tarihlerde yürürlüğe giren kararları ile yeniden belirlenmiştir. Buna göre, borcun ödendiği tarih esas alınmak kaydı ile 15/2/1997-15/5/1998 tarihleri arasında yapılan ödemelerde bir gün için tahakkuk eden miktar 2,5 ABD Doları, 16/5/1998-9/5/2005 tarihleri arasında yapılan ödemelerde 2 ABD Doları, 10/5/2005-5/12/2005 tarihleri arasında yapılan ödemelerde 5 ABD Doları ve 6/12/2005 tarihinden itibaren yapılan/yapılacak ödemelerde ise 3,5 ABD Doları olarak belirlenmiştir. Ancak, tahakkuk ettirilen borç tutarının tamamını veya bir kısmını 5 ABD Doları üzerinden ödemiş olanların 6/12/2005 tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı istekte bulunmaları halinde, borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları 3,5 ABD Doları üzerinden yeniden hesaplanmıştır. Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yurda kesin dönüş yapanlar” ve “kesin dönüş” ibarelerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine, 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 56 ncı maddesi ile söz konusu madde yeniden düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme ile borçlanma için yurda dönüş tarihinden sonra aranan iki yıllık başvuru süresi yürürlükten kaldırılmış ve yurt dışında iken Kanun kapsamında süreleri bulunanlara borçlanma hakkı verilmiştir. Bu düzenlemeyle 6/8/2003 tarihine kadar yurda kesin dönüş yapmadıkları tespit edilenlerin hem yurt dışı borçlanmaları hem de bağlanmışsa aylıkları iptal edilmekteyken, bu tarihten sonra başvuru tarihinde yurda dönmedikleri tespit edilenlerin borçlanma işlemleri iptal edilmemiş ancak aylık bağlanmışsa aylıklar iptal edilmiştir. Borçlanmaya ilişkin hükümler yönüyle Kanunda, üç farklı kanunun yanı sıra 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişiklikler yapılmış ayrıca 1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile de Kanunun uygulamasına ilişkin yönetmeliği çıkaracak bakanlıkların adını değiştiren düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır. 2.2.1. 5754 Sayılı Kanun 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 8/5/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanunun; (1) 79 uncu maddesiyle Kanunun 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı maddeleri değiştirilmiş ve bu Kanuna geçici 5 inci, geçici 6 ncı ve geçici 7 nci maddeler eklenmiştir.

10 5/53 (2) 64 üncü maddesiyle değiştirilen 5510 sayılı Kanunun 106 ncı maddesinin 24 numaralı bendine göre, Kanunun 7 nci, 11 inci, geçici 1 ila geçici 4 üncü maddeleri ve aynı Kanunda geçen “döviz” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır. (3) 68 inci maddesiyle değiştirilen 5510 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile yurt dışı hizmet borçlanmasına ait prime esas kazançların aylık bağlanmasında nasıl değerlendirileceği hususuna açıklık getirilmiştir. 5510 sayılı Kanunun sigortalılık statüsüne ilişkin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası, prime esas kazancın alt ve üst sınırına ilişkin 82 nci maddesi ile borçlanılan sürelere ait kazançların aylık bağlanmasında değerlendirilmesine ilişkin geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası da 3201 sayılı Kanunun uygulaması ile sınırlı olmak üzere aynı tarih itibariyle yürürlüğe girmiştir. 2.2.2. 6552 Sayılı Kanun 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile Kanunun 1 inci maddesi değiştirilmiş, 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına bir cümle eklenmiş ve Kanuna geçici 8 inci madde ilave edilmiştir. Bu düzenleme ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlere yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen sürelerini borçlanma hakkı tanınmış, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce akit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, bu düzenleme kapsamındaki konular ile ilgili olarak 11/9/2014 tarihinden önce Kurum aleyhine açılmış ve henüz sonuçlanmamış davalarından feragat edenlere dava konusu talepleri esas alınarak işlemlerinin sonuçlandırılması imkânı verilmiştir. 2.2.3. 700 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 97 nci maddesiyle Kanunun; 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bakanlar Kurulu" ibaresinin "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmesi, 12 nci maddesinde yer alan "Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı," ibaresinin madde metninden çıkartılması öngörülmüştür. 2.2.4. 1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile; Maliye Bakanlığının ismi Hazine ve

10 6/53 Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ismi ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak değiştirilmiş olup bu değişiklikler doğrultusunda madde metni düzenlenmiştir. 2.2.5. 7186 Sayılı Kanun 19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Kanunun 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 9 uncu maddelerinde değişiklik yapılmış, geçici 5 inci maddesi yürürlükten kaldırılmış ve Kanuna geçici 9 uncu madde eklenmiştir. Kanunun; 3 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, yurt dışı borçlanması için sadece Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edileceği, 4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile borçlanılacak her bir gün için seçilecek günlük prime esas kazanç karşılığı tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarının hesaplanmasına esas oranın % 45 olacağı, 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren borçlandırılan yurt dışı sürelerinin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceği, 5 inci maddesine eklenen son fıkra ile Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması halinde bu sürelerin, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edileceği öngörülmüştür. İKİNCİ BÖLÜM YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ 1. Borçlanmanın Şartları Yurt dışı borçlanmasından yararlanabilmek için; (a) Türk vatandaşı olmak, (b) Belirli nitelikte yurt dışı süreleri bulunmak, (c) Yurt dışı sürelerini belgelendirmek, (d) Yazılı istekte bulunmak şartları aranacaktır. 1.1. Türk Vatandaşı Olmak Kanunun 1 inci maddesinde, Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin, Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve

10 7/53 belgelendirilen sürelerini borçlanabilecekleri öngörülmüştür. Ancak, söz konusu kişilerin borçlanma kapsamındaki yurt dışı sürelerinde Türk vatandaşı olmaları gerekmektedir. Kanunun 3 üncü maddesinde vefat edenlerin sadece Türk vatandaşı olan hak sahiplerine borçlanma hakkı verildiğinden, başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmayan hak sahipleri borçlandırılmayacaktır. Buna göre; (1) Türk vatandaşlığında geçmeyen yurt dışı süreleri borçlandırılmayacaktır. (2) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden sigortalılar hariç olmak üzere, borçlanma başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmayanların borçlanma talepleri reddedilecektir. (3) Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı devam eden sigortalı ve hak sahipleri yurt dışı borçlanması yapabileceklerdir. (4) Talep sahibinin vatandaşlık durumu Kimlik Paylaşım Sisteminden (KPS) alınacak olan “Nüfus Kayıt Örneği” ile tespit edilecektir. (5) Türk vatandaşı olmamaları nedeniyle borçlanma talebinin Kurum tarafından reddedilmesi üzerine 11/9/2014 tarihinden önce Kurum aleyhine dava açan ve henüz davası neticelenmemiş olanlardan, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin, davalarından feragat etmeleri halinde davaya esas talep dilekçeleri dikkate alınarak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır. Bu kapsamda, davalardan feragat edildiğini gösterir mahkeme kararının aslı veya bu kararın onaylı örneği ekli "3201 Sayılı Kanunun Geçici 8 inci Maddesine İstinaden Davalardan Feragat Edildiğine Dair Dilekçe"(Ek-1) ile Kuruma başvurulması halinde, reddedilen borçlanma talep dilekçeleri esas alınarak borçlanma işlemleri gerçekleştirilecektir. Örnek: İzinle Türk vatandaşlığını kaybettiği gerekçesiyle 15/3/2013 tarihli yurt dışı borçlanması talebinin reddedilmesi üzerine sigortalı mahkemeye başvurmuştur. İlgilinin 11/9/2014 tarihinden sonra Kurum aleyhine açmış olduğu davadan vazgeçerek borçlanma talebinin geçerli sayılmasını istemesi halinde, davasına ilişkin borçlanma talep dilekçesi esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır. (6) Türk vatandaşlığı, Bakanlar Kurulunun Türk vatandaşlığına aldığı tarih itibarıyla kazanıldığından, Türk vatandaşlığı haklarından bu tarih itibarıyla yararlanılmaktadır. Ancak, Türk vatandaşlığını kaybetme Türk vatandaşlığından çıkma belgesinin teslim alındığı tarih itibarıyla gerçekleştiğinden, bu tarihten sonra yurt dışında geçen süreler borçlandırılmayacaktır. (7) Kanunun geçici 6 ncı maddesi ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 1/1/1989-8/5/2008 tarihleri arasında zorunlu göçe tabi tutularak Ülkemize gelen soydaşlarımıza, geldikleri ülkede geçen çalışma sürelerinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın borçlanma hakkı tanındığından, bu kimselerin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmaları yeterli sayılarak bu Genelgenin üçüncü bölümünün "5. Zorunlu Göç Nedeniyle Türk Vatandaşlığına Geçenlerin Borçlanma İşlemleri" başlığı altında belirtilen usul ve esaslar dahilinde söz konusu süreleri borçlandırılacaktır.

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.