2011/13 SAYILI GENELGEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA 26.06.2026 TARİHLİ VE 2026/16 SAYILI GENELGE

26.06.2026Sayı : E-13986510-206.05.02-144194078 Konu : 2011/13 Sayılı Genelge GENELGE 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemeler doğrultusunda, 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı "İlişiksizlik Belgesi" konulu Genelge'nin ilgili bölümleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı Genelge'nin; 1- "1) GENEL AÇIKLAMALAR" başlıklı bölümünün on birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89'uncu madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. (Değişik,16.05.2024 tarihli ve 2024/7 sayılı Genelge) Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir. Söz konusu borca itirazda bulunulmaması halinde işveren hakkında 88 inci ve 89 uncu maddeler uyarınca işlem yapılır. Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ünitece hesaplanan borca işverence faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen devamlı işyeri sigortalıları ile yapılması veya Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamı dışındaki kişilerin çalışması nedenleriyle itiraz edilmesi halinde söz konusu iş, incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilecektir. 2- 2 nci bölümün başlığı "ARAŞTIRMA İŞLEMİ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ VERİLMESİ SÜRECİ" şeklinde değiştirilmiş, birinci paragraf olacak şekilde yeni bir paragraf eklenmiş ve ikinci paragrafı ile 2.1, 2.2.1, 2.2.2, 2.4, 2.7 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 2.5 numaralı bendinde yer alan "ön değerlendirmesi" ibaresi "araştırma işlemi" şeklinde, 2.8 numaralı bendinde yer alan "Ön değerlendirme" ibaresi "Araştırma" şeklinde değiştirilmiş, 2.9 numaralı bendinde yer alan "belirlenen tutarın ödenmemesi" ibaresi metinden çıkarılmıştır. 2) ARAŞTIRMA İŞLEMİ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ VERİLMESİ SÜRECİ Araştırma işlemi; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı hususunda asgari işçilik oranı üzerinden hesaplanan asgari işçilik tutarı ile Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazanç tutarı dikkate alınarak varsa fark işçilik tutarı ve buna bağlı olarak ödenmesi gereken prim tutarının hesaplanması işlemi T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

ile hesaplama işlemi yapılmasına gerek olmadığı durumlarda, kapsamda yer alan işlere yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler ile Kuruma yapılan bildirimler doğrultusunda ilgili işyerlerine ilişkin gerekli kontrollerin sağlanması işlemini ifade eder. İhale konulu işler ve özel nitelikteki inşaatlarda araştırma işlemi ve ilişiksizlik belgesi verilmesi süreci şu şekilde işlemektedir: 2.1- İşveren veya özel nitelikteki inşaat sahibi tarafından işin bitimine ilişkin dilekçesinin SGİM veya SGM'ye verilmesi ya da Kurumumuzca yapılan araştırmalarda işin bittiğinin tespit edilmesi ile süreç başlar. 2.2.1- İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olmaması durumunda dosya kontrol ve değerlendirme aşamasına geçilir. 2.2.2- İlgili kamu kurumundan gelen bilgi ve belgelerin eksik olması durumunda eksiklerin giderilmesi amacıyla ilgili kamu kurumuyla tekrar yazışma yapılır. 2.4- Yapılan kontrollerde ilgili kamu kurumundan alınan bilgilerle uyumlu olmayan durumlar ortaya çıktığında bu uyumsuzlukların giderilmesi işlemi telefon ve tebligatla işverenden istenir, bu işlemlerin işveren veya inşaat sahiplerince yapılamaması durumunda re'sen yapılır. 2.7- İşin idarece yükleniciye malzeme verilmek suretiyle yaptırılması veya işin Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğde yer almaması veyahut tebliğ edilen tutara dayanak işçilik oranına itiraz edilmesi durumlarında, işin asgari işçilik oranının Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca (AİTK) tespit edilmesi amacıyla işle ilgili tüm bilgi ve belgeler (Değişik, 10.12.2013 tarihli ve 2013/41 sayılı Genelge) Asgari İşçilik Daire Başkanlığına gönderilir. AİTK 1 ay içerisinde asgari işçilik oranını belirleyerek ilgili birime gönderir. Bu orana 1 ay içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır. İtiraz edilmesi durumunda AİTK tarafından on beş gün içerisinde oran belirlenerek ilgili birime gönderilir. Bu orana artık itiraz edilemez ve oran kesinleşir. Bu oran baz alınarak asgari işçilik araştırma işlemi yapılır. 3- "3) İHALE KONUSU İŞLERDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ" başlıklı bölümün 3.1 numaralı bendinin ilk paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiş, 3.2 numaralı bendinde yer alan "sözleşmesinde" ibaresi "sözleşmesinde veya şartnamesinde" şeklinde, "sözleşmesi" ibaresi sözleşmesi veya şartnamesi" şeklinde değiştirilmiştir. 3.1- İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak, ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenlenir. Örnek 1- Asgari işçilik oranı %9 olan ve 01.03.2024 tarihinde başlanılan A ihale konusu işin noksansız geçici kabulü 15.04.2025 tarihinde yapılmıştır. İhale makamı tarafından, kesin (son) hakediş raporunun henüz düzenlenmediği gerekçesiyle işverene ödenmesi gereken toplam hakediş tutarı bildirilmemiş ve noksansız geçici kabul tarihi itibarıyla işverene ödenen hakediş tutarının 10.000.000 TL olduğu belirtilmiştir. 01.03.2024 – 15.04.2025 tarihleri arasında söz konusu iş dolayısıyla Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 500.000 TL'dir. İşveren tarafından ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılmasının talep edilmesi halinde; İşin geçici kabulü noksansız yapıldığı için işverenin talebi kabul edilecektir. Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 10.000.000 x %6,75 = 675.000 TL Fark işçilik tutarı: 675.000 – 500.000 = 175.000 TL Ödenmesi gereken prim tutarı: 175.000 x %34,75 = 60.812,5 TL

Buna göre, hesaplanan 60.812,5 TL 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek, hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek ve dosyanın İZ işlemi yapılmayacaktır. İhale makamı tarafından, 17.02.2026 tarihinde işin kesin hakediş raporunun düzenlendiği, işverene 1.000.000 TL ilave hakediş ödemesi yapıldığı ve söz konusu iş için ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının 11.000.000 TL olduğunun bildirilmesi durumunda; Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 1.000.000 x %6,75 = 67.500 TL Ödenmesi gereken prim tutarı: 67.500 x %34,75 = 23.456,25 TL Buna göre, hesaplanan 23.456,25 TL 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenerek işyeri dosyasının İZ işlemi yapılacaktır. Örnek 2- Asgari işçilik oranı %9 olan ve 01.03.2024 tarihinde başlanılan A ihale konusu işin noksansız geçici kabulü 15.04.2025 tarihinde yapılmıştır. İhale makamı tarafından, son hakediş raporunun henüz düzenlenmediği belirtilerek işverene ödenmesi gereken toplam hakediş tutarı bildirilmemiş ve noksansız geçici kabul tarihi itibarıyla işverene ödenen hakediş tutarının 10.000.000 TL olduğu belirtilmiştir. 01.03.2024 ila 15.04.2025 tarihleri arasında söz konusu iş dolayısıyla Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 700.000 TL'dir. İşveren tarafından ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılmasının talep edilmesi halinde; İşin geçici kabulü noksansız yapıldığı için işverenin talebi kabul edilecektir. Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 10.000.000 x %6,75 = 675.000 TL İşveren tarafından bildirilen prime esas kazanç tutarı, bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarından 25.000 TL (700.000>675.000) fazla olduğu tespit edilmekle beraber toplam istihkak üzerinden araştırma yapılmadığından bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek ve dosyanın İZ işlemi yapılmayacaktır. İhale makamı tarafından, 17.02.2026 tarihinde işin son hakediş raporunun düzenlendiği, işverene 1.000.000 TL daha hakediş ödemesi yapıldığı ve söz konusu iş dolayısıyla işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının 11.000.000 TL olduğunun bildirilmesi durumunda; Bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı: 1.000.000 x %6,75 = 67.500 TL Önceki hesaplamada kullanılan bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı son hesaplamada kullanılmayacak ancak 25.000 TL fazla bildirim dikkate alınacaktır. Buna göre; Bildirilen tutar: 700.000 – 675.000 = 25.000 TL Fark işçilik tutarı: 67.500 – 25.000 = 42.500 TL Ödenmesi gereken prim tutarı: 42.500 x %34,75 = 14.768,75 TL Buna göre, hesaplanan 14.768,75 TL fark prim tutarı 2025/Nisan ayına tahakkuk ettirilerek hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecektir. İşveren tarafından tebliğ edilen borcun ödenmesi halinde, ilişiksizlik belgesi düzenlenerek işyeri dosyasının İZ işlemi yapılacaktır. İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamış ise araştırma işlemi yapılmaz. 4- "4) İHALE KONUSU İŞLERİN DEVAMLI İŞYERİ SİGORTALILARI İLE YAPILMASI" başlıklı bölümünün 4.3 numaralı bendinin son iki paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Yapılan araştırma işlemi sonucunda, ihale konusu işin yapıldığı süre zarfında Kuruma bildirilmiş prime esas kazanç tutarının, bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarının altında olduğunun tespit

edilmesi halinde farktan kaynaklanan prim, bir ay içinde ödenmesi için işverene tebliğ edilir. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır. İşveren tarafından, ünitece hesaplanan fark prim borcuna tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde faturalı işçilik ödemeleri, fatura mukabili iş yaptırılması, işin kısmen işverene ait başka işyeri sigortalıları ile yapılması veya Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamı dışındaki kişilerin çalışması nedeniyle itiraz edilmesi halinde söz konusu iş, incelenmek üzere Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilecektir. 5- 6 ncı bölümün başlığı "ÖZEL NİTELİKTEKİ İNŞAAT İŞLERİNDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ" şeklinde değiştirilmiş, 6.1 numaralı bendin birinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş, 6.2 numaralı bendinde yer alan "bina maliyeti" ibaresi "inşaat maliyeti" şeklinde değiştirilmiş, 6.6 ve 6.7 numaralı bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 6.11 numaralı bendinde yer alan "özel bina inşaatının" ibaresi "özel nitelikteki inşaat işinin" şeklinde değiştirilmiştir. 6) ÖZEL NİTELİKTEKİ İNŞAAT İŞLERİNDE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ 6.1- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek işyeri dosyasından yürütülmesine ünitece izin verilen, birden fazla yapı ruhsatı bulunan, yapı sınıf ve grubu ve/veya asgari işçilik oranı farklı olan özel nitelikteki inşaat işleri tamamlandıktan sonra, her bir ruhsata istinaden ayrı ayrı araştırma işlemi yapılacak ve hesaplanan fark işçilik tutarları toplamı, bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı ile karşılaştırılacaktır. Örnek 1: İksa ruhsatına istinaden 01.03.2026 tarihinde işyeri dosyası açılmış ve sigortalı bildirimi yapılmaya başlanmıştır. İnşaatın yüzölçümü 500 m², yapı sınıf ve grubu II-A, Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğdeki oranı %6'dır. Aynı işveren tarafından, inşaat ruhsatına istinaden 15.04.2026 tarihinde farklı bir işyeri dosyası açılmıştır. İnşaatın yüzölçümü 4000 m², yapı sınıf ve grubu III-C, Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğdeki oranı %9'dur. 02.06.2026 tarihinde işveren tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesine istinaden işyeri dosyalarının birleştirilmesi talep edilmiştir. Parsellerin bitişik olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması nedeniyle işverenin talebi kabul edilmiş ve işyeri dosyaları birleştirilmiştir. İnşaat 22.04.2027 tarihinde tamamlanmıştır. Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 6.000.000 TL'dir. Bu durumda 500 m² ve 4.000 m² için ayrı ayrı hesaplama işlemi yapılacaktır. Buna göre; 2026 yılı II-A birim maliyet bedeli: 8.100 TL/m² İnşaatın maliyeti: 500 x 8.100 = 4.050.000 TL Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 4.050.000 x %4.5 = 182.250 TL 2026 yılı III-C birim maliyet bedeli: 23.400 TL/m² İnşaatın maliyeti: 4.000 x 23.400 = 93.600.000 TL Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 93.600.000 x %6,75 = 6.318.000 TL Toplam bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 6.318.000 + 182.250 = 6.500.250 TL Fark işçilik tutarı: 6.500.250 – 6.000.000 = 500.250 TL olacaktır. Bu tutar üzerinden hesap edilen fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcun bulunmaması halinde ilişiksizlik belgesi verilecektir. Örnek 2: Yüz ölçümü 30.000 m², yapı sınıf ve grubu IV-C, asgari işçilik oranı %9 olan alışveriş merkezi inşaatı için 01.03.2026 tarihinde işyeri dosyası açılmış ve sigortalı bildirimi yapılmaya başlanmıştır. Aynı işveren tarafından, yüzölçümü 1.000 m², yapı sınıf ve grubu III-B, asgari işçilik oranı %9 olan konut inşaatı için 15.04.2026 tarihinde farklı bir işyeri dosyası açılmıştır. 02.06.2026 tarihinde işveren tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesine istinaden işyeri dosyalarının

birleştirilmesi talep edilmiştir. Parsellerin bitişik olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması nedeniyle işverenin talebi kabul edilmiş ve işyeri dosyaları birleştirilmiştir. İnşaat 22.04.2027 tarihinde tamamlanmıştır. Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 83.000.000 TL'dir. Bu durumda 30.000 m² ve 1.000 m² için ayrı ayrı hesaplama işlemi yapılacaktır. Buna göre; 2026 yılı IV-C birim maliyet bedeli: 40.500 TL/m² İnşaatın maliyeti: 30.000 x 40.500 = 1.215.000.000 TL Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 1.215.000.000 x %6,75 = 82.012.500 TL 2026 yılı III-B birim maliyet bedeli: 21.050 TL/m² İnşaatın maliyeti: 1.000 x 21.050 = 21.050.000 TL Bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 21.050.000 x %6,75 = 1.420.875 TL Toplam bildirilmesi gereken prime esas kazanç: 82.012.500 + 1.420.875 = 83.433.375 TL Fark işçilik tutarı: 83.433.375 – 83.000.000 = 433.375 TL olacaktır. Bu tutar üzerinden hesap edilen fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcun bulunmaması halinde ilişiksizlik belgesi verilecektir. 6.6- Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır. Aritmetik ortalama hesabında, hesaplamada kullanılacak yıla ait birim maliyet bedeli bulunmaması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi birim maliyet bedelinin esas alınması gerektiği sorulacak ve gelen cevaba göre işlem yapılacaktır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda, araştırma işleminde esas alınacak yapı sınıf ve grubu, yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir. Ünitece belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitlere istinaden araştırma işleminde esas alınması gereken yapı sınıf ve grubu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir. 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in yayımlandığı tarih itibarıyla aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılması gerektiğinden; - 16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten, - 16.05.2026 tarihinden önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırma işlemi yapılmayan veya araştırma işlemi yapılmış olmakla birlikte fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş olan, özel nitelikteki inşaat işlerinde aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılacaktır. Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önceki hesaplama yöntemi esas alınarak araştırma işlemi yapılan ve 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşen işlemler için ise; - 2 yıl ve daha az sürede tamamlanan özel nitelikteki inşaat işlerinde hesaplama yöntemi değişmediğinden herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.