BORÇ SORGUSU HAKKINDA 02/03/2020 TARİHLİ VE 2020/05 SAYILI GENELGE

Özet

02/03/2020 tarihli ve 2020/05 sayılı bu Genelge, işverenlerin SGK'dan farklı amaçlarla talep ettiği "borcu yoktur" belge/yazılarının hangi borç türlerini, hangi kapsamda (işyeri bazında veya Türkiye genelinde işveren/ortak/üst düzey yönetici/alt işveren bazında) ve hangi usulle (elektronik veya kağıt ortamda) sorgulayacağını sekiz bölümde düzenler. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihaleye katılım için: Türkiye genelindeki borç asıl ve fer'ileri toplamı, işverenin sigorta primine esas aylık kazanç üst sınırının 3 katını (alt işvereni varsa alt işverenin borcu için ayrıca 6 katını) aşmıyorsa borcu yoktur belgesi (Ek-1), aşıyorsa borç miktarını gösterir belge (Ek-2) verilir; kapsama eksik işçilik, denetim tespiti, mahkeme kararına dayalı geriye dönük prim borçları ile ortaklıktan doğan sorumluluk tutarları da girer. İhale dışı borcu yoktur belgelerinde: hak ediş ödemesi için ihale konusu işyerinin (mal teslimlerinde işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerlerinin) borcu, teminat iadesi için ihale konusu işe özgü ilişiksizlik belgesi, özel inşaat işlerinde yapı kullanma izni için işyerinin tüm borç türleri, alt işveren/tek işyeri belgelerinde ise yalnızca o işten kaynaklanan borç sorgulanır. İdareler (kamu kurumu, döner sermaye, banka vb.), yetkili personel için SGK'dan e-Borç Sorgu kullanıcı kodu alarak hak ediş öncesi işveren ve alt işverenlerin muaccel borcunu elektronik ortamda sorgulayabilir; borç varsa hak edişten kesip 15 gün içinde Kuruma aktarmakla, aksi halde zarardan sorumlu olmakla yükümlüdür. 5510 sayılı Kanunun 90. maddesinin 6. fıkrası kapsamındaki devlet yardımı/teşvik/desteklerde (KOSGEB, TÜBİTAK, KGF, yatırım teşvikleri vb.) SGDP hariç tüm prim borçları Türkiye genelinde sorgulanır, asgari ücretin brüt tutarını aşan borç varsa (yapılandırılmamışsa) destekten yararlanılamaz. Prim borcunun KDV iade alacağından mahsubunda, mahsup için tanınan ilave 20 günlük süre içinde talep edilen borcu yoktur belgesi ancak taahhütname (Ek-15) ve vergi dairesi yazısı karşılığında verilebilir. Onaylanmış Kişi Statü Belgesi (gümrük) için sigortalı sayısı son yasal bildirim ayına göre (ortağı olunan değil, aynı unvanla tescilli/aracı olunan işyerlerinden) hesaplanır ve prim borcu Türkiye genelinde sorgulanır. Ortak hükümlerde emanet hesaplardaki tutarların mahsubu, alt işveren borcu ödenmedikçe hem alt hem asıl işverene belge verilmemesi, tescili olmayanlara "tescili/kaydı yoktur" belgesi (Ek-20/21), iz'e ayrılmış dosyaların sorgulanmaması ve daha önce alınan belgelerin tekrar istenmemesi düzenlenmiştir. Genelge, 2007-2017 arası beş eski genelge ile bazı genel yazı/talimatları yürürlükten kaldırır.