YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ HAKKINDA 15/08/2019 TARİHLİ VE 2019/16 SAYILI GENELGE

Sayı : 40552758-010.06.02-E.11779915 15/08/2019 Konu : Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri GENELGE 19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 3, 4, 5 ve 9 uncu maddelerinde değişiklik yapılmış, geçici 5 inci maddesi yürürlükten kaldırılmış ve Kanuna geçici 9 uncu madde eklenmiştir. 3201 sayılı Kanunda gerçekleştirilen düzenlemeler 1/8/2019 (dahil) tarihi itibariyle yürürlüğe girecek olup anılan tarih itibariyle yapılacak iş ve işlemler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir. 1. Borçlanma Tutarının Hesaplanması Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarının, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 82 nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45'i olacağı öngörülmüştür. Buna göre; 1.1. 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yapılacak başvurularda, Kanun uyarınca hesaplanacak bir günlük borçlanma tutarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın yüzde % 45’i alınmak suretiyle belirlenecektir. Bulunan rakamın virgülden sonraki üçüncü rakamı beş (5) ve daha büyükse ikinci rakam yukarı yuvarlanacaktır. Tahakkuk ettirilecek toplam borçlanma tutarı günlük borçlanma tutarı ile borçlanılan gün sayısının çarpımından oluşacaktır. Formül ile ifade edilirse; Bir Günlük Borçlanma Tutarı = Seçilen Prime Esas Kazanç x % 45 Toplam Borçlanma Tutarı = Bir Günlük Borçlanma Tutarı x Gün Sayısı şeklinde olacaktır. Örnek: 1/8/2019 tarihinde yurt dışında geçen 5400 gün sigortalılık süresini, günlük 85,28 TL kazanç üzerinden borçlanmak isteyen sigortalının bir günlük borçlanma tutarı, 85,28 x % 45 = 38,376 TL, toplam borç tutarı ise 38,38 x 5400 = 207.252,00 TL olacaktır.

1.2. 1/1/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında sigorta primine esas; Günlük kazanç alt sınırı : 85,28 TL Günlük kazanç üst sınırı : 639,60 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, 1/8/2019-31/12/2019 tarihleri arasında bir günlük borçlanma tutarının alt sınırı 38,38 TL, üst sınırı ise 287,82 TL olarak uygulanacaktır. 1.3. 8/5/2008 tarihinden itibaren borçlanma tutarının tespitinde geçerli olan günlük kazancın alt ve üst sınırlarına ait güncel tutarlar, Kurum intranet sayfasındaki EHGM Mevzuat / Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı altında “3201 Sayılı Kanuna Göre Borçlanmaya Esas Kazanç ve Borçlanma Bedellerine İlişkin Tablo"da yer almakta olup bu miktarlar değiştiğinde söz konusu tablo güncellenmektedir. 1.4. Yurt dışı sürelerinin borçlandırılmasında, başvuru sahibince talep dilekçesinde belirtilen gün sayısı, Kuruma ibraz edilen ispatlayıcı belgede kayıtlı bulunan son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenecektir. Bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün olarak hesaplanacaktır. Örnek: 5/8/2019 tarihinde Almanya'da geçen sigortalılık sürelerinden 5400 gün borçlanmak istediğini belirterek borçlanma talebinde bulunan sigortalının, borçlanmaya esas belgesinde 1/5/1990-30/4/2000 ve 1/1/2010-6/9/2016 süreleri kayıtlıdır. Buna göre, öncelikle belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden 1/1/2010 tarihine kadar 2406 gün, kalan 2994 gün ise 30/4/2000 tarihinden geriye doğru olmak üzere borçlandırılacaktır. 2. Sigortalılık Statüsünün Tespiti Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren borçlandırılan yurt dışı sürelerinin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceği öngörülmüştür. Buna göre, 1/8/2019 tarihinden itibaren yurt dışı sürelerini borçlanma talebinde bulunanların borçlanma işlemleri talep tarihindeki en son sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 4/1-(b) kapsamında sonuçlandırılacaktır. Örnek: 9/11/1980-27/4/2017 tarihleri arasında Almanya’da geçen çalışmalarını 1/8/2019 tarihinde borçlanma talebinde bulunan sigortalının, Türkiye’de 20/5/2019-5/6/2019 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmeti bulunmaktadır. Sigortalının 9/11/1980-27/4/2017 tarihleri arasında Almanya’da geçen çalışma sürelerinin borçlandırılması işlemleri talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 4/1-(b) kapsamında sonuçlandırılacaktır. 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında yurt dışında çalışanların borçlanma işlemleri de talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 4/1-(b) kapsamında sonuçlandırılacaktır. Örnek: 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında 19/12/2016-27/4/2017 tarihleri arasında Türkmenistan’da geçen çalışmalarını 2/8/2019 tarihinde borçlanma talebinde bulunan sigortalının, Türkiye’de

20/5/2017-20/2/2018 tarihleri arasında 4/1-(a) kapsamında hizmeti bulunmaktadır. Sigortalının 19/12/2016-27/4/2017 tarihleri arasında Türkmenistan’da 5/1-(g) kapsamında geçen çalışma süreleri borçlanma talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 4/1-(b) kapsamında sonuçlandırılacaktır. 3. Başvurulacak Kuruluş ve Birimler 3.1. Başvurulacak Kuruluş Kanunun 3 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, Kanunun 1 inci maddesinde belirtilenler ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk vatandaşı olan hak sahipleri ve sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemlerinin 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılacağı öngörülmüştür. Buna göre, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında kısmi aylık bağlanmış olanların da 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra yapılacak borçlanma talepleri Kurumca sonuçlandırılacaktır. 3.2. Başvurulacak Birimler Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceğinden, İsviçre prim transferi yapılmış sürelere ilişkin yapılacak borçlanma işlemleri Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (EHGM) Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından, bunun haricindeki yurt dışı sürelerinin borçlanılmasına ilişkin iş ve işlemler aşağıda belirtilen birimlerce yürütülecektir. Başvuru sahiplerinin borçlanma işlemleri, "Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi" (Ek-1) veya "Bulgaristan Hizmetlerini Borçlanma Talep Dilekçesi"nde (Ek-2) belirttikleri adresleri dikkate alınmaksızın; a) Kimlik Paylaşım Sisteminden tespit edilecek adresin bulunduğu ildeki, b) Kimlik Paylaşım Sisteminde adres kaydı bulunmuyor ise nüfusa kayıtlı olunan ildeki, c) (a) ve (b) bentlerine göre adres tespit edilemediği durumlarda ise müracaat edilen ildeki, d) Kimlik Paylaşım Sisteminde birden fazla kayıtlı adresi bulunan sigortalı veya hak sahiplerinin tercih ettikleri adresin bulunduğu ildeki, sosyal güvenlik il müdürlükleri (SGİM) / sosyal güvenlik merkezlerince (SGM) yürütülecektir. Kısmi aylıklarını tam aylığa dönüştürmek isteyenlerin başvuru yerleri ve borçlanmalarına ilişkin iş ve işlemler bu Genelgenin "5. Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Kısmi Aylık Alanların Borçlanma Başvurusu" bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda sonuçlandırılacaktır.

4. Borçlanılmış Sürelerin İlgili Aylara Mal Edilmesi ve Prime Esas Kazançların Tespiti Kanunun 5 inci maddesine eklenen son fıkra ile Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması halinde bu sürelerin, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edileceği öngörülmüştür. Buna göre, borçlanılan sürelerin ilgili aylara mal edilmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda gerçekleştirilecektir. 4.1. 1/8/2019 (Dahil) Tarihinden Sonraki Borçlanmalar 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirilen yurt dışı sürelerinin prim ödeme gün sayısının kazanç olarak değerlendirilmesinde 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesi ile geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri esas alınacaktır. 4.1.1. 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödemiş olanların borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançlarının ilgili aylara mal edilmesinde Kanunda yapılan değişiklikler esas alınacaktır. Örnek 1: Türkiye'de 2/10/2018-15/10/2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalı, 15/11/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle Kuruma ibraz ettiği belgede kayıtlı olan 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Almanya'da geçen 6120 gün sigortalılık süresinin tamamını borçlanma talebinde bulunmuştur. Tahakkuk eden borçlanma tutarını 3/12/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olan 2/10/2018 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir. Örnek 2: Türkiye'de 2/10/2018-15/10/2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olan ve 15/11/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 3600 gün borçlanmak isteyen sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Almanya'da geçen 6120 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır. Buna göre, belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2006 tarihinden 3600 gün geriye doğru olmak üzere 1/1/1997-31/12/2006 tarihleri arasındaki süre borçlanma hesabında esas alınacaktır. Tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/12/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olan 2/10/2018 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir. Örnek 3: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 15/11/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da geçen 6120 gün sigortalılık süresinin tamamını borçlanan ve tahakkuk eden borçlanma tutarını 3/12/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları borçlanma tutarının tamamının ödendiği tarih olan 3/12/2019 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir. Örnek 4: 506 sayılı Kanun kapsamında ilk defa 1/8/2000 tarihinde işe başlayan sigortalı, 9/9/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle 5400 gün sigortalılık süresini

borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/5/1990-30/4/2000 ve 1/1/2010-6/9/2016 tarihleri arasında Meksika’da geçen sigortalılık süreleri bulunmaktadır. Buna göre, öncelikle belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden 2406 gün geriye doğru olmak üzere 1/1/2010 tarihine kadarki süre, kalan 2994 gün ise 30/4/2000 tarihinden geriye doğru olmak üzere borçlandırılacaktır. Borçlandırılan 1/1/2010-6/9/2016 süresindeki 2406 güne ait kazançlar belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden geriye, kalan 7/1/1992-30/4/2000 tarihleri arasındaki 2994 güne ait olan süre ve bu sürelere ait kazançlar ise Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 1/8/2000 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir. 4.2. 1/8/2019 (Hariç) Tarihinden Önceki Borçlanmalar (Değişiklik, 29/11/2019 tarihli ve 2019/21 sayılı Genelge) 1/8/2019 (hariç) tarihinden önce borçlanma talebinde bulunanlardan tebliğ edilen borçlanma tutarını yasal süresi içerisinde ödeyenlerin prime esas kazançları, 19/7/2019 tarihli ve 7186 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanunda yapılan değişikliklerden önceki hükümler çerçevesinde borçlanılan ilgili aylara mal edilecektir. Örnek 1: Sigortalı 6/7/2007 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasında Fransa'da geçen sigortalılık süresini borçlanarak tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/4/2008 tarihinde ödemiştir. İlgilinin aylık talebinde bulunduğu tarih dikkate alınmaksızın, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecek ve aylık bağlama işlemleri buna göre sonuçlandırılacaktır. Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının tebliğ edilen borç tutarını 1/9/2019 tarihinde ödediği varsayıldığında borçlanılan süreler ve bu sürelere ait prime esas kazançlar 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasına mal edilerek aylık bağlama işlemi sonuçlandırılacaktır. Örnek 3: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ilk defa 2/10/2018 tarihinde işe başlayan sigortalı, 26/7/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1995-31/12/2011 tarihleri arasındaki 6120 günlük sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/1/1995-31/12/2015 tarihleri arasında Almanya'da geçen sigortalılık süresi bulunmaktadır. Tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/10/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları 1/1/1995-31/12/2011 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecek ve aylık bağlama işlemleri buna göre sonuçlandırılacaktır. Örnek 4: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 8/9/2006 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1985-31/12/1994 tarihleri arasında Malta'da geçen sigortalılık süresini 4/1-(a) kapsamında borçlanan ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 2/4/2010 tarihinde ödeyen sigortalı, 5/3/2021 tarihinde 1800 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Kuruma ibraz edilen borçlanmaya esas belgede 1/1/1985-31/12/2019 tarihleri arasında Malta'da geçen sigortalılık süresi bulunmaktadır. İlgilinin 4/1-(a) kapsamında yaptığı ilk borçlanmanın tahakkuku değiştirilmeksizin yeni borçlanma tahakkuk cetveli 1/1/2015-31/12/2019 süresi için 4/1-(b) kapsamında gerçekleştirilecektir. Borçlanılan sürelere ilişkin prime esas kazançlar birinci borçlanma tahakkuku değiştirilmeksizin 4/1-(a) kapsamında olduğu sürelere, ikinci borçlanmada ise

ikinci borçlanma tutarının tamamının ödendiği 6/4/2021 tarihinden geriye doğru olmak üzere 4/1-(b) kapsamında 7/4/2016-6/4/2021 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecektir. Örnek 5: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ilk defa 12/10/2017 tarihinde işe başlayan sigortalı, 16/12/2018 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 5400 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalı Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede kayıtlı 1/1/1990-31/12/2015 tarihleri arasında Macaristan'da geçen sigortalılık sürelerinden 1/1/1990-31/12/2004 tarihleri arasını 4/1-(a) kapsamında borçlanmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/2/2019 tarihinde ödemiştir. Sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları 1/1/1990-31/12/2004 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecektir. İlgili 15/5/2021 tarihinde 1080 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Kuruma ibraz edilen belgede Macaristan'da 1/1/1990-31/12/2016 ve 1/1/2018-31/12/2020 tarihleri arasında sigortalılık süresi bulunmaktadır. Yeni borçlanma, ibraz edilen belgede kayıtlı son tarihten geriye doğru olmak üzere yapılacak ve 1/1/2018-31/12/2020 tarihleri arasındaki süreler 4/1-(b) kapsamında borçlandırılacaktır. Borçlanılan sürelere ait prime esas kazançlar birinci borçlanma tahakkuku değiştirilmeksizin 4/1-(a) kapsamında olduğu sürelere, ikinci borçlanma ise 1/1/2018-31/12/2020 tarihleri arasında 4/1-(b) kapsamında ilgili aylara mal edilecektir. 15/08/2019 tarih ve 2019/16 sayılı Genelgenin değiştirilen "4.2. 1/8/2019 (Hariç) Tarihinden Önceki Borçlanmalar" maddesi hükümlerine göre 1/8/2019 tarihinden (dahil) bu Genelgenin yayımı tarihine kadar borçlanma işlemleri gerçekleştirilenler ve/veya aylık bağlanan sigortalılar hakkında da bu bölüm hükümleri uygulanacaktır. 4.3. 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesi Kapsamındaki Sandıklara Yapılmış Borçlanmalar Sandıklara borçlanılan süreler ve bu sürelere ait prime esas kazançlar, Genelgenin bu bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda değerlendirilecektir. 5. Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Kısmi Aylık Alanların Borçlanma Başvurusu 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan yurt dışı süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirileceğinden, Kanunun 9 uncu maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri de bu kapsamda gerçekleştirilecektir. Bunların kısmi aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde, kısmi aylığın başlangıç tarihi itibariyle mülga 2829 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre belirlenecek statü esas alınacak olup kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir: 5.1. 5510 Sayılı Kanunun 4/1-(a), (b) ve (c) Bendi Kapsamında Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.