GENEL SAĞLIK SİGORTASI TESCİL VE PRİM İŞLEMLERİ HAKKINDA 2019/17 SAYILI GENELGE

Özet

19/08/2019 tarihli bu Genelge, 5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortası (GSS) tescil işlemleri ile GSS hak ve yükümlülüklerini ve kapsam dışı kalanlara ilişkin işlemleri 9 bölüm ve geniş bir ekler dizisiyle (Ek-1 ila Ek-8/D, çeşitli başvuru dilekçeleri ve prim tabloları) kapsamlı biçimde düzenleyen, Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği ile Gelir Tespiti Yönetmeliğine dayanan temel genelgedir.

Kanunun 60. maddesindeki GSS kapsamı ayrıntılı biçimde açıklanır: (a)/(b) zorunlu/isteğe bağlı sigortalılar; (c) bendinde gelir testiyle asgari ücretin 1/3'ünün altında geliri çıkanlar, 18 yaş altı bakmakla yükümlüsüz çocuklar, uluslararası koruma başvurucuları, 2022/1005/3292/2330/2828 sayılı Kanunlara göre aylık alanlar, harp/terör malulleri; (d) bir yıldır ikamet eden yabancılar; (e) işsizlik/kısa çalışma/Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği alanlar; (f) gelir/aylık sahipleri; (g) diğer bentlere girmeyen ve başka ülkede sağlık güvencesi olmayan vatandaşlar; ayrıca yabancı uyruklu öğrenciler, avukat stajyerleri, 6284 sayılı Kanun kapsamında korunanlar, ceza infaz personeli eğitimi alanlar, lise/yükseköğrenim mezunu olup bakmakla yükümlü sayılmayanlar (mezuniyetten 2 yıl), askerlik yapanlar (terhisten 30 gün sonrasına kadar), misafir askeri personel ve Ek 13. madde kapsamındaki Türk soylu yabancı yakınları da GSS'li sayılır; buna karşın tutuklu/hükümlüler, yurt dışında sosyal güvenceli çalışanlar, milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi/Danıştay üyeleri gibi özel kanunlarla ayrı güvenceye tabi olanlar kapsam dışıdır.

Tescil işlemleri; Kurum sigortalı/emeklilik/primsiz aylık kayıtlarına göre bildirimsiz tescil, 60/1-g (gelir testine tabi, eşlerin durumu ve 1/1/2012-1/4/2017 dönem geçişleri dahil çok sayıda özel düzenlemeyle), 60/1-c-1 (gelir testiyle tespit edilen düşük gelirliler ve 18 yaş altı/lise-üniversite mezunu çocuklar), talep üzerine tescil (bakmakla yükümlü iken geçiş, Ek 13 Türk soylu yabancılar, yabancı uyruklular, mavi kartlılar, yabancı öğrenciler) ve diğer kurumların bildirimine dayalı tescil (6458 sayılı Uluslararası Koruma, 2022/2828/442 sayılı Kanun aylıkları, avukat stajyerleri, 6284 sayılı Kanun tedbirleri, askeri okul öğrencileri) olmak üzere ayrı ayrı usullerle yürütülür.

Prim işlemlerinde 60/1-g, 60/1-d, 60/7 ve Ek 13 kapsamındaki borçların 6552/6736/6824/7143 sayılı Kanunlara göre yapılandırılması, tescili sona erenlere prim iadesi ve 25 yaş altı sürelere ait 60/1-g borçlarının tahsilinden vazgeçilmesi düzenlenir; ayrıca gelir testine başvuru/itiraz usulü, birden fazla GSS statüsünün çakışması/birleşmesinde öncelik sırası, tescil yetkisinin Kurum birimleri ile kapsam dışı işlemler arasındaki dağılımı ve çeşitli özel durumlar (65 yaşını dolduran yönetim kurulu üyeleri vb.) ile önceki mevzuatın yürürlükten kaldırılması yer almaktadır.

Bu genelgeye en çok, hiçbir yerde çalışmayan ve bir yakını üzerinden de sağlık güvencesi olmayanların GSS primi ödeyip ödemeyeceği sorusu için başvurulur. Gelir testinde aile içinde kişi başına düşen aylık gelir asgari ücretin üçte birinden az çıkan vatandaşların primi Devletçe ödenir; gelir testine başvurmayanlar ya da geliri bu tutarın üzerinde çıkanlar ise primlerini kendileri öder. Lise veya üniversiteden mezun olan gençlerin ve askerlik yapanların ne kadar süre prim ödemeden sağlık hizmeti alabileceği de bu genelgede açıklanır. Başvuru adımları için Nasıl Yaparım bölümündeki "GSS Nedir, GSS'li Nasıl Olunur?" rehberini kullanabilirsiniz.