ASGARİ ÜCRET DESTEĞİNE İLİŞKİN 2025/9 SAYILI GENELGE
Yükleme tarihi: 01 Ocak 2025 · Belge No: 2025/9 · 2025-9
Belge görünmüyorsa yeni sekmede açın → veya Google görüntüleyici ile açın →
Özet
13.03.2025 tarihli ve 2025/9 sayılı bu Genelge, 04.02.2025 tarihli ve 32803 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 7539 sayılı Kanunun 5. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 109. madde kapsamındaki 2025 yılı asgari ücret desteğinin uygulama usul ve esaslarını açıklar (bu Genelge, ertesi yıl için çıkarılan 2026/8 sayılı Genelgenin öncülüdür). Buna göre, uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalı çalıştıran özel sektör işverenleri (5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrası kapsamındaki kamu benzeri kuruluşlar hariç), 2024 yılının aynı ayında günlük prime esas kazancı 1.000 TL ve altında (toplu iş sözleşmeli işyerlerinde 2.000 TL, linyit/taşkömürü yeraltı işçilerinde 2.667 TL ve %50 ilaveli) bildirilen sigortalıların toplam prim gün sayısını geçmemek kaydıyla, cari ayda bildirilen gün sayısı üzerinden günlük 33,33 TL destek alır; bu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanıp sigorta prim borcundan mahsup edilir. 2025'te ilk defa tescil edilen veya 2024'te hiç bildirimi olmayan işyerlerinde ise kazanç sınırı aranmaksızın alt-üst sınır arası tüm bildirilen sigortalıların gün sayısı esas alınır. Destekten yararlanmak için 2024 yılındaki en düşük sigortalı sayısının altına düşülmemesi, aylık prim ve hizmet belgesi/muhtasar beyannamenin yasal sürede verilmesi ve primlerin ödenmesi (veya borcun tecil/yapılandırılmış olması), muvazaalı işlem, sigortasız çalıştırma veya eksik bildirim tespiti bulunmaması (aylık brüt asgari ücretin onda birini aşmayan eksik bildirimlerin 15 gün içinde düzeltilmesi hariç) şartları aranır; 2024 yılı verilerine ilişkin düzeltmelerin 01.03.2025'ten sonra işleme alınması halinde bu düzeltmeler hesaplamada dikkate alınmaz. Devir/intikallerde işyeri bazında, adres değişikliğinde "adres değişikliği" seçeneğiyle destek sürdürülür; destekten yararlanmak için ayrıca başvuru şartı aranmaz. Genelge 01.01.2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Belge Metni
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü _______________________________________________________________________________________________________________________________ Sayı : E-83604451-207.02-113766752 13.03.2025 Konu : Asgari Ücret Desteği GENELGE Bilindiği gibi, 04.02.2025 tarihli ve 32803 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7539 sayılı Kanun'un 5'inci maddesiyle 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici 109'uncu madde eklenmiştir. Anılan maddede; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce; a) 2024 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 1.000 Türk lirası ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2025 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2025 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2025 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için günlük 33,33 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı, 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 2.000 Türk lirası olarak esas alınır. Bu madde kapsamında destekten yararlanılacak ayda/dönemde, 2024 yılı Ocak ila Aralık aylarında/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması hâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz. Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve ünvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2025 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için Kuruma bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu
_______________________________________________________________________________________________________________________________ madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, ilgili ayda 2025 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık brüt asgari ücretin onda birini geçmeyecek tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti durumunda Kurumca yapılacak ihtar üzerine on beş günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaya devam eder. İşyerinde çalıştırılan sigortalılarla ilgili 2025 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içinde verilmediği, sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmediği, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde; çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalıştırılmadığı durumlarının tespit edilmesi, Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması hâllerinde bu maddeye ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren ya da ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükümlerinden yararlandırılır. Bu maddenin uygulanmasında bu Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz. Birinci fıkranın (a) bendinin uygulanmasında, bir önceki yılın aynı ayına ilişkin olarak aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması hâlinde bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınır. 2025 yılından önce bu Kanun kapsamına alınmış ancak 2024 yılında sigortalı çalıştırmamış işyerleri hakkında birinci fıkranın (b) bendi hükümleri uygulanır. Sigortalı ve işveren hisselerine ait sigorta primlerinin Devlet tarafından karşılandığı durumlarda işverenin ödeyeceği sigorta priminin İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak tutardan az olması hâlinde sadece sigorta prim borcu kadar mahsup işlemi yapılır. 3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi uyarınca ücretleri asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükme bağlanan “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılar için birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük kazanç 2.667 Türk lirası olarak ve 2024 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının bir buçuk katını geçmemek üzere, 2025 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınır. Bu madde hükümleri, 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri için uygulanmaz. 4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için bu maddenin birinci fıkrası uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilerek Türkiye İş Kurumuna iade edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.” Hükümleri yer almaktadır. Söz konusu maddeye istinaden Kurumumuzca yürütülecek olan işlemler aşağıda açıklanmıştır.
_______________________________________________________________________________________________________________________________ 1- KAPSAMA GİRENİŞVERENLER 5510 sayılı Kanun'un geçici 109'uncu maddesinde yer alan asgari ücret desteğinden özel sektör işverenlerine ait işyerlerinde çalışan sigortalılardan dolayı yararlanılacak olup 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 30'uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışan sigortalılardan dolayı yararlanılamayacaktır. Buna göre; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklara ait işyerlerinde çalıştırılan sigortalılardan dolayı, bu destekten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, mahiyet kodu (1) veya (3) olarak tescil edilmiş işyerleri ya da resmi nitelikte olduğu halde mahiyet kodu (2) veya (4) olarak tescil edilmiş işyeri işverenleri ile 5335 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri bahse konu destekten yararlanamayacaktır. Diğer taraftan, işverenler asgari ücret desteğinden başvuru şartı aranmaksızın yararlandıklarından, ilgili idarelerin (işverenlerin), 5335 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum/kuruluş olmasına karşın asgari ücret desteğinden yararlanmaları halinde; - 5335 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum/kuruluş olduğuna dair ilgili kurumdan alınacak belge ile Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne başvurarak asgari ücret desteğinden yararlandırılmalarının sonlandırılmasını talep etmeleri, - 5335 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum/kuruluş olduklarını beyan ettikleri yazı ile yapılan başvuru gereğince asgari ücret desteği uygulamalarının sonlandırılması, - Anılan Kanun uygulamasının işveren talebine gerek kalmadan Kurumumuz tarafından kendiliğinden (otomatik olarak) başlatılmış olması, bu bağlamda, işverene yüklenecek bir kasıt ve kusurdan bahsedilemeyeceği dikkate alındığında, yersiz yararlanıldığı kabul edilebilecek destek tutarlarının gecikme cezası ve gecikme zammı hesaplanmadan tahsil edilmesi, Gerekmektedir. 2- DESTEK KAPSAMI VE DESTEKTEN YARARLANILACAK PRİM ÖDEME GÜN SAYISI 2.1- Destek Kapsamına Giren Sigortalılar Uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası) tabi olan sigortalılar için verilen 1, 4, 5, 6, 13, 14, 20, 24, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 47, 51, 52, 53, 54, 55 No.lu belge türlerinden dolayı asgari ücret desteği hükümlerinden yararlanılacaktır. Dolayısıyla uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayan sigortalılar bakımından söz konusu destekten yararlanılması mümkün değildir. Buna karşın, belge/beyanname verilmemesine rağmen uzun vadeli sigorta kollarına tabi olan 5510 sayılı Kanun'un ek 9'uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki sigortalıları çalıştıran işverenler de anılan destekten yararlanacaktır. Öte yandan uygulama, işsizlik sigortası primleri hariç yapılacağından, işsizlik sigortasına ait sigortalı hissesi ve işveren hissesi primleri bu destek kapsamında karşılanmayacaktır. Örnek 1: 2025 yılı Temmuz ayında;
_______________________________________________________________________________________________________________________________ (1) No.lu belge türünden 6 sigortalı, (2) No.lu belge türünden 3 sigortalı, (13) No.lu belge türünden 2 sigortalı, (23) No.lu belge türünden 4 sigortalı, bildirildiği varsayıldığında, 2025 yılı Temmuz ayında (1) ve (13) No.lu belge türlerinden bildirilen sigortalılardan dolayı destekten yararlanılacaktır. 2.2- Destekten Yararlanılacak Prim Ödeme Gün Sayısının Hesaplanması 2.2.1- 01.01.2025 Tarihinden Önce Tescil Edilmiş İşyerleri 2024 yılının esas alınacak ilgili ayında yasal süresinde veya yasal süresi dışında verilen veya re’sen düzenlenen asıl, ek belgelerin/beyannamelerin toplamından iptal nitelikteki belgelerdeki/beyannamelerdeki gün sayısı düşülerek toplam prim ödeme gün sayısı hesaplanacaktır. Bu nedenle elde işlem yapmayı gerektirecek rapor, mahkeme kararları vb. varsa işlemlerinin bir an önce yapılması gerekmektedir. Her durumda, 01.03.2025 tarihinden sonra işleme alınacak olan 2024 yılının ilgili ayına ilişkin asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerindeki/muhtasar ve prim hizmet beyannamelerindeki (12/5/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 102'nci maddesinde belirtilen ve yasal süresinde verildiği kabul edilen belgelerden/beyannamelerden kaynaklanan asıl veya ek belgeler dahil) gün sayısı ile prime esas kazanç tutarı dikkate alınmayacaktır. Örnek 2: 2024 yılı Mayıs ayı için tüm sigorta kollarına tabi olan sigortalılardan dolayı 1 No.lu belge ile bildirilen ve günlük prime esas kazanç tutarı 1.000 TL'nin altında olan 6 sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının 150 gün olduğu, ancak 18.03.2025 tarihinde 2024 yılı Mayıs ayında bildirimi yapılan 2 sigortalının 15'er gün olarak bildirilmiş olan gün sayılarının 30 güne tamamlanması gerektiğinin tespit edildiği varsayıldığında; bu iki sigortalı için yapılacak olan 15'er günlük gün ve kazanç ilavesi toplam prim ödeme gün sayısını 180 güne çıkarmakta ise de bu ek bildirim 01.03.2025 tarihinden sonra işleme alınacağından, bu işverenin sigorta primi desteğine esas azami gün sayısı yine 150 gün olacaktır. Örnek 3: 2025/Temmuz ayında destekten yararlanacak işyerinin, 2024/Temmuz ayı için uzun vadeli sigorta kollarını içeren 1 No.lu belge türünden; - 15 sigortalının yasal süresinde günlük prime esas kazancı 900 TL üzerinden asıl ile 450 gün, - 5 sigortalının yasal süresinde günlük prime esas kazancı 900 TL üzerinden iptal ile 150 gün, - 3 sigortalının yasal süresinde günlük prime esas kazancı 900 TL üzerinden ek ile 60 gün, - 6 sigortalının yasal süresinde günlük prime esas kazancı 1.200 TL üzerinden ek ile 180 gün prim ödeme gün sayısı ile bildirildiği varsayıldığında; Prim ödeme gün sayısının hesabında 360 gün (450-150+60) dikkate alınacaktır. 6 sigortalı için bildirilen 180 günün prime esas kazancı 1.000 TL’nin üzerinde olduğu için destekten yararlanılacak prim ödeme gün sayısı hesabında dikkate alınmayacaktır. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelere veya mahkeme ilamına istinaden, çalıştırdıkları sigortalıları Kuruma bildirmediğinin, prim ödeme gün sayısının ya da prime esas kazanç tutarının eksik bildirildiğinin veya Kuruma bildirilen sigortalıların fiilen çalışmadığının;
_______________________________________________________________________________________________________________________________ - Yapılan kontrol ve denetimler sonucunda tespit edilmesi halinde, tutanak tarihinin, - Bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde söz konusu yazıların Kuruma intikal tarihinin, - Mahkeme ilamı ile karar verilmesi halinde, mahkemenin kesinleşmiş karar tarihinin, 01.03.2025 tarihinden önce olmasına rağmen ilgili aylık prim ve hizmet belgesinin/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin Kurum tarafından işleme alınma tarihinin 01.03.2025 tarihinden sonra olması halinde, bu prim belgelerindeki gün ve kazançlar dikkate alınmayacaktır. Örnek 4: 2024 yılı Ağustos ayı için bütün sigorta kollarına tabi olan sigortalılardan dolayı 1 No.lu belge ile bildirilen ve günlük prime esas kazanç tutarı 1.000 TL'nin altında olan 5 sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının 120 gün olduğu ancak 22.01.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına giren ve 01.03.2025 tarihinden önce işleme alınan belgede/beyannamede 2024 yılı Ağustos ayında bildirimi yapılan 2 sigortalının 15'er gün olarak bildirilmiş olan gün sayılarının 30 güne tamamlanması gerektiğinin anlaşılmış olması nedeniyle yapılacak olan 15'er günlük gün ve kazanç ilavesine ilişkin bilgi/belge 01.03.2025 tarihinden önce işleme alındığından, ek prim hizmet belgesindeki gün sayısı, her bir sigortalının günlük prime esas kazanç tutarı 1.000 TL'nin altında olması koşuluyla, asgari ücret desteğine esas gün sayısı 120+30=150 gün olarak hesaplanacaktır. Ek aylık prim ve hizmet belgesi/muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile sigortalının sigorta primine esas kazanç tutarı günlük 1.000 TL’nin üstüne çıkması halinde asgari ücret desteğine esas hesaplamada bu sigortalıların gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Asgari ücret desteğine esas prim ödeme gün sayısının hesabında 2024 yılının aynı ayında uzun vadeli sigorta kollarını içeren belge türlerinden bildirilen ve günlük sigorta primine esas kazanç tutarı 1.000 TL ve altında olan sigortalıların toplam prim ödeme gün sayıları esas alınacaktır. 2025 yılından önce Kanun kapsamına alınmış ancak 2024 yılında sigortalı çalıştırmamış veya 2024 yılının en son bildirim yapılan ayını takip eden aydan 2024 yılı sonuna kadar hiç bildirim yapılmayan işyerleri hakkında geçici 109'uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanacağından, bu gibi işyerleri bakımından destekten yararlanılacak prim ödeme gün sayısının hesabında uygulama, bu genelgenin “2.2.2- 2025 Yılında Tescil Edilmiş/ Edilecek Olan İşyerleri” bölümündeki usul ve esaslara göre yürütülecektir. Öte yandan, 2024 yılının aynı ve müteakip aylarında bildirimde bulunulmamış veya bildirimde bulunulmuş olmasına rağmen; - 0 (sıfır) gün 0 (sıfır) kazanç bildirilmiş olması halinde, - Yapılan bildirimlerin uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin belge türleri dışında yapılmış olması halinde, Bu ayı takip eden ilk bildirim yapılmış ayın aylık prim ve hizmet belgesindeki/muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınacaktır. Takip eden ay/aylarda da bildirim yapılmamış olması halinde bildirim yapılmayan dönemler hakkında ilk defa 2025 yılında tescil edilmiş işyeri gibi işlem yapılacaktır. Örnek 5: 2025 yılı için yararlanılacak olan gün sayısının tespitinde 2024 yılının aynı ayında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalılar için Kuruma verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinin/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin esas alınması gerektiğinden, o işyerinden 2024/Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sigortalı çalıştırılmamış ve 2024/Eylül ayında bir sigortalı ve 30 gün olarak bildirim yapılmış olduğu varsayıldığında, değerlendirmeye esas olmak üzere 2024/Eylül ayındaki aylık prim ve hizmet belgesindeki/muhtasar ve
Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.
