GENEL SAĞLIK SİGORTASI TESCİL, PRİM VE MÜSTEHAKLIK İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ

Özet

18/4/2014 tarihli ve 28976 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan bu Yönetmelik (bu metinde 2015-2018 arası çeşitli tarihlerde yürürlüğe giren değişiklikler işlenmiş haliyle yer alır), 5510 sayılı Kanunun 61 ve 107. maddelerine dayanılarak genel sağlık sigortası (GSS) tescil, prim ve müstehaklık işlemlerinin usul ve esaslarını 19 madde ve 2 geçici maddede düzenler; 28/8/2008 tarihli eski GSS İşlemleri Yönetmeliğini yürürlükten kaldırır.

Birinci Bölüm (Madde 1-5) amaç, kapsam, dayanak, tanımlar (bakmakla yükümlü kişi, sağlık hizmeti sunucusu, prime esas kazanç, tıbben başkasının bakımına muhtaç kişi, uluslararası koruma başvurusu/statüsü sahibi vb.) ve genel ilkeleri (GSS'nin zorunlu olması, hak ve yükümlülüklerin sözleşmeyle kaldırılamaması, primlere göre hizmet farklılaştırması yapılamaması) düzenler.

İkinci Bölüm (Madde 6-11), Kanunun 60. maddesindeki tüm GSS'li sayılma hallerini (4/a-4/b sigortalıları, iş sözleşmesi askıda olanlar, işsizlik/kısa çalışma ödeneği alanlar, gelir testi sonucu (c)(1) veya (g) bendi kapsamındakiler, mülteciler/uluslararası koruma statüsü sahipleri, öğrenciler, stajyer avukatlar, korunma-bakım-rehabilitasyon hizmeti alanlar, tutuklu/hükümlü yakınları, er/erbaş ve yedek subaylar, 15/7/2016 darbe girişimi malulü siviller ve gaziler, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının belirli yakınları vb.), bakmakla yükümlü olunan kişi tanımını ve bildirimini, GSS sayılmayan/bakmakla yükümlü sayılmayan halleri (yurt dışında sosyal sigortalı olanlar, hükümlü-tutuklular, TBMM üyeleri ve AYM üyeleri vb.), sigortalılığın başlangıç/bildirim/tescil usullerini (ilgili bakanlık/kurumların bir ay içinde bildirim yükümlülüğü, TC kimlik numarasıyla kayıt, bildirim yapılmazsa Kanunun 102. maddesi (a) bendine göre idari para cezası), sona erme hallerini (yurt dışına yerleşim, ölüm, öğrenim sonrası 2 yıllık ek süre, aylıksız izin bitimi, statü değişiklikleri) ve birden fazla GSS hâlinin çakışması durumunda hangi statünün öncelikli sayılacağını ayrıntılı biçimde düzenler.

Üçüncü Bölüm (Madde 12-16), prime esas kazançların nasıl belirleneceğini (genel kural olarak prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katı, isteğe bağlı sigortalılarda alt-üst sınır arası kendi beyanı, çırak/öğrencilerde %50 indirim vb.), GSS prim oranlarını (genel oran %12,5 -işveren %7,5/sigortalı %5-, isteğe bağlı %12, (g) bendi için %3, kursiyerler %4,5, ek 5-6. madde sigortalıları serbest beyan vb.), prim ödeme yükümlülerini (işveren, kendisi, Milli Eğitim Bakanlığı/okul, İŞKUR, ilgili kamu idaresi, Türkiye Barolar Birliği, Adalet Bakanlığı gibi kuruma göre değişen yükümlü listesi), primlerin ödenme usulünü (aylık prim ve hizmet belgesi istisnaları, eksik gün tamamlama zorunluluğu, gelir testi sonucu düşük çıkanlara faizsiz iade) ve sağlık hizmetlerinden/yol-gündelik-refakatçi haklarından yararlanma şartlarını (son 1 yılda 30 gün prim şartı, 60 günden fazla borç bulunmaması, 18 yaş altı/acil hal/bulaşıcı hastalık/iş kazası-meslek hastalığı/analık/afet-savaş-grev-lokavt hallerinde bu şartların aranmaması, zorunlu sigortalılık sonrası 10+90 günlük hizmetten yararlanma, prim borcu bulunanların borç ödeninceye kadar geçen dönem giderlerinin karşılanmaması) ayrıntılı biçimde açıklar.

Dördüncü Bölüm (Madde 17-19 ve Geçici Madde 1-2), eski Yönetmeliğin kaldırılmasını, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başlayıp süren tedavilerin Kurumca karşılanmasını, 506/1479/2925/2926/5434 sayılı eski kanunlar kapsamındaki sürelerin GSS hesabında dikkate alınmasını, kadın isteğe bağlı sigortalılar ile ek 5-6. madde sigortalıları için kademeli prim tabanı geçiş hükümlerini ve 6824 sayılı Kanunla (g) bendi kapsamında gelir testine hiç başvurmayanlara ilişkin 2017 borç yapılandırma/faizsiz taksitlendirme düzenlemesini, Yönetmeliğin yürürlük tarihlerini (bazı hükümler geriye dönük 1/1/2012'den, diğerleri yayım tarihinden itibaren) ve SGK Başkanınca yürütüleceğini hükme bağlar.

Uygulamada en çok merak edilen kurallar bu yönetmelikte yer alır: sağlık hizmetinden yararlanmak için son bir yıl içinde 30 gün GSS primi bildirilmiş olması ve 60 günden fazla prim borcu bulunmaması gerekir; 18 yaş altındakiler, acil haller, iş kazası ve meslek hastalığı, analık ve bulaşıcı hastalıklarda bu şartlar aranmaz. Gelir testine göre GSS primi ödeme yükümlülüğü için Nasıl Yaparım bölümündeki "GSS Nedir, GSS'li Nasıl Olunur?" rehberine bakabilirsiniz.