2011–13 SAYILI GENELGE

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : S.ALIÇ Dai. Bşk. V. Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 E-Posta : isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr Web : www.sgk.gov.tr Sayı : 32995964 / 1340 10 / 12 / 2013 Konu : 2011 – 13 Sayılı Genelge GENELGE 2013 – 41 İlişiksizlik belgesi verilmesi iş ve işlemlerine ilişkin 04/02/2011 tarihli, 2011 – 13 sayılı Genelgenin yayımından sonra gerek mevzuatta yapılan düzenlemeler gerekse ünitelerimizce uygulamada yaşanan tereddütlerle ilgili olarak söz konusu Genelgede yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır. 04/02/2011 tarihli ve 2011 – 13 sayılı Genelgenin; 1. “2.7”, “3.4”, “6.4”, “9.2” ve “9.17.3” nolu bölümlerinde yer alan “Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığına” ibaresi “ünitenin bağlı olduğu Asgari İşçilik Tespit Komisyonuna” şeklinde değiştirilmiştir. 2. Muhtelif bölümlerinde yer alan “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı” ibareleri “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir. 3. “2.6”, “10.1.1.2” ve “10.2.1.2” nolu bölümlerinde yer alan “kontrol memuru” ibareleri “sosyal güvenlik denetmeni” şeklinde değiştirilmiştir. 4. “3.2” nolu bölümünde yer alan “Belgelerin ünitece düzenlenmesinin mümkün olmadığı hâllerde ise yukarıda (3.1.) de öngörüldüğü gibi işlem yapılır.” cümlesi, 21/08/2013 tarihli, 28742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereğince yürürlükten kaldırılmıştır. Sözleşmesinde kişi sayısı belirtilmiş olan ihale konusu işlerde, kişi sayısı üzerinden değerlendirme yapılması gerektiğinden ve kişi sayısı eksik bildirilmiş ise eksik bildirilen kişi sayısı üzerinden aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenmesi mümkün olduğundan ayrıca istihkak tutarına işçilik oranının % 25 eksiği uygulanmak suretiyle araştırma işlemi yapılmasına mahal bulunmamaktadır. 5. “4.3- İhale konusu işte çalışacak kişi/gün sayısının belli olmadığı işler” başlıklı bölümün son paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır. 6. “4.6” numaralı bölümünden sonra gelmek üzere aşağıda belirtilen “4.7” nolu bölüm eklenmiştir. “4.7- Doğrudan temin usulüyle yaptırılan işler 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun, “Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18 inci maddesinde, idarelerce, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde, a) Açık ihale usulü, b) Belli istekliler arasında ihale usulü, c) Pazarlık usulü,

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : S.ALIÇ Dai. Bşk. V. Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 E-Posta : isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr Web : www.sgk.gov.tr uygulanacağı öngörüldüğünden, “doğrudan temin usulü”, uygulanacak ihale usullerine ilişkin 18 inci madde içeriğinden çıkartılmıştır. Buna göre, doğrudan temin usulü ile yapılan mal veya hizmet alımları ile yapım işleriyle ilgili olarak ihale makamlarının söz konusu işi üstlenenleri Kurumumuza bildirme yükümlülüğü, yüklenicinin hak ediş ödemesine esas muaccel borcunun bulunup bulunmadığı hususunu sorgulama yükümlülüğü ve teminat iadesi sırasında Kurumumuzdan alınmış ilişiksizlik belgesini isteme yükümlülüğü bulunmamaktadır. 7. “6.3” nolu bölüm aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “6.3- Yapılacak hesaplamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilerek Resmi Gazetede yayımlanan birim maliyet bedelleri esas alınır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Tebliğ ile duyurulan birim maliyet bedelleri ayrıca genelge ile duyurulmayacağından yıllar itibariyle uygulanmakta olan birim metrekare maliyet bedellerine Kurum internet sitesinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır.” 8. “9.1” nolu bölüm aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “9.1- Araştırma yapılırken, ihale konusu işlerde kesin kabulün ya da geçici kabulün noksansız yapıldığı, özel nitelikteki inşaat işyerlerinde de inşaatın bitirildiği tarihe kadar Kuruma bildirilmiş olan işçilik miktarı dikkate alınır. İşin başlangıç tarihinden önce ve bitim tarihinden sonra yapılan bildirimler araştırma işleminde dikkate alınmaz. Ancak, aksine tespit yoksa iptali de yapılmaz. Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunun “Ağır ve Tehlikeli İşler” başlıklı 85 inci maddesine istinaden 16/6/2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği, 8/2/2013 tarihli, 28553 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile 30/12/2012 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle, bundan böyle asgari işçilik araştırması ile ilgili olarak yapılacak işlemlerde, kadın sigortalıların çalıştırılmadıklarına ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığı sürece söz konusu kişiler için yapılmış olan bildirimlerin araştırma işleminde dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, ilişiksizlik belgesi verilmesi aşamasında, ihale konusu işlerin ve özel nitelikteki inşaat işlerinin bitirilmiş olduğu, dolayısıyla fiili tespit yapılamayacağı hususları dikkate alınarak kadın sigortalıların çalışmalarının fiili olup olmadığına ilişkin aksine bir ihbar veya şikayet olmadığı sürece denetim isteminde bulunulmaması gerekmektedir.” 9. 01/05/2004 tarihinden sonra biten ihale konusu işlerde ve özel nitelikteki inşaat işlerinde ünitece yapılacak araştırma işlemi sonucu ortaya çıkacak fark işçilik borcunu işverenin kabul etmesi halinde borç kesinleşeceğinden ve borcun genel usullere göre takip ve tahsili gerekeceğinden, asgari işçilik incelemesi yapılması için denetime intikal ettirilen işlerle ilgili borcun ödeneceğine dair taahhütname verildikten sonra borcun ödenmemesi durumunda tekrar denetime devam edilmesi 5510 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden mümkün bulunmadığından Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 112 nci maddesinin beşinci fıkrasında 21/08/2013 tarihli ve 28742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile düzenleme yapılmıştır. Buna göre, 2011 – 13 sayılı Genelgenin “9.5” nolu bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : S.ALIÇ Dai. Bşk. V. Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 E-Posta : isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr Web : www.sgk.gov.tr “9.5- Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca inceleme yapılmasına başlandıktan sonra inceleme sonucuna göre işlem yapılır. Ancak, denetim ve kontrole başlanmakla birlikte, işverenin borcu ödeyeceğine ilişkin üniteye yazılı taahhüdünü içeren başvurusu üzerine, ünitenin bu isteği ön kabulü, ünite tarafından denetim isteminin geri çekilmesi talebinin ilgili Grup Başkanlığının veya Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının uygun bulması koşuluyla inceleme durdurulur ve borç kesinleşir.” 10. “9.18.6” numaralı bölüm aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “9.18.6- Yüksekliğe göre yapı sınıf ve grubunun belirlenmesi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğ çalışmalarında sınıfı veya grubu değiştirilen yapılar 9.18.6.1-Yüksekliğe göre yapı sınıf ve grubunun belirlenmesi Yapı yüksekliği, yol kotu altında kalan (± 0.00 kotu altında kalan) kat veya katlar ile yol kotu üstünde kalan (±0.00 kotu üstünde kalan) katların yüksekliklerinin toplamından oluşmaktadır. Yapı yüksekliği, yapının sınıfı ve grubunu değiştirmekte dolayısıyla asgari işçilik araştırmasında maliyeti etkileyen bir unsur olarak önem arz etmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca; -15/02/2005 tarihli ve 25728 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2005 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki Tebliğ ile yüksekliği 21.50 metreyi aşan kaloriferli ve/veya asansörlü apartman tipi konutlar 2005 yılı Tebliğinin yayımı tarihinden itibaren IV. sınıf A grubunda, -10/03/2007 tarihli ve 26458 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki Tebliğ ile yüksekliği 50.50 metreyi aşan yapılar 2007 yılı Tebliğinin yayımı tarihinden itibaren V. sınıf A grubunda, -24/04/2013 tarihli ve 28627 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2013 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki Tebliğ ile yüksekliği 51.50 metreyi aşan yapılar 2013 yılı Tebliğinin yayımı tarihinden itibaren V. sınıf A grubunda, yer almaktadır. Buna göre, özel nitelikteki bina inşaatları ile ilgili olarak Kuruma yeterli işçiliğin bildirilmiş olup olmadığına ilişkin yapılacak araştırma ve incelemeler sırasında; -Yapı yüksekliği 21.50 metreyi aşan ve 15/02/2005 tarihinde yayımlanan 2005 yılı tebliğinden önce alınan ruhsata istinaden, asansörlü ve/veya kaloriferli apartman tipi konutlar için ayrıca yapı sınıf ve grubu belirlenmediğinden bu özellikte bir inşaat için III. sınıf B grubu; 15/02/2005 tarihinden sonra alınan ruhsata istinaden ve yüksekliği 21.50 metreyi aşan apartman tipi konut inşaatı için ise IV. sınıf A grubu, -Yüksekliği 50.50 metreyi aşan ve 10/03/2007 tarihinde yayımlanan 2007 yılına ait yapı yaklaşık birim maliyetleri tebliğinden önce alınan ruhsata istinaden yapılan yapılar için ayrıca yapı sınıf ve grubu belirlenmediğinden bu özellikte bir inşaat için ruhsatın alındığı tarihteki birim maliyet tebliğinde yer alan yapı sınıf ve grubu, -10/03/2007 tarihinden sonra alınan ruhsata istinaden yapı yüksekliği 50.50 metreyi aşan inşaatlar için V. sınıf A grubu, -24/04/2013 tarihinden sonra alınan ruhsata istinaden yapı yüksekliği 51.50 metreyi aşan inşaatlar için V. sınıf A grubu, esas alınacaktır.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : S.ALIÇ Dai. Bşk. V. Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 E-Posta : isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr Web : www.sgk.gov.tr Diğer taraftan, yapılacak araştırma ve inceleme işlemlerinde yapı yüksekliği 21.50 metreyi aşan yapıların IV. sınıf A grubunda yer alabilmesi için yapının kullanım amacının apartman tipi konut olması gerekmektedir. Bu nedenle, yapı yüksekliği 21.50 metreyi aşan ve kullanım amacı apartman tipi konut olmayan yapılar için ruhsatın alındığı tarihteki birim maliyet tebliğinde yer alan yapı sınıf ve grubu dikkate alınacaktır. Öte yandan, 2007 yılına ait birim metrekare maliyetlerine ilişkin tebliğin yayımlandığı tarihten sonra alınan ruhsata istinaden yapılan ve yapı yüksekliği 50.50 metreyi aşan yapılar 24/04/2013 tarihine kadar kullanım amacı ne olursa olsun V. sınıf A grubunda değerlendirilecektir. Hal böyle olmakla birlikte, 2007 yılına ait birim metrekare maliyetlerine ilişkin tebliğin yayımlandığı tarihten sonra alınan ruhsata istinaden yapılan ve yapı yüksekliği 51.50 metreyi (dahil) aşmayan yapıların 2013 yılı birim metrekare maliyetlerine ilişkin tebliğinin yayımından önce V-A üzerinden yapılan hesaplama sonucunda çıkan fark işçilik borcunun idari aşamada kesinleşmemiş olması kaydıyla (yüksekliği 51.50 metreyi aşmayan yapılar) bu özellikte bir inşaat için birim maliyet listesinde yer alan yapı sınıf ve grubuna ilişkin metrekare maliyet bedeli üzerinden işlem yapılacaktır. 9.18.6.2- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğ çalışmalarında sınıfı veya grubu değiştirilen yapılar Yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin tebliğlerde, “önceki tebliğlere göre yapı sınıfı ve grubu belirlenmiş mimarlık ve mühendislik hizmetlerinde; belirlendiği yılın tebliğindeki yapı sınıfı ve grubu değiştirilmeksizin tebliğinde karşılığı olan tutar esas alınmak suretiyle hesap yapılacağı” açıklanmış bulunduğundan, ruhsatın alındığı tarihteki yapı sınıf ve grubu sonradan değişen inşaatlar için ruhsat tarihindeki yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle hesaplama yapılacaktır. Bununla birlikte, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesi gereği, inşaatın sınıfı veya grubunun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan listede daha alt bir yapı sınıfı veya grubunda tasnif edilmesi yönünde yapılan değişikliklerin, araştırma veya inceleme işlemi sonucu tespit edilen borcun kesinleşmesine kadar dikkate alınacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır. Tebliğ ve Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümleri gereğince, ruhsat tarihindeki yapı sınıfı ve grubu ile işin bittiği tarihteki yapı sınıf ve grubunun farklı olması halinde ruhsat tarihindeki yapı sınıfı ve grubu esas alınarak bina maliyeti hesaplanacak olmakla birlikte işin bitim tarihinde, inşaatın yapı sınıfı ve grubunun daha alt bir yapı sınıfı veya grubunda tasnif edilmiş olması durumunda, bu işe ilişkin fark prim borcunun idari aşamada kesinleşmemiş olması koşuluyla işverenin lehine olan söz konusu değişikliğe göre işlem yapılacaktır. Buna göre, özel nitelikteki inşaatın, yapı sınıfı ve grubunda değişiklik içeren tebliğin yayımı tarihinden sonra bitirilmiş veya önce bitirilmiş olmasına rağmen fark prim borcunun idari aşamada kesinleşmemiş olması durumunda daha düşük olan yapı sınıf ve grubu üzerinden işlem yapılması gerekmektedir. Örnek 1: 4 yıldızlı oteller, 2009 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğinde IV. sınıf B grubunda yer aldığı halde, 2010 ila 2013 yıllarına ait Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Tebliğlerinde V. sınıf B grubunda yer almaktadır. Buna göre, 07/05/2009 tarihinde yapı ruhsatı alınan ve 10/05/2013 tarihinde bitirilmiş olan 4 yıldızlı otel inşaatının araştırma işleminde, yapı ruhsatında yer alan yapı sınıf ve grubu (IV- B) esas alınacaktır. Örnek 2: 51.40 metre yapı yüksekliğindeki apartman tipi konut inşaatına 01/10/2010 tarihli ruhsata istinaden 28/11/2010 tarihinde başlanıldığı, yapı sınıfı ve grubunun 2010 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğine istinaden V-A olduğu ve söz konusu inşaatın

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : S.ALIÇ Dai. Bşk. V. Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 E-Posta : isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr Web : www.sgk.gov.tr 01/12/2012 tarihinde bitirildiği varsayıldığında, yapı sınıf ve grubunun, fark prim borcunun 2013 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğinin yayımlandığı tarih olan 24/04/2013 tarihinden önce; -Kesinleşmemiş olması halinde IV-A, -Kesinleşmiş olması halinde ise V-A, olarak işleme alınması gerekmektedir.” 11. “9.20” numaralı bölüm aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “9.20- Özel sektör işverenlerinin birbirine karşı taahhüt ettiği işler Özel sektör işverenlerinin, özel sektör işverenlerine verdiği; -Özel nitelikteki inşaatlarda, ödenen istihkak tutarı ile inşaatın yüzölçümünün metrekare birim maliyet tutarıyla çarpılması sonucu bulunacak yaklaşık maliyet bedeli mukayese edilerek yüksek olan tutara asgari işçilik oranı uygulanacaktır. -Kanunun 85 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen özel nitelikteki inşaat kapsamına girmeyen işlerde araştırma işleminin ünitelerce yapılmasına Kanunen imkan bulunmadığından, bu kapsamda yaptırılan işlerde son işçilik bildirim tarihleri itibariyle Kurumumuza borcun bulunmaması ve şikayet yada ihbarın olmaması kaydıyla, ilgili dosya memurunun, şefin ve müdür yardımcısının teklifi, il veya merkez müdürünün de onayını taşıyan teftişten sarfınazar tutanağı düzenlenmek suretiyle işyeri dosyasının işlemden kaldırılması gerekmektedir. 12. “9.21” numaralı bölümünden sonra gelmek üzere aşağıda belirtilen “9.22”, “9.23”, “9.24”, “9.25” ve “9.26” nolu bölümler eklenmiştir. “9.22- İstihkak ödemesi yapılmayan ihale konusu işlerde ilişiksizlik belgesinin verilmesi İhale konusu olan ancak istihkak ödemesi yapılmayan yap-işlet, yap-işlet-devret modeli, kar paylaşımı (satış bedelinin belirli yüzdelerle ihale makamı ve yüklenici tarafından paylaşılması vb.), kat karşılığı ya da arsa verilmesi şeklinde yapılan inşaat işlerinde araştırma işleminin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık metrekare birim maliyet bedellerinin uygulanmasına imkan verecek olması halinde, inşaatın metrekaresi ile metrekare birim maliyet bedelinin çarpılması sonucu hesaplanacak maliyet tutarına asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle yapılması gerekmektedir. İhale konusu olup yükleniciye herhangi bir bedel ödenmeksizin yaptırılan yıkım/söküm işlerinde ise yıkımı sökümü yapılan hurda malzeme, yükleniciye yapılan işin karşılığı verilmekte ya da hurda malzemenin fiyatının yapılan işin değerinden daha yüksek olması halinde yüklenici tarafından ihale makamlarına bir bedel ödenmek suretiyle işlem yapılmaktadır. Bu durumda, ihale makamlarınca istihkak ödenmeksizin; -Çıkan hurda malzeme karşılığında yapılan yıkım/söküm işlerinde, hurda malzemenin bedeli yaptırılan işin maliyetini karşıladığından bu tutar üzerinden, -Yüklenici tarafından çıkan hurda malzeme karşılığında ihale makamlarına bedel ödenmek suretiyle yapılan yıkım/söküm işlerinde, ihale makamlarınca bildirilen tutarların içinde hurda malzemenin satış bedelinin de bulunması halinde işverence hurda malzeme için ödenen bedel dikkate alınmaksızın sadece yıkım/söküm gibi işçilik içeren işlerin maliyet bedeli üzerinden,

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.