YURTDIŞI BORÇLANMA VE TAHSİS İŞLEMLERİ HAKKINDA 08/06/2011 TARİHLİ VE 2011/48 SAYILI GENELGE

Özet

8/6/2011 tarihli bu Genelge (2011/48), 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı "Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun" ile 6/11/2008 tarihli Yönetmeliğe göre yurtdışı hizmetlerin borçlandırılması ve buna göre aylık bağlanması (tahsis) işlemlerinin usul ve esaslarını dört bölümde düzenler; ÖNEMLİ NOT: bu belge, 15/8/2019 tarihli ve 2019/16 sayılı Genelge ile güncellenen metnini yansıtmakta olup, birçok alt başlık (özellikle borç hesaplama/başvuru yeri detayları ve tüm Üçüncü Bölüm'ü oluşturan aylık hesaplama formülleri) 2018-2019'da yürürlükten kaldırılmıştır (mülga) ve güncel uygulamada geçerli değildir. Birinci Bölüm (halen yürürlükte), 2147 sayılı eski Kanun (1978-1985, artık yürürlükte olmayıp yalnızca geçmiş borçlanmaları etkilediği için özetlenmiştir) ile 3201 sayılı Kanunun tarihsel gelişimini (ABD Doları bazlı borçlanma tutarının yıllar içindeki değişimi: 2,5→2→5→3,5 dolar; Anayasa Mahkemesi'nin "kesin dönüş" şartını iptali; 5754 sayılı Kanunla 2008'de yapılan kapsamlı değişiklik; 5997 sayılı Kanunla SGDP'ye geçiş) ve borçlanma/tahsise ilişkin temel kavramları (sigortalılık süresi, işsizlik süresi, kısmi aylık, kesin dönüş, sosyal yardım vb.) tanımlar. İkinci Bölüm (Yurtdışı Borçlanma İşlemleri), borçlanma şartlarını (Türk vatandaşı olma -pembe/mavi kart sahiplerinin durumu dahil-, sigortalılık/işsizlik/ev kadınlığı sürelerinin niteliği, 18 yaş öncesi ve vatandaşlık öncesi sürelerin hariç tutulması, Libya/Almanya istisna akdi kapsamındaki sürelerin borçlanma dışı olması) ayrıntılı açıklar (bir kısım alt başlık 2019'da mülga edilmiştir); halen yürürlükte olan kısımlarda İsviçre'den transfer edilen primlerin borçlanmaya mahsubu/iadesi, borçlanmadan vazgeçme ve iade esasları (kısmi iade yapılmaması, aylık bağlananların vazgeçemeyeceği) ve borçlanma sürelerinin sigortalılık başlangıcı/prim gün sayısı/yıllık kazanç tespiti/basamak intibakında nasıl değerlendirileceğine dair ayrıntılı formüller (günlük prime esas kazancın alt sınıra oranlanması yöntemi) yer alır. Üçüncü Bölüm (Tahsis İşlemleri - aylık hesaplama formülleri) 2019/16 sayılı Genelge ile 6/11/2018 tarihinden itibaren tamamen mülga edilmiştir. Dördüncü Bölüm (Ortak ve Diğer İşlemler, yürürlükte), aylıkların başlangıcını, ölen sigortalının hak sahiplerinin borçlanma ve aylık bağlama işlemlerini (Türk vatandaşlığı şartının borçlanma talep tarihinde hak sahibi için, borçlanılan dönemde ise ölen sigortalı için aranması; 2008 Ekim sonrası ölümlerde ölüm aylığı için 1800 gün şartı), farklı sigortalılık statüsünde sehven borçlandırılan sürelerin düzeltilmesini (borçlanma iptal edilmeyip doğru statüye aktarılması, aylık bağlandıktan sonra tespit halinde aylığın yeniden değerlendirilmesi), farklı statülerde birleştirilmiş borçlanmalarda basamak intibakı kuralını, 8/5/2008 öncesi (kazanılmış hak sahiplerinin 3,5 ABD Doları üzerinden ödemeye devam edebilmesi) ve zorunlu göç nedeniyle (1/1/1989-8/5/2008 arası Bulgaristan'dan zorunlu göçle gelenlerin, sadece yaşlılık aylığında geçerli olmak üzere) borçlanma haklarını düzenler. Genelge, önceki yurtdışı mevzuatına ilişkin tüm eski genelge/yazı/talimatları yürürlükten kaldırmıştır. Ekler: Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi (Ek-1), Bulgaristan Hizmetlerini Borçlanma Talep Dilekçesi (Ek-2), Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi (Ek-3), 3201 sayılı Kanuna göre aylık talep/yoklama belgeleri (Ek-4, Ek-5) ve oturma vizesi-çalışma izni eşleşme tablosu (Ek-6) dahil toplam 14 ek form. Belge büyük ölçüde ayrıntılı hesaplama formülleri ve prosedür adımları içerdiğinden, hâlâ yürürlükte olan kısımların genel çerçevesi özetlenmiş, mülga bölümlerin içeriği (artık uygulanmadığından) ayrıntılandırılmamıştır.