SOSYAL GÜVENLİK DENETMENLİĞİ YÖNETMELİĞİ

Özet

26/5/2011 tarihli ve 27945 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan bu Yönetmelik (2013-2017 değişiklikleriyle güncel haliyle), 5502 sayılı SGK Kanununun 31. maddesine dayanarak, sosyal güvenlik denetmen yardımcılarının mesleğe alınması, yetiştirilmesi, yarışma ve yeterlik sınavları ile denetmenliğe atanması ve denetmen/denetmen yardımcılarının görev-yetki-sorumluluklarını 37 madde ve 5 bölümde düzenler. Birinci Bölüm amaç/kapsam/dayanak ve tanımları (fiili tespit, kayden tespit, tarama, KPSS, Yeterlik Sınavı Kurulu, refakat değerlendirme formu vb.) düzenler. İkinci Bölüm, denetmen yardımcılığı giriş sınavını düzenler: KPSS sonuçlarına göre yapılacak yazılı ve sözlü veya yalnızca sözlü sınav, sınav duyurusu (Resmî Gazete, DPB ve Kurum internet sitesinde en az 15 gün önce), katılma şartları (hukuk/siyasal bilgiler/iktisat/işletme/mühendislik gibi belirli 4 yıllık bölümlerden mezuniyet, sınav yılı Ocak ayı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olma, KPSS yeterli puan), elektronik başvuru usulü, Komisyonun oluşumu (Başkan + 4 asıl + 5 yedek üye), yazılı sınavın 100 puan üzerinden değerlendirilmesi, sadece sözlü sınav yapılması hali, itiraz süreci (5 iş günü) ve kazananların atanmasını düzenler. Üçüncü Bölüm, denetmen yardımcılarının Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce belirlenen temel ve hazırlayıcı eğitimini, üç yıllık yetişme sürecini (aylıksız izin ile toplam sürenin sınırlandırılması), yeterlik sınavını yapacak Kurulun oluşumunu, yeterlik sınavı sonucuna itirazı (10 iş günü), başarısız olanların bir yıl içinde ikinci sınav hakkını ve başarılı olanların başarı sırasına göre denetmenliğe atanmasını düzenler. Dördüncü Bölüm (en önemli kısım), denetmen ve denetmen yardımcılarının görevlerini (işyeri durumu/faaliyeti/sigortalı bildirimlerinin tespiti, özel bina inşaatı niteliği belirleme, defter-belge incelemesi, adres araştırması, haciz kabil mal varlığı araştırması, iş kazası/meslek hastalığı soruşturması, sağlık hizmet sunucularının -eczane, hastane, optisyenlik vb.- mevzuata ve sözleşmeye uygunluk denetimi, bilgilendirme; inşaat tespitlerinin 15 gün, diğer işlerin 2 ay içinde sonuçlandırılması), yetkilerini (4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki denetim yetkisi, geriye yönelik en fazla 1 yıllık prim/gün tespiti, işyerine serbestçe girme, ifade alma, kimlik/defter-belge isteme, güvenlik güçlerinden yardım isteme, kamu kurumlarından bilgi isteme, gece çalışılan işyerlerinde denetim; görevi engelleyenlere asgari ücretin 5 katı, cebir/tehdit kullananlara TCK md.265 uyarınca ayrıca 10 katı idari para cezası; defter-belgenin 15 gün içinde ibrazı zorunluluğu), taramayı (Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü denetim programı veya il müdürünün belirlediği sektör/işyeri/sağlık hizmet sunucusu bazında), sorumluluklarını (nezaket, görevi bırakmama, sır saklama, çıkar/hısımlık halinde çekilme, hediye kabul etmeme, tarafsızlık) ve rapor/tutanak düzenleme usulünü (Ek-1 İşyeri Durum Tespit Tutanağı üç nüsha, Ek-2 İşyeri Kayıt İnceleme Tutanağı, Ek-3 Sosyal Güvenlik Denetmen Raporu iki nüsha, il müdürü/merkez müdürü incelemesi ve 15 iş günü içinde uygulama, görüş ayrılığında Başkanlığa/Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına başvuru) ayrıntılı düzenler. Beşinci Bölüm (Çeşitli ve Son Hükümler), resmi mühür ve fotoğraflı kimlik belgesi verilmesini/iadesini, aylık çalışma cetvelinin (Ek-4) her ayın 10'una kadar verilmesini, denetmenlerin diğer kurumlarla yazışma yetkisini, mesleki eğitim/seminerlere katılımı, eski 2009 tarihli Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılmasını ve yürürlük/yürütme hükümlerini düzenler. Bu bir mevzuat metni değil SGK'nın kendi denetim personelinin (Sosyal Güvenlik Denetmeni) meslek içi statüsünü düzenleyen idari bir personel yönetmeliğidir.