2011/19 SAYILI GENELGE

Adres: MithatpaĢa Caddesi No:7 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ġ. ERTÜZÜN Daire BaĢkanı V. 1 / 14 T.C. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU BAġKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.02.02/ 93 21 ġUBAT 2011 Konu : 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanunun 4 (l) (c) kapsamındaki sigortalılar için tahsis uygulamaları GENELGE Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Devlet memurları ile Devlet memurları gibi emeklilik iĢlemine tabi olanlardan aylık ücretleri her ayın l’inde ödenenler için 01/10/2008, her ayın 15’inde ödenenler için 15/10/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiĢ bulunmaktadır. Kanunun geçici 1 inci maddesi ile, sosyal güvenlik bakımından 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında “sigortalı” olarak kabul edilmiĢler, Kanunun yürürlüğünden önce göreve baĢlayan ve sosyal güvenlik yönünden 5434 sayılı Kanuna tabi olan kamu görevlileri hakkında hangi hükümlerin uygulanacağına ise genel olarak Kanunun geçici 4 üncü maddesinde yer verilmiĢtir. Kanunun geçici 4 üncü maddesinde yer alan hükümler ile; - 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce 5434 sayılı Kanuna göre kendilerine veya dul ve yetimlerine bağlanmıĢ olan aylıklar hakkında, - Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iĢtirakçiliği sona erenlerden tahsis talebinde bulunacaklar ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsis talebinde bulunanlardan iĢlemleri devam edenler hakkında, - 5434 sayılı Kanuna göre iĢtirakçi iken Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar ve Kanunun yürürlüğünden önce iĢtirakçiliği olup Kanunun yürürlüğünden sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalıĢmaya baĢlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında, - 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kamu idarelerinde hizmet akdi ile veya sözleĢmeli olarak çalıĢanlardan; ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler aynı statüde çalıĢmaya devam etmeleri nedeniyle, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı sayılanların, kendileri veya hak sahipleri hakkında, aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınarak 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre iĢlem yapılması gerektiği belirlenmiĢtir. Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların kendileri ve hak sahipleri hakkında uygulamada esas alınması gereken açıklamalar aĢağıda yer almaktadır.

Adres: MithatpaĢa Caddesi No:7 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ġ. ERTÜZÜN Daire BaĢkanı V. 2 / 14 1. Hizmet Yetersizliğinden Dolayı 5434 sayılı Kanuna Göre Emekli, Dul ve Yetim Aylığına Hak Kazanamayanlar 1.1. Hizmet Yetersizliğinden Dolayı Aylık Bağlanamayan Sigortalılar 5434 sayılı Kanuna göre emekli aylığına hak kazanamayanlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iĢtirakçi olup Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sigortalılığı olmayanların, borçlandığı ve ihya ettiği hizmetleri ile birlikte Kanuna göre aylığa hak kazanmaları ve müracaat etmeleri halinde, paranın ödendiği tarihi takip eden aybaĢından itibaren, 5434 sayılı Kanunun 41 ve ek 19 uncu maddelerine göre hesaplanacak aylıkları yine 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenecek, ancak emeklilik ikramiyesi ödenmiĢ süreler için ikramiye ödenmeyecektir. 1.2. Hizmet Yetersizliğinden Dolayı Aylık Bağlanamayan Hak Sahipleri - Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ölen, ancak Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre ölüm aylığının bağlanabilmesi için yeterli prim ödeme gün sayısı olmayan sigortalının hak sahiplerinden borçlanma ya da ihya iĢlemine gerek kalmaksızın 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre aylığa hak kazananlara, müracaatlarını takip eden aybaĢından itibaren, - Kanunun yürürlüğünden önce ölen ancak, aylık bağlanmasına müstahak dul ve yetimi olmaması nedeniyle toptan ödeme yapılmayarak yalnızca emeklilik ikramiyesi ödenenlerden 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre aylığa hak kazananlara (ihya yapılmaksızın) müracaatlarını takip eden aybaĢından itibaren, - Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ölenlerle (son defa 506 ve 1479 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında çalıĢması bulunmayanlardan) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iĢtirakçi olup Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sigortalılığı olmayanlardan ölenlerin hak sahiplerinin borçlandığı veya ihya ettiği hizmetleri ile birlikte Kanuna göre aylığa hak kazanmaları ve müracaat etmeleri halinde, borçlandığı veya ihya ettiği hizmetlerine ait paranın ödendiği tarihi takip eden aybaĢından itibaren, - Hizmetlerine karĢılık toptan ödeme yapılarak tasfiye edilenler ile hizmetlerinin azlığı veyahut aylık bağlanmasına müstahak dul ve yetimi bulunmaması nedeniyle toptan ödeme yapılanlardan Kanunun yürürlüğünden sonra 5510 sayılı Kanuna göre aylığa hak kazanacak hak sahiplerinin, bu hizmetleri ihya etmesi ve paranın yatırılması halinde paranın yattığı tarihi takip eden aybaĢından itibaren, 5434 sayılı Kanunun 41 ve ek 19 uncu maddelerine göre hesaplanacak aylıkları yine 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenecek, ancak bu süreler için emeklilik ikramiyesi ödenmeyecektir. 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık almakta iken, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olmaları, yabancı ülke mevzuatına tabi çalıĢmaları veya bu sigortalılıkları dolayısıyla gelir veya aylık almaları, kendilerine bağlanmıĢ olan aylıklarının kesilmesini gerektirmeyecektir. 2. 5434 ve 5510 sayılı Kanunlara Göre Ölüm Aylığı Bağlanmış Olanlar Hakkında Yapılacak İşlemler 2.1. Hizmet süresi 10 yıldan fazla iken vefat edenlerle emekli iken vefat edenlerin dul ve yetimleri hakkında yapılacak iĢlemler

Adres: MithatpaĢa Caddesi No:7 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ġ. ERTÜZÜN Daire BaĢkanı V. 3 / 14 - Aylıkların artırılması, azaltılması, kesilmesi ve yeniden bağlanması iĢlemlerinde 5434 sayılı Kanunun mülga hükümleri uygulanmaya devam edilecektir. Evlenmedikleri ya da memur statüsünü kazanmadıkları (5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c ) bendi kapsamında çalıĢmaya baĢlamadıkları) sürece yetim aylıkları kesilmeyecektir. - Dul ve yetim aylığı alan eĢ, anne ve kız çocuğun bu aylıklarını almakta iken 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra evlenmeleri halinde, 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle almakta oldukları aylıkların bir yıllık (12 aylık) tutarında evlenme ikramiyesi ödenecektir. Aylık almakta olan diğer hak sahiplerinin aylık oranları 5434 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirlenen oranlara göre yeniden tespit edilecektir. Örnek: 5434 sayılı Kanuna göre bağlanmıĢ ve aylık alan iki kız yetimin olması ve bu yetimlerden birisinin Kanunun yürürlüğünden sonra evlenmesi halinde, 12 aylık tutarında evlenme ikramiyesi ödenecek, diğer yetimin aylığı ise yükseltilecektir. - 5434 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesi hükmüne göre, en yüksek devlet memuru aylığının iki katından az olmamak üzere, sırasıyla emeklinin sağlığında verdiği beyannamede gösterdiği kimseye, beyanname vermemiĢ ise eĢine, eĢi yoksa çocuklarına, eĢi ve çocukları yoksa anne ve babasına, anne ve babası da yoksa kardeĢlerine, kardeĢleri de yoksa, yapılacak ölüm yardımı tutarını geçmemek üzere fatura tutarı kadar, masrafları kendilerinin yaptığını belgeleyenlere ölüm yardımı olarak ödenecek, bu iĢlemlerde 5434 sayılı Kanun hükümleri esas alınacaktır. 2.2. Hizmet süresi 5 yıldan fazla 10 yıldan az iken vefat edenlerin dul ve yetimleri hakkında yapılacak iĢlemler 2.2.1. 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre iĢlem yapılacak olanlar - 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iĢtirakçilerden dolayı 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi hükmü uyarınca yetim aylığı almakta olanların aylıkları, 5434 sayılı Kanuna göre yaĢ ve öğrenim durumları itibariyle aylıklarının kesilmesi gereken tarihe kadar, yine 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iĢtirakçilerden dolayı ölüm tarihinde malul ve muhtaç olması nedeniyle dul aylığı almakta olanların aylıkları, 5434 sayılı Kanunun 41 ve ek 19 uncu maddeleri de dikkate alınarak ödenmeye devam edilecektir. - 5434 sayılı Kanuna göre iĢtirakçi iken Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar (kamu idarelerinde hizmet akdi ile veya sözleĢmeli olarak çalıĢanlardan, ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler dahil) ve Kanunun yürürlüğünden önce iĢtirakçiliği olup yürürlüğünden sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalıĢmaya baĢlayanlardan, 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan sigortalılar ile bunların hak sahipleri hakkında 5510 sayılı Kanunla öngörülen aylık bağlanma Ģartlarını taĢımaları halinde, 5434 sayılı Kanunun 41 ve ek 19 uncu maddelerine göre hesaplanacak aylıkları yine 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenecektir. Buna göre; - Aylıkların artırılması, azaltılması, kesilmesi ve yeniden bağlanması iĢlemlerinde 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaya devam edilecektir. (5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi uyarınca ölüm tarihinde 18, orta öğrenim görmekte iseler 20, yüksek öğrenim görmekte iseler 25 yaĢın dolumuna kadar ve muhtaç olmaları Ģartıyla aylıkları ödenecektir.) - Dul ve yetim aylığı alan eĢ ve kız çocuğun bu aylıklarını almakta iken 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra evlenmeleri halinde, 12 aylık tutarında evlenme ikramiyesi ödenecektir. Aylık almakta olan diğer hak sahiplerinin aylık oranları 5434 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirlenen oranlara göre yeniden tespit edilecektir.

Adres: MithatpaĢa Caddesi No:7 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ġ. ERTÜZÜN Daire BaĢkanı V. 4 / 14 Örnek: 5434 sayılı Kanuna göre bağlanmıĢ ve aylık alan iki kız yetimin olması ve bu yetimlerden birisinin Kanunun yürürlüğünden sonra evlenmesi halinde, 12 aylık tutarında evlenme ikramiyesi ödenecek, diğer yetimin aylığı ise yükseltilecektir. - 5434 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine 6741 sayılı Kanunla eklenen fıkra hükmüne istinaden malullük aylığı almakta olanların vefatı halinde, 5434 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesi hükmüne göre, en yüksek devlet memuru aylığının iki katından az olmamak üzere ölüm yardımı olarak ödenecek, bu iĢlemlerde 5434 sayılı Kanun hükümleri esas alınacaktır. 2.2.2. 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre iĢlem yapılacak olanlar - 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iĢtirakçilerden dolayı dul ve yetim aylığı almakta olanların, 5434 sayılı Kanuna göre aylıklarının kesilmesi gereken tarihte 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde yer alan Ģartları taĢımaları nedeniyle aylığa müstahak olması veya ilk defa 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması halinde, - Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ölenlerle (son defa 506 ve 1479 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında çalıĢması bulunmayanlardan) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iĢtirakçi olup Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sigortalılığı olmayanlardan ölenlerin hak sahiplerinin müracaat etmeleri, borçlandıkları veya ihya ettikleri hizmetlere karĢılık borç tutarının tamamını Kurumumuza ödemeleri halinde, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesindeki aylık bağlama Ģartlarını taĢıdıkları sürece, 5434 sayılı Kanunun 41 ve ek 19 uncu maddelerine göre hesaplanacak aylıkları ödenecektir. - 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi uyarınca, ölüm tarihinde 18, orta öğrenim görmekte iseler 20, yüksek öğrenim görmekte iseler 25 yaĢın dolumuna kadar (muhtaç olmaları Ģartıyla) aylıklarının ödenmesine devam edilecektir. Ancak, söz konusu yaĢların dolumundan sonra ise 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olmamaları (5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç) veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalıĢmamaları veya kendi sigortalılıkları nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamıĢ olması Ģartıyla yetim aylıklarının ödenmesine devam edilecektir. - Borçlandığı veya ihya ettiği hizmetleri ile birlikte Kanuna göre aylığa hak kazananlara ayrıca emeklilik ikramiyesi ödenmeyecektir. - Evlenen kız yetimlere almakta oldukları aylığın iki yıllık (24 aylık) tutarı evlenme ikramiyesi olarak ödenecek, geride kalan aylığa müstahak dul veya yetimin aylıkları 24 aylık sürenin dolumuna kadar yükseltilmeyecek, ödenecek aylıklar alt sınır aylığının altında kalması halinde ise 5434 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesi hükmü dikkate alınarak alt sınır aylığına yükseltilecektir. - 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlanan eĢ ve annenin evlenmesi halinde evlenme ikramiyesi ödenmeyecek, varsa geride kalanların aylıkları yükseltilecektir. - 5510 sayılı Kanuna göre yetim aylığı almakta iken evlenen malul kız ve erkek çocukların aylıkları kesilmeyecek ve evlenme ikramiyesi verilmeyecektir. - Hizmet süresi 5-10 yıl arasında olan anne ya da babalarından dolayı aylık almakta iken bu aylıkları kesilen, bilahare 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması Ģartlarını taĢıyan kiĢilerin yeniden aylığa girmek istemeleri halinde ise, vefat tarihinde hak sahiplerine toplu para ödemesi yapıldığı hususu dikkate alındığında, bu sürenin ihya edilmesi gerekmektedir. Ġhya sonucunda Kurumumuzca hesaplanacak tutarın ilgililer tarafından tamamının ödenmesinden sonra aylık bağlanması mümkün olabilecektir. Ancak, 01/10/2008 tarihinden sonra 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesinde belirlenen ve aylıkların kesilmesi gereken tarihlerde aylıkları geçici olarak durdurulan çocuklara, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesindeki Ģartları taĢımaları halinde ihya Ģartı aranmadan aylıkların ödenmesine devam edilecektir.

Adres: MithatpaĢa Caddesi No:7 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Ġ. ERTÜZÜN Daire BaĢkanı V. 5 / 14 Örnek: 5434 sayılı Kanuna göre bağlanmıĢ ve aylık alan iki kız yetimin olması ve bu yetimlerden birisinin Kanunun yürürlüğünden sonra 5434 sayılı Kanuna göre aylık alma Ģartlarını kaybetmesi halinde (yaĢını doldurması veya öğreniminin sona ermesi gibi), aylıkları durdurularak gerekli belgeler istenilecek, 5510 sayılı Kanuna göre aylığa müstahak olması halinde ise aylıkları açılacak, müstahak olmaması halinde kesilecektir. 2.2.3. 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yetim aylığı alan, ancak bu Kanuna göre yetim aylığı alma hakkını yitirenlerin, 5510 sayılı Kanuna göre ölüm aylığına hak kazanmaları halinde aylıkların ödenmesi: Hizmet süreleri 5-10 yıl arasında bulunmakta iken 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce ya da sonra vefat eden anne ve babanın çocuklarının, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölüm aylığı bağlanması için müracaat etmeleri halinde, yetim çocukların 5434 sayılı Kanunun mülga ek 13 üncü maddesinde yer alan Ģartlar dahilinde yetim aylığı bağlanmasına hak kazanabilmeleri mümkün olduğundan, öncelikli olarak söz konusu ek 13 üncü madde hükmü esas alınacaktır. Buna göre; anne ve babalarından dolayı aylığa müracaat eden yetim çocukların, 5434 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi hükmüne tabi tutularak tercihlerine göre anne ya da babalarından dolayı bir aylığı almaları, diğer dosyadan da aylığa müstahak konumda oldukları için emeklilik ikramiyesi tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. Bu durumda bulunan yetim çocukların aylıkları, 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi hükmü uyarınca aylıkların kesilmesi gereken tarihlerde geçici olarak durdurulacak, 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesindeki Ģartları taĢımaları halinde ihya Ģartı aranmaksızın geçici olarak durdurulduğu tarihten itibaren ödenmesine devam edilecektir. 2.2.4. Ödenecek aylıkların asgari tutarı ve aylık bağlama oranı 5510 sayılı Kanuna göre ölüm aylığına hak kazanılması ve bu aylığın hesaplanmasında ortaya çıkan tutarın 5434 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesine göre hesaplanacak tutardan az olması halinde, 5434 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesi hükmü esas alınacak, bağlanacak ölüm aylıkları, alt sınır aylığına yükseltilerek ödenecektir. 5434 sayılı Kanuna göre aylık almakta olan dul ve yetimlerin aylık oranları 5434 sayılı Kanunun 68 inci maddesindeki oranlar, 5510 sayılı Kanuna göre aynı dosyadan ilk defa aylığa girenlerde esas alınacak oran ise 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesindeki oranlar, olacaktır. Örnek 1: 5-10 yıl arasında hizmeti bulunan anne ya da babasından dolayı aylık almakta olan bir kız yetim bulunmaktadır. Aynı dosyadan 5510 sayılı Kanuna göre bir kız yetim daha aylığa girmiĢtir. Bu durumda, 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesine göre aylık almakta olan kız yetimin aylık oranı 5434 sayılı Kanunun 68 inci maddesine göre 8/20, 5510 sayılı Kanuna göre aylığa hak kazanan diğer kız yetimin aylık oranı ise 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesine göre 5/20 oranında olacaktır. Ayrıca, 5434 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesine göre yükseltilen ve iki yetim için bulunan tutarın paylaĢımında ise, müstahak oldukları oranlar esas alınarak paylaĢımı yapılacaktır. Örnek 2: 5-10 yıl arasında hizmeti bulunan anne ya da babasından dolayı aylık almakta olan bir kız yetim bulunmaktadır. Aynı dosyadan 5510 sayılı Kanuna göre eĢ aylığa girmiĢtir. Bu durumda, 5434 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesine göre aylık almakta olan kız yetimin aylık oranı 5434 sayılı Kanunun 68 inci maddesine göre 6/20, 5510 sayılı Kanuna göre aylığa hak kazanan eĢin aylık oranı ise 5510 sayılı Kanunun 34 üncü maddesine göre 10/20 oranında olacaktır. Ayrıca, 5434 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesine göre yükseltilen ve bir eĢ bir yetim için bulunan tutarın paylaĢımında ise, müstahak oldukları oranlar esas alınarak paylaĢımı yapılacaktır.

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.