FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASININ USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Yükleme tarihi: 27 Eylül 2008
Belge görünmüyorsa yeni sekmede açın → veya Google görüntüleyici ile açın →
Özet
27/9/2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan bu Yönetmelik (5510 sayılı Kanunun 40. maddesine dayanılarak hazırlanmış, 2014/2016/2021 tarihli değişikliklerle güncel haliyle), sigortalıların ağır/riskli işlerde geçen çalışma sürelerine "fiili hizmet süresi zammı" (her 360 gün için ek gün) eklenmesinin usul ve esaslarını düzenler. Madde 5'teki tabloda, kapsama giren 20 iş/işyeri grubunu ve eklenecek gün sayılarını sayar: kurşun/arsenik işleri, cam fabrikaları, cıva üretimi, çimento fabrikaları, kok fabrikaları/termik santraller, alüminyum/demir-çelik/döküm fabrikaları, asit üretimi, yeraltı işleri (maden/kanalizasyon/tünel - sınırsız), radyoaktif madde işleri, su altı/basınçlı hava işleri (90 gün); TSK/Jandarma/Sahil Güvenlik subay-erbaşları ve emniyet/MİT mensupları (90 gün); itfaiye (60 gün); basın kartlı gazeteciler ve TRT haber çalışanları (90 gün, 2014 eklentisi); TBMM/Cumhurbaşkanlığı yasama organı üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar; ceza infaz kurumu personeli ve sağlık meslek mensupları (2021 eklentisi, kadro/unvan şartıyla). Madde 6, işyerinin kapsamda olup olmadığının Bakanlık iş müfettişleri veya İSG Genel Müdürlüğü incelemesiyle tespit edileceğini, seri/sürekli üretim ve grup halinde çalışma şartının arandığını düzenler. Madde 7, fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki sigortalılardan tahsil edilecek ek prim oranlarını (4/a için 60/90/180 gün karşılığı %21-23, 4/c için %23,33-30) düzenler. Madde 8, çalışmaların aylık prim ve hizmet belgesi veya (4/c için) aylık/yıllık fiili hizmet süresi zammı prim belgesiyle bildirilmesini düzenler. Madde 9 (en teknik kısım), fiili hizmet süresi zammının prim gün sayısına eklenme sınırlarını (çoğu iş için 5 yıl, TSK/emniyet için 8 yıl, yeraltı işleri için sınırsız), emeklilik yaş haddinden indirim şartlarını (yeraltı işleri için en az 1800 gün, diğerleri için en az 3600 gün çalışma; yeraltı işlerinde sınırsız, yasama organı üyeliğinde 3 yıla kadar tam, diğerlerinde 3 yıla kadar yarısı oranında indirim), birden fazla kapsama giren sigortalıya en yüksek zammın uygulanacağını, tatil/izin sürelerinin (yeraltı işleri hariç) kapsam dışı tutulacağını ve kademeli yürürlük tarihlerini (basın/TRT 2013 Şubat, ceza infaz 2017, sağlık meslek mensupları 2018) düzenler. Geçici maddeler, 2008 Ekim öncesi 506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesi ve 5434 sayılı Kanunun mülga 32. maddesi kapsamında geçen itibari/fiili hizmet sürelerinin nasıl değerlendirileceğini, maden yeraltı işlerinde en az 1800 gün çalışanlara 1/4 oranında prim günü ilavesini ve Kanunun geçici 48. maddesi kapsamında (6385 sayılı Kanunla eklenen yeni kapsamlı işler için) 2008-2013 arası çalışmaların geriye dönük olarak ek prim belgesiyle (belirtilen tarihlere kadar) bildirilip prim farkının ödenmesi halinde aylıkların yeniden hesaplanacağını, süresinde bildirilmeyen belgeler için idari para cezası uygulanacağını ayrıntılı düzenler. Yürürlük 2008 Ekim ayı başıdır.
Belge Metni
FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI UYGULAMASININ USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda öngörülen fiili hizmet süresi zammı uygulamasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa tabi işyeri, işveren, kamu idareleri ve sigortalılar açısından fiili hizmet süresi zammı uygulamasına ilişkin usul ve esasları kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40 ıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, b) Emeklilik yaş haddi: Sigortalılara yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için Kanunda tamamlanması öngörülen emeklilik yaşını, c) Fiili hizmet süresi zammı: Sigortalıların Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen işyerlerinde ve işlerde ya da unvanlarda geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için anılan maddede gösterilen gün sayılarını, ç) (Mülga:RG-10/1/2014-28878) d) İşveren: Sigortalı kişileri çalıştıran, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan idareleri, kurum ve kuruluşları, e) İşyeri: Sigortalıların maddi olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerler ile bu yerlerde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan, aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ile araçlarını, f) Kamu idareleri: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve işletmeleri ve yukarıda belirtilenlerin ödenmiş sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden Türk Ticaret Kanununa tabi olmayanlarla özel kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumlarını, g) Kanun: 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu, ğ) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını, h) Prim ödeme gün sayısı: Sigortalılık süresi içindeki malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak primi ödenen veya bildirilen gün sayıları toplamını, ı) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigortalı kolları bakımından adına prim ödenmesi veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, i) Sigortalılık süresi: Kanunun 38 inci (Değişik ibare:RG-10/1/2014-28878) maddesi hükmüne göre uzun vadeli sigorta kolları bakımından geçen süreyi, ifade eder. Fiili hizmet süresi zammından yararlanma şartları MADDE 5 –(1) Fiili hizmet süresi zammı uygulamasından Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve aşağıdaki tablonun birinci sütunundaki işler/işyerlerinde çalışan ve ikinci sütunda belirtilen işleri yaparak söz konusu işlerin risklerine maruz kalan sigortalılar yararlandırılır. Kapsamdaki İşler/İşyerleri Kapsamdaki Sigortalılar Eklenecek Gün Sayısı 1) Kurşun ve arsenik işleri 1 ) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işlerinde çalışanlar. 2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işlerinde çalışanlar. 3 ) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işlerinde çalışanlar. 4) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işlerinde çalışanlar. 90 2) Cam fabrika ve atölyeleri 1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işlerinde (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar. 2 ) Eritme işlerinde (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde) çalışanlar. 3) Ateşçilik işlerinde çalışanlar. 4 ) Üfleme işlerinde (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde) çalışanlar. 5 ) Basınçla yapılan cam işlerinde (cam tazyiki işleri) çalışanlar. 6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işlerinde (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde) çalışanlar. 7) Camı fırın başından alma işlerinde çalışanlar. 8) Yayma fırınlarında düzeltme işlerinde çalışanlar. 9) Traş işlerinde çalışanlar. 1 0 ) Asitle hak ve cilâlama işlerinde çalışanlar. 1 1 ) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işlerde (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike
oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar. 12) Pota ve taş odalarında görülen işlerde çalışanlar. 3) Cıva üretimi işleri sanayii 1) Cıva izabe fırınlarında görülen işlerde çalışanlar. 2 ) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işlerde çalışanlar. 4) Çimento fabrikaları 1 ) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işlerinde çalışanlar. 2 ) Otomatik fırınlarda pişirme işlerinde çalışanlar. 3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işlerinde (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde) çalışanlar. 5) Kok fabrikalarıyla termik santraller 1 ) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar. 2) Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar. 3 ) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar. 4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar. 5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar. 6 ) Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar. 6) Alüminyum fabrikaları 1 ) Alüminyum oksit üretimi işlerinde çalışanlar. 2 ) Alüminyum bronzu hazırlama işlerinde çalışanlar. 3 ) Alüminyum madeni üretimi işlerinde çalışanlar. 7) Demir ve çelik fabrikaları 1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işlerinde çalışanlar. 2 ) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işlerinde çalışanlar. 3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işlerde çalışanlar. 4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işlerinde çalışanlar. 5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işlerinde çalışanlar. 8) Döküm fabrikaları 1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3 ) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar. 9) Asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler 1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işlerinde çalışanlar. 2 ) Asidin yapılma safhalarındaki işlerinde çalışanlar. 3) Baca gazlarından asit elde edilmesi işlerinde çalışanlar. 10) Yeraltı işleri Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar. 11) Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler D oğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar. 1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı
12) Su altında veya su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler gerektiren işlerden 20-35 metreye kadar derinlik veya 2-3,5 kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar. 2) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar. 3) Dalgıçlık işinde çalışanlar. 13) (Değişik:RG- 11/6/2021-31508) Türk Silâhlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Subay, yedek subay, astsubay, yedek astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler. 90 14) (Değişik:RG- 11/6/2021-31508) Emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında Asaleti onaylanmış olmak şartıyla adaylıkta g e ç i r i l e n s ü r e l e r dahil polis m e m u r u , başpolis memuru ve k ı d e m l i başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, Milli İstihbarat Teşkilâtı mensupları. 15) İtfaiye veya yangın söndürme işleri Yangın söndürme işlerinde çalışanlar. 60 16) (Ek:RG-10/1/2014- 28878) (Değişik:RG- 11/6/2021-31508) Basın ve gazetecilik mesleğinde 1 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlar. 90 17) (Ek:RG-10/1/2014- 28878) Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle; Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlar. 90 18) (Ek:RG-10/1/2014- 28878) (Değişik:RG- 11/6/2021-31508) Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Cumhurbaşkanlığı Yasama organı üyeleri ile Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar. 19) (Ek:RG-11/6/2021- 31508) Ceza infaz kurumlarında Ceza infaz kurumu müdürü, idare memuru, infaz ve koruma başmemuru, infaz ve koruma memuru unvanlı kadrolarda bulunanlar ile Adalet Bakanlığı taşra teşkilatına tahsisli kadro veya pozisyonlarda bulunup ceza infaz kurumlarında görev yapan ve ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklularla bilfiil irtibat içinde olan diğer görevliler 20) (Ek:RG-11/6/2021- 31508) İnsan sağlığına ilişkin işler 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar (2) Birinci fıkrada yer alan tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen çalışmalardan dolayı fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlanılabilmesi için çalışmanın ilgili kamu idaresinde ve belirtilen kadro ve unvanlarda geçmesi (Ek ibare:RG-10/1/2014-28878) , (18) numaralı sırasında belirtilen çalışmalardan dolayı ise yasama organı üyesi olması (Ek ibare:RG-11/6/2021-31508) , Cumhurbaşkanı yardımcısı (Ek ibare:RG-10/1/2014-28878) veya bakan olarak görev yapması yeterlidir. (3) Sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmeleri için, birinci fıkrada yer alan işyeri ve işlerde fiilen çalışarak söz konusu işlerin risklerine maruz kalmaları ile birlikte bu sürelere ait çalışılan prim ödeme gün sayıları ile Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen prim (Ek ibare:RG- 10/1/2014-28878) tutarları yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan prim belgesi ile Kuruma bildirilir. (Ek cümle:RG- 11/6/2021-31508) Ayrıca sigortalıların çalıştıkları işyerinin esas faaliyet alanı birinci fıkrada yer alan tablodaki belirtilen işler kapsamında olmasa da işyerinin faaliyet alanının bir bölümünde gerçekleştirilen işin birinci fıkrada yer alan tablodaki belirtilen işler kapsamında olması durumunda bu bölümde çalışan sigortalılar fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlandırılır. (4) Fiili hizmet süresi zammı kapsamına tabi işyerlerinde ve işlerde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarına tabi çalışanlar fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlandırılır. Bunların dışında kısa vadeli sigorta kollarına tabi çalışanlarla sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlandırılmaz. (5) Kontrol, denetim ve idareciliğin gerektirdiği gözlem ve benzeri amaçlarla kısa süreli çalışmalar, bu işlerin fiilen yapılmayıp işin yönetim görevinin yapılması ile birinci fıkrada yer alan tablodaki işleri yapmakla birlikte işin otomasyonla yapılması, ileri teknolojilerin kullanılması gibi sebeplerle riskin ve zararlı faktörlerin etkilerinin ortadan kalktığı durumlarda sigortalılar fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlandırılmaz. (6) Fiili hizmet süresi zammı kapsamına tabi işyerlerinde ve işlerde çalışmadığı halde, söz konusu işyerleri ve işler kapsamında gösterilmek suretiyle fiili hizmet süresi zammından yararlandığı tespit edilenlerin bu süreleri iptal edilir. Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işyeri ve işlerin tespiti MADDE 6 – (1) Kurum, işyerlerinin Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen fiili hizmet süresi zammı kapsamında olup olmadığının tespiti amacı ile işverenlerden uygun görülen bilgi ve belgeleri ister. (2) Sigortalılarla işyerlerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında olup olmadıkları hususunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar, Bakanlık iş müfettişleri veya İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce görevlendirilen kişilerce ilgili işyerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen rapor esas alınarak
Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.
