SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ASGARİ İŞÇİLİK TESPİT KOMİSYONUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmi Gazete Tarihi: 27.09.2008 Resmi Gazete Sayısı: 27010 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ASGARİ İŞÇİLİK TESPİT KOMİSYONUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Asgari İşçilik Tespit Komisyonunun oluşturulmasına, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının belirlenmesinde ve Kuruma yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığının araştırılmasında dikkate alınacak asgari işçilik oranlarının tespitine, belirlenen oranlara karşı yapılacak itirazların incelenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Asgari İşçilik Tespit Komisyonunda görev alacak teknik elemanların niteliklerini, görevlendirilmelerini, sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 85 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiyi, b) Asgari işçilik oranı: İhale yoluyla yapılan işlerde istihkak tutarı, özel nitelikteki inşaat işlerinde ise maliyet bedeli içerisindeki asgari işçilik miktarının yüzdesini, c) Başkan: Asgari İşçilik Tespit Komisyonu Başkanını, ç) (Değişik:RG-25/5/2016-29722) Daire Başkanlığı: Kurumun asgari işçilik işlemlerini yürüten daire başkanlığını, d) Dosya: Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca asgari işçilik oranı tespit edilecek işe ait gerekli belgelerin tümünü, e) Fiyat analizi: İnşaata ait imalatların birim maliyetlerin; işçilik, malzeme, taşıt, makine ve ekipman olarak miktar ve tutarlarının saptanarak fiyatlandırılması işlemini, f) Fiyat zaptı: Birim fiyatlarda bulunmayan imalatlar için düzenlenen özel birim fiyatlarını, g) İdare: 10/12/2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve işletmeleri ve yukarıda belirtilenlerin ödenmiş sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanuna tabi olmayanlarla özel kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumları ile döner sermayeli kuruluşlar ve 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Kanunda tanımları yapılan mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, fon bankaları ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşları, ğ) İstihkak: Yapılan işe karşılık, katma değer vergisi ve idarece verilen malzeme bedeli hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dahil olmak üzere idarece işverene ödenmesi gereken toplam tutarı, h) İşveren: Sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları, ı) Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu, i) Komisyon: Asgari İşçilik Tespit Komisyonunu,

j) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu, k) Maliyet: Yapılan işin veya üretimin toplam parasal değerini, l) Malzeme: Yapılan işte kullanılan ve istihkak tutarı ile maliyet bedeli içindeki maddeyi, m) Salt işçilik: Üretimde kullanılan malzemenin tamamı ile makine, alet ve edevatın idarece verilmesi halinde kullanılan işçiliği, n) Tebliğ: Komisyon tarafından belirlenen asgari işçilik oranlarını gösteren ve Resmî Gazete’de yayımlanan tebliği, o) Ünite: Sosyal güvenlik il müdürlüklerini ve sosyal güvenlik il müdürlüklerine bağlı olarak faaliyet gösteren sosyal güvenlik merkezlerini, ö) Üye: Kurumca ve Kurum Yönetim Kurulunda temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilen asıl ve yedek teknik elemanları, p) Yönetim Kurulu: Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Asgari İşçilik Tespit Komisyonunun Oluşturulması, Çalışması ve Üyelerinin Özlük Hakları Komisyonun oluşturulması MADDE 5 – (1) Komisyon, Yönetim Kurulu kararı ile, Kurum teknik elemanlarından dört asıl dört yedek, Yönetim Kurulunda temsil edilen işveren konfederasyonu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilecek birer asıl ve birer yedek teknik eleman ile yine Yönetim Kurulunda temsil edilen işçi konfederasyonunca görevlendirilecek bir asıl ve bir yedek teknik eleman olmak üzere toplam yedi asıl ve yedi yedek üyeden oluşur. (2) Kurumca gerekli görülmesi halinde, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen nitelikleri taşıyacak üyelerden oluşacak şekilde ve aynı esaslar çerçevesinde, Yönetim Kurulu kararı ile aralarındaki görev dağılımı da belirtilmek suretiyle birden çok komisyon kurulabilir. (3) (Ek:RG-25/5/2016-29722) Birden fazla komisyonun kurulması halinde 17 nci madde uyarınca asgari işçilik oranına yapılacak olan itirazı inceleyecek komisyon Yönetim Kurulu Kararı ile belirlenir. (4) (Ek:RG-25/5/2016-29722) Birden fazla komisyonun kurulması halinde komisyonlarda görevli komisyon başkanları ile konfederasyonlarca ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilmiş birer üyenin katılacağı istişare komisyonu oluşturulur. Komisyon üyelerinin nitelikleri ve görevlendirilmeleri MADDE 6 – (1) Kurumca ve Yönetim Kurulunda temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilecek üyelerin en az dört yıllık mühendislik, mimarlık eğitimi veren fakültelerden mezun olması ve en az üç yıllık şantiye deneyiminin ya da mesleki çalışmasının bulunması gerekir. (2) Komisyonda görev yapacak asıl ve yedek üyeler; Kurumun İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığınca, seçilecek üye sayısının en az iki katı kadar önereceği adaylar arasından, başkan ve başkan yardımcısı ise asıl üyeler arasından Yönetim Kurulu tarafından seçilerek,(Değişik ibare:RG-25/5/2016- 29722) komisyonun faaliyet gösterdiği Daire Başkanlığı veya ünitede görevlendirilirler. (3) Komisyon üyeleri, gerektiğinde aynı yöntemle değiştirilebilir. (4) Kurum adına Komisyonda yer alacak dört asıl üyenin ikisi inşaat, birisi makine, birisi elektrik mühendisleri arasından ve belirtilen her bir mühendislik dalından birer yedek üye seçilir. Elektrik mühendisi olarak seçilecek üye; elektronik, elektrik-elektronik veya elektronik ve haberleşme mühendislerinden de seçilebilir.

(5) Konfederasyonlarca ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince komisyonda görevlendirilecek üyelerin; a) Kamu haklarından yoksun bulunmaması, b) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile, Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit veya nitelikli zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, suçlarından dolayı hükümlü bulunmaması, c) Bu maddenin birinci ve dördüncü fıkralarında sayılan mesleklerden birine sahip olması, gerekir. Komisyonun çalışması MADDE 7 – (1) Komisyon; inşaat, elektrik ve makine mühendisi üyelerinin bulunması kaydıyla en az dört üyenin katılımı ve Kurum personelinin tabi olduğu haftalık çalışma süresi ile günlük çalışma saatlerine uymak suretiyle toplanır ve çalışmalarını yürütür. (2) Komisyonun asıl üyelerinden herhangi birinin Kanunda sayılan üyeliğin sona ermesini gerektiren haller dışında izinli veya istirahatlı olmasına bağlı olarak, göreve gelemediği sürelerde asıl üyeler görevlerine başlayıncaya kadar görev yapmak üzere yedek üyeler Başkan tarafından göreve çağrılır. (3) Yönetim Kurulunda temsil edilen işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilen üyelerin mazeretsiz veya izinsiz olarak üst üste üç toplantıya, son altı ay içinde ise beş toplantıya katılmaması halinde üyelikleri sona erer. Üyeliği bu suretle sona eren işçi konfederasyonu üyesinin yerine, üye sayısı bakımından en yüksek bir sonraki konfederasyondan bir asıl ve bir yedek üye belirlenmesi istenir. Söz konusu işçi konfederasyonu yeni asıl ve yedek üyeyi belirleyinceye kadar daha önce belirlenmiş olan yedek üye asıl üye olarak görev yapar. Üyeliği sona eren işveren konfederasyonu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilen üyelerin yerine anılan kurumlardan yeni asıl üye seçilir. Görev süreleri bu fıkrada belirtilen şekilde sona eren işveren konfederasyonu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilen üyelerin yerine yeni asıl üyeler görevlendirilinceye kadar yedek üyeler asıl üye olarak görev yapar. (4) Komisyon, gerektiğinde ilgili meslek veya kamu kuruluşlarından yazı ile görüş isteyebilir. (5) Komisyon çalışmalarına yardımcı olmak üzere sekreterya hizmetlerini yürütecek (Ek ibare:RG-25/5/2016-29722) yeterli sayıda idari personel (Mülga ibare:RG-25/5/2016-29722) (...) ve Komisyonun ihtiyaç duyacağı teknik donanım (Ek ibare:RG-25/5/2016-29722) komisyonun faaliyet gösterdiği Daire Başkanlığı veya ünitece sağlanır. (6) (Ek:RG-7/4/2012-28257) Birden fazla (Değişik ibare:RG-25/5/2016- 29722) komisyonun mevcut olması halinde, komisyonlarda görevli komisyon başkanları ile konfederasyonlarca ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilmiş birer üyenin katılacağı istişare komisyonu toplantıları (Ek ibare:RG-25/5/2016-29722) Daire Başkanlığınca belirlenecek tarih ve yerde her ayın ilk haftasında yapılır. İstişare toplantılarında alınan kararlar tutanağa bağlanır ve komisyonlar açısından bağlayıcıdır. Başkan ve üyelerin sorumlulukları MADDE 8 – (1) Başkan, başkanın olmadığı zamanlarda başkan yardımcısı, komisyonun çalışması ile sevk ve idaresinden, Komisyon kararlarının noksansız ve usulüne uygun olarak düzenlenmesinden sorumludur. (2) Kurum, işçi ve işveren konfederasyonları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilecek üyeler, tarafsız, mesleklerinin ve komisyondaki görevlerinin gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını, hizmet içinde ve dışındaki davranışları ile göstermek zorundadırlar.

(3) Üyelerin, iş sahipleri ile ilişkilerinde, dürüstlük ve vakardan ayrılmamak şartıyla sürat, kolaylık ve nezaketle hizmet görmeleri ve hakkaniyete uygun işlem yapmaları esastır. (4) Üyeler, kendilerine ait veya ortağı olduğu işyerleri ile herhangi bir işyerinde çalışmaları halinde bu işyerleri işverenlerince üstlenilen işlere ilişkin veya üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımlarını ilgilendiren dosyalarla ilgili toplantı ve oylamalara katılamazlar. (5) Üyeler, toplantı sonucunda alınan kararlar hakkında işverenlere veya üçüncü şahıslara bilgi veremezler. (6) Üyelerin görevleri nedeniyle Kurum zararına sebebiyet verdiklerinin Kurumca tespiti halinde haklarında ayrıca genel hükümler uyarınca işlem yapılır. Kurum dışından görevlendirilen üyelere yapılacak ödemeler MADDE 9 – (1) Konfederasyonlar ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince komisyonda görevlendirilen teknik elemanlara, bu görevlerini yaptıkları sürece katıldıkları her toplantı günü için (2500) gösterge rakamının memur aylıklarının hesabında kullanılan katsayı ile çarpılarak bulunacak tutarı üzerinden huzur hakkı Kurumca ödenir. (2) Komisyon üyelerinin yerinde yapılacak tespit işlemi ile ilgili görevlendirilmeleri halinde 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 8 inci ve diğer ilgili maddeleri uyarınca Kurum Yönetim Kurulunca takdir edilecek miktarlarda ödeme yapılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Asgari İşçilik Oranları, Dosya İncelemesi, Değerlendirme ve Tespit Çeşitli işkollarının asgari işçilik oranları MADDE 10 – (1) Çeşitli işkollarına ait işlerin asgari işçilik oranları, (Değişik ibare:RG-25/5/2016- 29722) komisyonca veya birden fazla komisyon olması halinde, 5 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca oluşturulan istişare komisyonunca tespit edilerek tebliğ ile Resmî Gazete’de yayımlanır. (2) Tebliğde oranlarla birlikte; oranın belirlenmesinde esas alınan kriterler, iş kalemleri, çalışma şekilleri ve teknolojiden faydalanma durumu gibi açıklayıcı bilgilere yer verilir. Asgari işçilik oranları belirlenmemiş olan işkolları MADDE 11 – (1) Asgari işçilik oranları belirlenmemiş olan işkolları ile ilgili olarak Kuruma yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığının araştırılmasına veya Kurum denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine esas olmak üzere uygulanması gereken asgari işçilik oranının belirlenmesi amacıyla araştırma veya tespite konu işe ait son (Ek ibare:RG-25/5/2016-29722) veya kesin hak ediş raporunun, hak ediş raporu düzenlenmeyen anahtar teslimi, yap-işlet-devret veya yap-işlet suretiyle ihale edilen işler ve benzer işlerde yüklenici tarafından idareye verilen ve kabul edilen teklif, teknik doküman, analizler, maliyet bedelleri, teklif birim fiyat cetvelleri ve mahal listeleri ve benzeri ile işe ait sözleşmenin ilgili bölümleri, diğer teknik ve mali dokümanlarının, idarece işverene malzeme verilmiş olup olmadığının, verilmiş ise verilen malzemenin cinsi, miktarı ve sözleşme yılı fiyatlarıyla toplam bedelini gösteren iş bitirme belgesinin, gerekiyorsa işin sözleşmesinin aslı veya idarece ya da aslı görülmek suretiyle Kurumca onaylı fotokopileri, gerekli diğer belgelerle birlikte ilgili Kurum ünitesi tarafından Komisyona intikal ettirilmek üzere (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) komisyonun faaliyet gösterdiği Daire Başkanlığı veya üniteye gönderilir. Dosyanın komisyona teslimi MADDE 12 – (1) Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen belgeler dosya halinde; a) Sıra numarasını, b) Gelen evrak giriş numarasını, c) İlgili Kurum ünitesinin ismini,

ç) İşverenin adı, soyadı veya ticari unvanını, d) İşyeri sicil numarasını, e) İşyerinde yapılan işin konusunu, gösteren liste ekinde Başkana veya Başkan tarafından görevlendirilen personele zimmet defteri ile imza karşılığında teslim edilir. Dosyaların ön incelemesi MADDE 13 – (1) Komisyona intikal eden dosya, Başkan tarafından işin ağırlığına ve uzmanlık konusuna göre üyelerden birine verilir. (2) Dosya, öncelikle ve ivedilikle asgari işçilik oranının tespiti için gerekli belgeleri ihtiva edip etmediği açısından ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme süresi on günden fazla olamaz. (3) (Değişik:RG-25/5/2016-29722) Bu inceleme sonucunda komisyonca ilave bilgi ve belgelerin teminine ihtiyaç duyulması halinde Başkan ve bir üyenin imzasını taşıyan bir tutanak ile söz konusu belgeler, oran tespitini isteyen üniteden yazılı olarak istenir. Değerlendirme ve tespit MADDE 14 – (1) Komisyona intikal eden dosyaya ilişkin değerlendirme ve oran tespiti, aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak yapılır. a) Dosya, ilgili üye tarafından yapılacak inceleme sonucunda düzenlenen ve Yönetmelik ekinde yer alan Asgari İşçilik Oranının Tespitine İlişkin Hesap Cetveli (Ek-1) ile birlikte Komisyonda görüşülür. b) İlgili üyelerce, öncelikle işin, isim benzerliğinden ayrı olarak, yapılış şekli, kullanılan makine, teknoloji ve teçhizatın durumu dikkate alınarak inceleme yapılır. Bu inceleme neticesinde, değerlendirilmekte olan işin tebliğde aynen karşılığı mevcut ise bu oran uygulanır. Değerlendirme, işin sadece isim benzerliğine dayalı olarak yapılamaz. Asgari işçilik oranının tespitinde, sözleşme yılı itibariyle (Ek ibare:RG-25/5/2016-29722) son veya kesin hak ediş raporunun imalat sayfalarında yer alan imalatlar ve toplam hak ediş tutarı esas alınır. Tenzilat, fiyat farkı ve katma değer vergisi dikkate alınmaz. c) Asgari işçilik oranı, öncelikle sözleşme yılı fiyatları üzerinden, mümkün olmaması halinde ise imalatların tamamı hangi yıl içerisinde yapılmış ise o yılın fiyatları üzerinden hesaplanır. ç) Yapılan işin içeriğine uygun asgari işçilik oranının tebliğde bulunmaması durumunda ise, bu defa işin bütünü (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) alt imalat kalemlerine ayrıştırılarak, (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) alt imalatların tebliğdeki asgari işçilik oranları tespit edilir ve (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) alt imalatların işin bütünü içindeki ağırlığı da dikkate alınarak işin tümüne ait asgari işçilik oranı bulunur. İşin bütününün (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) alt imalatlara bölünmesine rağmen, (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722)alt imalatların bir bölümüne veya tümüne ait asgari işçilik oranlarının aynısının tebliğde bulunmaması durumunda, (Değişik ibare:RG-25/5/2016- 29722) alt imalatların benzerine ait asgari işçilik oranları tebliğden bulunarak verilir. (Değişik ibare:RG- 25/5/2016-29722)Gerektiğinde (Değişik ibare:RG-25/5/2016-29722) alt imalatlar, (Değişik ibare:RG- 25/5/2016-29722) kendi içinde ayrıştırılarak yapılan işe ait asgari işçilik oranı bulunur. d) İdarece malzeme verilmesi durumunda, asgari işçilik oranı, idare malı malzemesinin kullanıldığı hakedişteki imalat pozunun tutarına göre, işin yapımında makine ve işçi kullanılma oranı dikkate alınarak Komisyonca tespit edilir. Geri kalan iş, ilgili tebliğlerde ve genelgelerdeki oranlar dikkate alınarak değerlendirilir. e) Malzemenin tamamı idarece verilmekle birlikte, yapılan işte bir kısım giderlerin veya imalat sırasında kullanılan alet ve edevatın işverence karşılanması halinde, tebliğdeki benzer işler, yoksa fiyat analizleri dikkate alınır.

Belgenin tamamı için yukarıdaki PDF'i görüntüleyin veya indirin.