SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İÇ KONTROL YÖNERGESİ

Özet

Bu belge, iki ayrı SGK düzenlemesini bir arada içerir. BİRİNCİ KISIM "İç Kontrol Yönergesi" (26.03.2018 tarihli, 1864996 sayılı önceki SGK İç Kontrol Yönergesini yürürlükten kaldırmıştır -md.26-; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55-57. maddeleri, 5.3.2025 tarihli, 32832 sayılı Kamu İç Kontrol Yönetmeliği ve 26.12.2007 tarihli, 26738 sayılı Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine dayanır) 28 madde ve 5 ekten oluşur ve iç kontrolün amaçlarını (kaynakların etkili/ekonomik/verimli yönetimi, mevzuata uygunluk, usulsüzlük/yolsuzluk önleme, güvenilir bilgi, varlıkların korunması -md.4-) ve temel ilkelerini (md.5) tanımlar; iç kontrol yapısının harcama birimleri, muhasebe/mali hizmetler, ön mali kontrol ve iç denetimden oluştuğunu (md.6) düzenler; 18 Kamu İç Kontrol Standardını dört grupta (kontrol ortamı: etik değerler, misyon/organizasyon, personel yeterliliği, yetki devri; risk değerlendirme: planlama/programlama, risklerin belirlenmesi; kontrol faaliyetleri: kontrol stratejileri, prosedürler, görevler ayrılığı, hiyerarşik kontroller, faaliyet sürekliliği, bilgi sistemleri kontrolleri; bilgi-iletişim: bilgi/iletişim, raporlama, kayıt-dosyalama, hata/usulsüzlük bildirimi; izleme: iç kontrolün değerlendirilmesi, iç denetim) her birinin alt şartlarıyla ayrıntılı tanımlar (md.8-13); üst yöneticinin (iç kontrol sistemini kurma, İKİYK kararlarını onaylama, Risk Strateji Belgesi ve Kurum Risk Kontrol Eylem Planını onaylama, yıllık Güvence Beyanını -Ek-1- imzalama), İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun (İKİYK, Kurum Başkanı/Yardımcısı başkanlığında harcama yetkililerinden oluşur, eylem planlarını karara bağlar), harcama yetkilisinin (biriminde uyum sağlama, süreç akış şemaları, risk verilerini toplama, Ek-2 Güvence Beyanı), Strateji Geliştirme Başkanlığının (SGB, koordinasyon, eylem planı hazırlama, Ek-3 Mali Hizmetler Birim Yöneticisi Beyanı, İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunu Hazine ve Maliye Bakanlığına iletme), İç Denetim Birimi Başkanlığının ve diğer personelin görev/sorumluluklarını (md.14-20) düzenler; Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmalarının harcama birimleri sorumluluğunda SGB koordinatörlüğünde yürütüleceğini, birim ve Kurum İç Kontrol Standartları Eylem Planı ile Risk Kontrol Eylem Planının hazırlanma/onay/izleme sürecini (en fazla 2 yıllık dönemler, Ocak ayı ilk haftasında yürürlük, onaydan sonra 10 iş günü içinde Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderim, 6 ayda bir izleme) ve İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunun izleyen yılın 15 Mart'ına kadar Bakanlığa gönderileceğini (md.21-25) düzenler. Yürürlüğü (md.27, üst yönetici onay tarihinde) ve yürütmeyi (md.28, üst yönetici) düzenler; ekler listesi Üst Yönetici/Harcama Yetkilisi/Mali Hizmetler Birim Yöneticisi Güvence Beyanları, Risk Strateji Belgesi ve İç Kontrol İzleme Belgesi başlıklarını sayar. İKİNCİ KISIM, Strateji Geliştirme Başkanlığınca hazırlanmış "Kurumsal Risk Yönetimi Rehberi" niteliğinde dört bölümlük bir belgedir (madde numarası yerine ondalık numaralandırma kullanır): 1. bölüm amaç/kapsamı (risk yönetiminin sistematik kurumsal yönetim aracı olarak uygulanması) ve öncelikli risk alanlarını tanımlar; 2. bölüm risklerin belirlenmesini (risk evreni: dış riskler -doğal afet, mevzuat değişikliği- ve iç riskler -sistem arızası, iş güvenliği-; alt kategoriler: stratejik, operasyonel, finansal, uyum, itibar, proje, teknolojik risk; risk belirleme kriterleri; Kurumda "beyin fırtınası" yönteminin kullanılacağını; risk iştahının yüksek/orta/düşük 3 seviyede belirleneceğini), değerlendirilmesini (etki ve olasılık kriterleri 5'li ölçekte; doğal risk seviyesi = etki×olasılık puanı (1-10 arası); risk haritaları A-E bölgeleri; mevcut risk yönetimi faaliyetlerinin yeterliliği değerlendirmesi; artık risk seviyesi = doğal risk × yeterlilik katsayısı, örnekle -olasılık 4, etki 8, doğal risk 32, yeterli faaliyette artık risk 3,2 "çok düşük"- gösterilir; risklerin önceliklendirilmesi; öncü risk göstergelerinin yüksek/çok yüksek artık riskli konular için belirleneceğini), riske yönelik kararları (riskten kaçınma, riski devretme, riski kabul etme, riski azaltma olmak üzere 4 seçenek) ve risklerin izlenmesi/raporlanmasını (üç seviyeli izleme: sürekli izleme -tüm çalışanlar-, yönetim izlemesi -BRK'dan KRK'ya yıllık en az bir raporlama-, bağımsız izleme -iç denetçiler-; raporlama zincirinin Risk Belirleme Formu Ek-1→Risk Değerlendirme Formu Ek-2→Alt Birim Risk Kontrol Eylem Planı Ek-3→Birim Risk Kontrol Eylem Planı Ek-4→Kurum Risk Kontrol Eylem Planı Ek-5→İzleme Raporu Ek-6 şeklinde işleyeceğini) düzenler; 3. bölüm risk yönetimindeki rol ve sorumlulukları ayrıntılı tanımlar: Üst Yönetici (nihai sorumlu), İKİYK (Kurum Başkanı/Yardımcısı başkanlığında Genel Müdürler, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, çeşitli Daire Başkanları ve Müşavirlerden oluşur), Kurum Risk Koordinatörü (KRK, Strateji Geliştirme Başkanı), Birim Risk Koordinatörü (BRK), Alt Birim Risk Koordinatörü (ARK), Risk Sorumlusu, Risk Çalışma Grubu, Birim Yöneticileri (Harcama Yetkilileri), Strateji Geliştirme Başkanlığı ve İç Denetim Birimi Başkanlığının (iç denetçilerin risk yönetiminin bizzat sorumlusu olamayacağını, sadece güvence/danışmanlık verebileceğini) görev ve sorumluluklarını sayar; 4. bölüm SGB'nin yılda en az bir kez risk yönetimi eğitimi vereceğini ve Ek-7'deki çalışma takvimine göre çalışmaların yürütüleceğini düzenler. Bu ikinci kısmın devamında Ek-1 ilâ Ek-7 formlarının (Bireysel Risk Belirleme Formu, Risk Değerlendirme Formu, Alt Birim/Birim/Kurum Risk Kontrol Eylem Planları, İzleme Raporu, Çalışma Takvimi) doldurma alanları ve açıklama notları yer almaktadır.