KISMİ İLİŞİKSİZLİK
Özet
02.12.2024 tarihli, E-71582837-206.05.02-107241105 sayılı bu Genel Yazı (Sigorta Primleri Genel Müdürü Savaş ALIÇ imzalı), 2011/13 sayılı Genelgenin 2024/7 sayılı Genelge ile değişik 9.19.4 numaralı bölümünde düzenlenen özel nitelikteki inşaat işlerinde kısmi ilişiksizlik belgesi uygulamasına ilişkin tereddütleri gidermek amacıyla açıklama yapar. Kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenmesinin işverenin talebine bağlı bir işlem olduğunu, işverence bitirildiği belirtilen kısımlar için yapılacak asgari işçilik araştırmasında işin bitim tarihi olarak işverenin kısmi ilişiksizlik başvuru tarihinin esas alınacağını; başvuru tarihi itibarıyla inşaatın tamamının bittiği anlaşılırsa kısmi araştırma yapılmayıp inşaatın tamamı için asgari işçilik araştırması yapılacağını düzenler. Kısmi ilişiksizlik talebinde, talep edilen kısmın bittiğinin Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği eki "Ek:11-İnşaatın İkmal Edilen Kısmının Bina Maliyetine Oranlarını Gösterir Cetvel"de veya belediyece onaylı yapı denetim tutanağında tespit edilmesi gerektiğini; yapı denetimine tabi inşaatlarda, 05.02.2008 tarihli, 26778 sayılı Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği kapsamında yapı denetim kuruluşunca düzenlenip ilgili idarece onaylanan seviye tespit tutanağındaki gerçekleşme oranından, ruhsat aşamasında ödenen proje inceleme bedeline karşılık gelen %10'luk kısmın düşülerek bulunacak oranın dikkate alınacağını; yapı denetimine tabi olmayan ve ilgili idarece ikmal oranı belirtilmeyen inşaatlarda ise oranın Kurumun sosyal güvenlik denetmenince düzenlenecek seviye tespit tutanağıyla belirleneceğini düzenler. 2011/13 sayılı Genelgenin 9.12 bölümüne atıfla, kısmi ilişiksizlik belgesinin düzenlendiği tarih itibarıyla işverenin yalnızca o bina inşaatı işyerinden Kuruma borcunun bulunmaması gerektiğini düzenler. İki sayısal örnekle uygulamayı gösterir: Örnek 1'de (EDF İnşaat, 3200 m², III-B yapı sınıfı) seviye tespit tutanağındaki %60 gerçekleşme oranından %10 düşülerek bulunan %50'ye göre en fazla 1600 m² için kısmi ilişiksizlik verilebileceğini, işverenin talep ettiği 1000 m²'nin bu sınır içinde kaldığını, araştırmanın başvuru tarihi (10.09.2024) esas alınarak Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111. maddesinin altıncı fıkrasına göre bir önceki yıl (2023) son birim maliyet bedeliyle yapılacağını, ödeme vadesi geçmiş borç varsa borç ödenmeden belge düzenlenmeyeceğini gösterir. Örnek 2'de (AEA İnşaat, 4500 m², 3 blok) B blok için başvurulduğu halde belediye yazısında inşaatın tamamının bittiğinin belirtilmesi halinde kısmi araştırma yerine inşaatın tamamı için asgari işçilik araştırması yapılacağını gösterir. Genel Yazı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine dağıtılmıştır.