5510/4-1.B KAPSAMINDAKİ SİGORTALILARIN PRİM İŞLEMLERİNDE YAŞANAN TEREDDÜTLER HAKKINDA YAZI

Özet

17/12/2015 tarihli, 40071718/2069915/6432362 sayılı bu Genel Yazı (Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce yayımlanmış, Genel Müdür Ahmet AÇIKGÖZ imzalı), 5510 sayılı Kanunun 4-1/b kapsamındaki sigortalıların prim işlemlerinde yaşanan dört ayrı tereddütlü konuyu açıklığa kavuşturur: (1) Hizmet çakışması nedeniyle sonradan yapılan 4/b tescil işlemlerine ilişkin beyan değişiklikleri: Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 98. maddesi ve İşveren Uygulama Tebliğinin 3. bölümüne göre prime esas kazanç beyanının Kuruma yazılı intikal tarihinden itibaren geçerli olduğunu, ancak çakışan hizmet süresinde 4/a hizmetlerinin geçersiz 4/b hizmetlerinin geçerli sayıldığı ve tescili sonradan yapılan sigortalılar için, tescilin yapıldığına dair yazının tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde beyanda bulunmak ve 01/10/2008 sonrasına ilişkin olmak kaydıyla geriye yönelik beyan değişikliği taleplerinin de kabul edileceğini, çakışan sürelere ilişkin 4/a'dan 4/b'ye prim transferinin 2014/28 sayılı Genelge usul ve esaslarına göre yapılacağını, bir örnekle (17/05/2010-31/08/2015 arası 4/a'dan üst sınır kazançla bildirilen sigortalının 4/b tescilinde asgari kazançla başlayıp beyan halinde tescil tarihinden itibaren beyan seviyesine çıkarılacağı) açıklar. (2) 04/10/2000-30/09/2008 arası yersiz sağlık primi ödeyip yersiz sağlık hizmeti alan sigortalılar: 619 sayılı KHK ile bu dönemde 1479/2926 sayılı Kanunlara göre isteğe bağlı sigortalıların sağlık sigortası kapsamı dışında tutulduğunu, ancak kesintiye uğradıktan sonra sağlık primini de kesintisiz ödeyen bazı kişilerin sağlık hizmetinden yararlanıp yararlanmadığının tespit edilemediğini, kesinleşmiş yargı kararlarına göre zamanında ikaz/bilgilendirme yapılmadığı için sağlık hizmetinden yararlananların kötü niyetli zenginleşmiş sayılamayacağını ve harcamaların geri alınamayacağına hükmedildiğini aktararak, bu kişilerden sağlık harcamalarının tahsil edilmeyeceğini, ödenen sağlık primlerinin de iade edilmeyeceğini, bu dönemde kesintisiz ödenen sağlık primlerinin sağlık sigortası primlerine mahsup edileceğini, bunun için "36" kurum kodu açıldığını ve Güvence programında bu kodla değerlendirme tarihi girildiğinde mahsubun sistemce otomatik yapılacağını düzenler. (3) 4/b kapsamındaki prim borçlarının devlet yardımı, teşvik ve desteklerinden mahsubu: 5510 sayılı Kanunun 90. maddesinin altıncı fıkrasına istinaden çıkarılan İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde SGK'dan Alınacak Borcu Yoktur Belgesi Tebliğinin 5. ve 6. maddelerine göre, Hazine Müsteşarlığı ve KOSGEB gibi kurumlarca gerçek kişi işverenler için borç sorgulaması yapıldığında, yalnızca 4/a kapsamında çalıştırdıkları sigortalılardan kaynaklanan borçların değil, kendi 4/b sigortalılığından kaynaklanan prim borçlarının da araştırılacağını, toplam yasal ödeme süresi geçmiş borç (gecikme cezası/zammı dahil) asgari ücret brüt tutarını aşarsa toplam borcun devlet desteğinden kesilip Kuruma aktarılmak üzere ilgili kurum/kuruluşa bildirileceğini düzenler. (4) 5510 sayılı Kanunun Geçici 63. maddesi uyarınca yapılan durdurma işlemleri: 30/04/2015 itibarıyla 12 ay ve üzeri prim borcu bulunan 4/b sigortalılarından bu borcu 31/07/2015'e kadar ödemeyen veya yapılandırmayanların sigortalılığının, ödemelerinin tam karşıladığı ayın sonu itibarıyla (hiç ödeme yoksa tescil tarihi itibarıyla) durdurulduğunu; bazı sigortalılarda 12 ayın altındaki borç için de durdurma yapıldığı yönündeki tereddüde karşılık, işlemin önce 30/04/2015 itibarıyla 12 ay+ borcu olanların tespiti, sonra 31/07/2015'teki (üç aylık ödeme sonrası) borç ay sayısına bakılıp buna göre en eski aydan mahsup yapılarak durdurma tarihinin belirlenmesi şeklinde yürütüldüğünü, bu nedenle nihai durdurulan hizmet süresinin 12 ayın altına da düşebileceğini üç sayısal örnekle (19 aydan 13'e düşüp durdurulan, 19'dan 11'e düşüp durdurulmayan, 22'den 14'e düşüp aylık tahakkuk/tahsilat tablosuyla 10. ay sonunda durdurulan ve 69 TL fazla ödeme çıkan) gösterir.