4/1-B KAPSAMINDAKİ SİGORTALILARIN TESCİL VE PRİM İŞLEMLERİNDE YAŞANAN TEREDDÜTLER HAKKINDA YAZI

Özet

30/11/2015 tarihli, 40071718/2069915/6072064 sayılı bu Genel Yazı (Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce yayımlanmış, Genel Müdür Ahmet AÇIKGÖZ imzalı; 18/05/2015 tarihli, 2625622 sayılı önceki Genel Yazıyı yürürlükten kaldırmıştır), 5510 sayılı Kanunun 4/1-b kapsamındaki sigortalıların tescil ve prim işlemlerinde yaşanan beş tereddütlü konuyu açıklığa kavuşturur: (1) 01/10/2008 sonrası tevkifat kesintilerine istinaden hatalı yapılan tescil işlemleri: Kanunun 7. maddesine göre tarımda kendi adına çalışanların sigortalılığının ziraat odasına/tarım il-ilçe müdürlüğüne kayıt tarihinden (süresinde bildirilmezse Kuruma bildirim tarihinden) başlaması gerekirken, bazı ünitelerce 4/1-b/4 kapsamında olmayan kişilere yersiz tevkifat kesintisi üzerinden sehven tescil yapılıp kesintinin prim borcuna mahsup edildiğinin tespit edildiğini; 2013/11 sayılı Genelgeye göre bu tür tevkifat kesintisine istinaden tarım sigortası tescili yapılamayacağını; ziraat odasına/tarım müdürlüğüne kayıt yaptırdığı tespit edilenlerin tescilinin ilgili tarihe göre güncelleneceğini, kayıt yaptırmadığı tespit edilenlerin tescilinin iptal edileceğini; iptal edilenlerden başka kapsamda GSS'li olmayanların 5510/60-g kapsamında (01/01/2012 öncesi provizyon aldıkları ilk başvuru tarihi, hiç almadılarsa 01/01/2012 tarihi esas alınarak) GSS tesciline yönlendirilip gelir testine tabi tutulacağını, yersiz kesinti/ödemelerin önce GSS borçlarına, varsa 4/1-b/4 borçlarına, gelir testinde 60/c-1 (Yeşilkart) çıkarsa diğer borçlara mahsup edileceğini veya talep halinde 89. maddeye göre iade edileceğini düzenler. (2) Geçici 63. madde uyarınca durdurulan sigortalıların 01/05/2015-31/07/2015 arası ödemelerinin mahsubu: 30/04/2015 itibarıyla 12 ay+ borcu olup 31/07/2015'e kadar ödemeyen/yapılandırmayanların sigortalılığının durdurulduğunu, 01/05/2015'te 4/1-b'si devam edenlerin yeniden başlatıldığını, üç aylık süredeki ödemelerin sigortalılık devam ediyorsa önce cari aya sonra en eski borca, devam etmiyorsa doğrudan en eski borca mahsup edildiğini; ancak 63 terkin 63'e dönüşümünde 01/05-31/07/2015 ödemelerinin cari dönemden alınıp otomatik en eski döneme aktarılmasının bazı sigortalıları mağdur ettiğini, bu nedenle talep halinde 63 terkin geri alınıp 01/05/2015 sonrası tahakkuk/ödemelerin pasif koda alınması, 63 terkin yeniden girilmesi, pasif ödemelerin "1" koduna alınıp 01/05/2015 sonrası borçlara mahsup edilmesi sürecinin uygulanacağını düzenler. (3) Aynı kişinin farklı zamanlarda hem 4/1-b (1,2,3 no'lu alt bent) hem 4/1-b/4 kapsamında tescilli olması halinde bir statüdeki fazla ödemenin diğer statüdeki borca mahsubu: fazla ödemenin diğer statüdeki prim borcuna aktarılacağını, aktarım yapılacak statü Geçici 63 uyarınca durdurulmuşsa önce bu sigortalılığın aktif hale getirilip borca aktarım yapılacağını, ardından 30/04/2015 itibarıyla 12 ay+ borç varsa sigortalılığın en son ödeme yapılan ayın sonu itibarıyla yeniden durdurulacağını düzenler. (4) Tevkifat kesintisine konu tarlanın kesintiden önce zilyedine geçtiği ancak veraset ilamının kesinti sonrasında çıkarıldığı kişilerin sigortalılığı: 10/08/2015 tarihli, 4137197 sayılı Genel Yazıya atıfla, veraset ilamı kesintiden önce alınmış olması ve tapu tescilinin kesintiden sonra yaptırılması şartıyla zilyetlik esas alınarak sigortalılığın devam ettirileceğini, bir örnekle (17/05/1998 zilyetlik, 10/06/1998 kesinti, veraset ilamı+tapu tescili sonradan yapılırsa 01/07/1998 tarihli sigortalılığın devamı) açıklar. (5) Hizmet çakışmalarında 4/1-a'dan 4/1-b'ye prim transferi: 5510 sayılı Kanunun 53. maddesi ve 2014/28 sayılı Genelgeye göre çakışan dönemde 4/1-a'nın geçersiz 4/1-b'nin geçerli sayıldığı hallerde 4/a sigortalı hissesinin MOSİP üzerinden 4/1-b borcuna aktarılacağını; ancak önceki uygulamada 4/1-b'de borç olup olmadığına bakılmaksızın tüm tutarın aktarıldığını, program değişikliğiyle artık işlem tarihinde 4/1-b'de yasal ödeme süresi geçmiş borç yoksa paranın Güvence sistemine değil MOSİP emanet hesaplara aktarılıp buradan 89. madde ve 2014/28 sayılı Genelge doğrultusunda Prim Tahakkuk ve Tahsilat Servisince iade edileceğini; borç varsa tutarın tamamının Güvence sistemine aktarılıp fazlasının Sigortalı Tescil ve Hizmet Servislerince sigortalıya iade edileceğini düzenler.