Kolay İşverenlik Nasıl Yapılır? (Ev Hizmetleri ve Kapıcılık)

Ev hizmetlerinde bakıcı, temizlikçi veya hasta bakıcısı çalıştıran aileler ile apartman/site yönetimleri, aylık prim ve hizmet belgesi verme zorunluluğundan Kolay İşverenlik sistemiyle kurtulabilir. Bu rehberde e-Devlet üzerinden tescilin nasıl yapılacağını, sigortalı beyanının hangi tarihe kadar girilmesi gerektiğini ve prim teşvikinin nasıl tanımlanacağını adım adım anlatıyoruz.

Kolay İşverenlik Nedir, Kimleri Kapsar?

Kolay İşverenlik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek-9 uncu maddesi kapsamında, gerçek kişilerin evlerinde çalıştırdığı kişiler (çocuk bakıcısı, hasta/yaşlı bakıcısı, temizlikçi vb.) ile konut kapıcılığı işyerleri (apartman/site yönetimleri) için aylık prim ve hizmet belgesi verme zorunluluğunu kaldıran, prim tahakkuklarını SGK'nın otomatik oluşturduğu basitleştirilmiş bir sigortalılık sistemidir. Usul ve esasları 5/3/2019 tarihli, 2019/6 sayılı SGK Genelgesi ile belirlenmiştir.

Kimler işveren sayılmaz: Ay içinde çalışma süresine göre hesaplanan çalışma günü 10 günden az olanları çalıştıranlar, Kanun uygulamasında işveren sayılmaz ve Kolay İşverenlik sistemine tabi değildir.

Tescilden Önce Hazırlamanız Gerekenler

• Kendinize ait e-Devlet şifresi

• Çalıştıracağınız kişinin T.C. kimlik numarası

• İkamet adresiniz ve iletişim bilgileriniz (telefon, e-posta)

• Bağlı olacağınız Sosyal Güvenlik Merkezi (ikamet ettiğiniz ilçeye göre)

• Sigortalının işe başlayacağı kesin tarih

Önemli: Kolay işverenliğe geçiş işleminin geri dönüşü yoktur. Kararı vermeden önce otomatik tahakkuk mantığını iyi değerlendirin.

Kolay İşverenliğe Nasıl Geçilir? Adım Adım Tescil

1. Sisteme Giriş

1. turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifreniz ile giriş yapın.

2. Kurumlar > Sosyal Güvenlik Kurumu sekmelerini seçin.

3. Kimlik Doğrulama Hizmetleri altında "İşyeri Bildirgesi (4-a'lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden)" hizmetini bulun ve "Uygulamaya Git" butonuna tıklayın.

4. Ev hizmeti (bakıcı vb.) çalıştıracaksanız "Gerçek Kişi İşyeri Bildirgesi Düzenle"; apartman/site yöneticisiyseniz "Konut Kapıcılığı İşyeri Bildirgesi Düzenle" menüsünü seçin.

2. İşyeri Bilgileri

İkamet ettiğiniz ilçedeki SGK merkezini seçin. Sigortalının çalışmaya başlayacağı tarihi girin — bu tarih işyerinin kolay işverenlik kapsamına alınış tarihiyle aynı olmalıdır. "Kolay İşverenlik Kapsamında İşyeri" alanında "EVET" seçeneğini işaretleyip diğer alanları (işin niteliği, işyeri mahiyeti, defter tipi) doldurun.

3. Adres Bilgileri

İkamet adresinizi girin; iletişim telefonu olarak cep telefonunuzu yazabilirsiniz.

4. NACE (İşkolu) Bilgileri

Yukarıdaki tabloda belirtilen kodu (970010 / 683204 / 683202) girip ekleyin.

5. Yönetici (İşveren) Bilgileri

T.C. kimlik numaranızı yazıp "Sorgula" ile bilgilerinizin sisteme geldiğini doğrulayın, telefon numaranızı girip ekleyin.

6. e-Bildirge Kullanıcı Bilgileri

T.C. kimlik numaranızı sorgulatın, telefon ve e-posta adresinizi girip ekleyin (genelde işveren ile aynı kişi olur).

7. Sigortalı Bilgileri

Çalıştıracağınız kişinin T.C. kimlik numarasını girip sorgulayın. Öğrenim durumu, mezuniyet bölümü/yılı gibi alanları doldurun.

• Yarı zamanlı çalışacaksa: "30 günden az çalışıyor mu?" alanında EVET seçip çalışılacak gün sayısını girin.(Yabancı uyruklu çalışan 30 günden az olmaz)

• Emekli bir kişi çalıştıracaksanız, sigortalılık kolu olarak mutlaka Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) seçilmelidir; aksi halde emekli aylığı kesilir.

8. Kaydet

Ekrana gelen işyeri ve sigortalı bilgilerinin doğruluğunu kontrol edip Kaydet tuşuna basarak referans numaranızı alın; "İşyeri Bildirgesi Yazdır" ile evrakın çıktısını alıp saklayın. Kayıt sırasında tanımlanan sigortalı için ayrıca işe giriş bildirgesi vermenize gerek yoktur — tescil onaylandığında işyeri numarasıyla birlikte otomatik oluşturulur.

Tescil Sonrası: e-Sözleşme Onayı ve Sistem Şifresi

1. e-Devlet'te sırasıyla SGK > Kimlik Doğrulama Hizmetleri > E-Bildirge Başvuru Yetkili Onayı menüsüne girip e-sigorta sözleşmesini onaylayın (bazen 1-2 gün içinde e-Devlet hesabınıza düşer).

2. Onaydan sonra SGK > Kimlik Doğrulama Hizmetleri > e-SGK Şifre menüsünden kullanıcı adı ve sistem şifrenizi görüntüleyip not alın.

3. uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi adresine girip kullanıcı adı olarak T.C. kimlik numaranızı, ünite kodunu (genellikle 2), işyeri ve sistem şifrenizi girerek oturum açın.

Sigortalı Beyan Girişi Nasıl Yapılır?

• Beyan, işe giriş ayının sonuna kadar yapılmazsa, takip eden ayın 20'sinden sonra sigortalının prim borcu tahakkuk etmez ve çalışma günleri hizmet dökümünde görünmez. Bu durumda e-Bildirge v.2 üzerinden en geç takip eden ayın 26'sına kadar bildirge manuel düzenlenmelidir.

• Beyan girişi hiç yapılmazsa, sistem otomatik olarak 30 gün ve asgari ücret alt sınırından, teşviksiz bir beyan oluşturur ve siz güncelleyene kadar bu şekilde devam eder.

• Yabancı uyruklu sigortalılar için 30 günden aşağı bildirim olamaz.

• Ücret alanına, sigortalının günlük prime esas kazancı × beyan edilen gün sayısı ile bulunan toplam tutar girilir.

Prim Teşviki Nasıl Tanımlanır?

1. İşveren Sistemi üzerinden giriş yapıp İşveren > Kolay İşverenlik > Beyan Giriş / Teşvik Tanımlama İşlemleri'ne girin.

2. Teşvikten yararlandırılacak sigortalıyı seçip Devam'a basın, T.C. kimlik no veya işe giriş dönemi ile sorgulayın.

3. Sistem, yararlanılabilecek teşvikleri yeşil, yararlanılamayacakları pembe renkte listeler; her satıra tıklayarak gerekçe mesajlarını okuyun.

4. Uygun (yeşil) teşvikleri kaydedin; teşvik sıralama ekranında ok işaretleriyle öncelik sırasını belirleyip Kaydet'e basın.

5. Hiçbir teşvikten yararlanılamıyorsa (tüm satırlar pembe), 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (ı) bendindeki 2 puanlık prim indiriminden (05510 kodu) yararlanmak için mutlaka "Kolay İşverenlik Teşvik Sıralaması İçin Devam Ediniz" butonuna basılıp kayıt tamamlanmalıdır.

Teşvik tanımlama genelde ilgili ayın 26'sı ile ay sonu arasında yapılır; daha sonra da yapılabilir ama yalnızca o aydan itibaren geçerli olur, geçmişe işlemez. Teşvik tercihi hiç yapılmazsa tahakkuklar kanun numarasız (teşviksiz) oluşur.

Bakıcı/Personel Değişikliği ve İşten Ayrılış Bildirimi

Eski çalışan için: İşten çıkışı takip eden en geç 10 gün içinde, işten ayrılış bildirgesi verilmelidir. Geç verilmesi halinde idari para cezası uygulanır.

Yeni çalışan için: İşe giriş bildirgesi, en geç bir gün önce verilmelidir. Bu süre geçtikten sonra bildirge yalnızca idari para cezası ödenerek verilebilir.

Geriye Dönük Tescil Mümkün mü?

Yasal süresi geçmiş olsa da geriye dönük tescil yapılabilir. Ancak süresi dışında olan bildirgeler için İdari Para Cezası uygulanır. Bu durumda kolay işverenliğe geçiş tarihi, işyeri bildirgesinin sisteme girildiği tarih olur; otomatik tahakkuk yalnızca bu tarihten sonrası için oluşur. Süresi geçmiş önceki dönemler için aylık prim ve hizmet belgesi e-Bildirge v.2 üzerinden ayrıca ve manuel olarak gönderilmelidir.

Diğer Önemli İşleyiş Kuralları

Sık Yapılan Hatalar

• Emekli bakıcı için SGDP seçilmemesi → emekli maaşının kesilmesine yol açar.

• Beyan girişinin ay sonuna kadar yapılmaması → hizmet süresinin dökümde görünmemesi.

• Teşvik sıralaması yapılmadan bırakılması → mevcut teşviklerden (2 puanlık indirim dahil) yararlanılamaması.

• İşten ayrılış bildirgesinin 10 gün içinde verilmemesi → idari para cezası.

• Kolay işverenliğe geçişin geri dönüşü olmadığını göz ardı etmek.

• Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalıştırıyorsanız, Kanun uygulamasında işveren sayılmadığınız için bu sisteme hiç girmenize gerek yoktur.

Faydalı Bağlantılar

• e-Devlet — tescil başlangıcı

• İşveren Sistemi — kullanıcı girişi, teşvik/beyan işlemleri

• e-Bildirge v.2 — manuel düzenleme/düzeltme

• İşe Giriş/İşten Ayrılış Bildirge Sistemi

Sık sorulan sorular

Kolay İşverenlik nedir?

5510 sayılı Kanun'un Ek-9 uncu maddesi kapsamında, ev hizmetlerinde çalıştırılan kişiler ve konut kapıcıları için aylık prim ve hizmet belgesi verme zorunluluğunu kaldıran, prim tahakkuklarını SGK'nın otomatik oluşturduğu sigortalılık sistemidir.

Kolay İşverenliğe kimler geçebilir?

Ayda 10 günden fazla ev hizmetinde (bakıcı, temizlikçi vb.) sigortalı çalıştıran gerçek kişiler ile apartman/site yönetimleri (konut kapıcılığı) kapsama girer.

Kolay İşverenliğin geri dönüşü var mı?

Hayır. Yapılacak geçiş işleminin geri dönüşü bulunmamaktadır; karar öncesinde otomatik tahakkuk mantığının iyi değerlendirilmesi gerekir.

Ayda 10 günden az çalıştırıyorsam Kolay İşverenlik gerekli mi?

Hayır. Ay içinde çalışma günü 10 günden az olanları çalıştıranlar, Kanun uygulamasında işveren sayılmaz ve bu sisteme tabi değildir.

Sigortalı beyanını unutursam ne olur?

Beyan girişi işe giriş ayının sonuna kadar yapılmazsa, takip eden ayın 20'sinden sonra prim borcu tahakkuk etmez ve çalışma günleri hizmet dökümünde görünmez; en geç takip eden ayın 26'sına kadar e-Bildirge v.2 üzerinden manuel düzenlenmelidir.

Emekli bakıcı çalıştırırsam ne yapmalıyım?

Sigortalılık kolu olarak mutlaka Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) seçilmelidir; aksi halde bakıcının aldığı emekli aylığı kesilir.

Bakıcım işten ayrılırsa ne yapmam gerekir?

İşten çıkışı takip eden en geç 10 gün içinde işten ayrılış bildirgesi verilmelidir. Geç verilmesi halinde idari para cezası uygulanır.

Konut kapıcılığında Kolay İşverenlik ne zaman başladı?

Konut kapıcılığı/apartman yönetimi işyerleri 1 Mart 2019 tarihi itibarıyla Kolay İşverenlik kapsamına alınmıştır.